Ze werden breed uitgesmeerd, de puike prestaties van de Democraten in de Verenigde Staten. Op 1 april werd een Democratische kandidaat vlot verkozen als rechter in het Hooggerechtshof van Wisconsin. Tezelfdertijd werd het voor de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden net iets te warm. In twee Floridiaanse districten die vorig jaar met meer dan 30 procentpunten voor een Republikein kozen, gebeurde dat deze maand met minder dan 15, een halvering. Moeten de Republikeinen zich zorgen maken? En wat staat er in 2026 op het spel? Een vooruitblik.

In de Verenigde Staten zijn er altijd verkiezingen. Leuk voor ‘Amerikakenners’, want zij weten zich van werk verzekerd. In Wisconsin worden, net als in ongeveer de helft van de Amerikaanse deelstaten, zelfs de hoogste magistraten verkozen.

De twee verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden waren het resultaat van twee promoties door Donald Trump: één gelukt, één gefaald. Congreslid Mike Walz werd nationaal veiligheidsadviseur (en moderator van een inmiddels beruchte Signalchatgroep). MAGA-bommengooier Matt Gaetz werd dan weer niet de minister van Justitie. Hem ontbrak het aan de stemmen in de Senaat, waarna hij ook maar ineens het Huis van Afgevaardigden verliet. Republikeinen vervingen beide heren door andere Republikeinen, zij het met meer moeite dan gehoopt.

Bijzonder

‘Bijzondere verkiezingen’, verkiezingen die om een bepaalde reden plaatsvinden buiten het verkiezingsjaar, zijn, wel, bijzonder. De dynamiek is ofwel uitzonderlijk lokaal, ofwel nationaal-reactionair. Lokaal, omdat er geen grote, nationale verkiezingscampagnes zijn die de koers van elke campagne bepalen. Nationaal-reactionair, wanneer gemotiveerde kiezers een stembusgang aangrijpen om de nationale leiding een ‘signaal’ te geven. Dat is dan bijna altijd een negatief signaal, gegeven door de meest verontwaardigde Amerikanen.

Een bekend voorbeeld is de verkiezingsoverwinning van Scott Brown in Massachusetts. In 2010 versloeg Brown, een Republikein, er één van beide senaatszetels. Massachusetts is een saffierblauwe Democratische staat, waarin de Republikeinse presidentskandidaat twee jaar eerder amper 35 procent van de stemmen had gehaald. De senaatszetel die bevochten werd, was vier jaar daarvoor nog verdedigd door Ted Kennedy. Ted, broer van JFK en RFK, overtuigde maar liefst 70 procent van de inwoners van de ‘Bay State’.

Barack Obama was met zijn Obamacare te ver gegaan en de kiezers in Massachusetts, onder wie een opgefokte Republikeinse minderheid, sloegen terug

Maar in 2010 was Massachusetts slechtgezind. Net als andere staten in New England had Massachusetts een reputatie om centristische of ‘liberale’ Republikeinen te verkiezen wanneer Democraten te scherp naar links afbogen. Een reputatie die tot vandaag, zij het in afgezwakte vorm, standhoudt. Barack Obama was met zijn Obamacare te ver gegaan en de kiezers in Massachusetts, onder wie een opgefokte Republikeinse minderheid, sloegen terug. Brown won met 52 procent van de stemmen.

‘Uitzonderlijk lokaal’ en ‘nationaal-reactionair’ zijn niet noodzakelijk wederzijds uitsluitende drijfveren. Zo was Brown niet enkel het vehikel voor Republikeinse wraak, maar ook een uitstekende communicator die met zijn truck door de hele de staat croste om kiezers te ontmoeten. Zijn Democratische tegenstander kwam intussen over als afstandelijk en wereldvreemd. De mensen waren boos op Obama, ja, maar Brown was ook iemand die de mensen hun boosheid toevertrouwden.

Vooruitblik

In 2026 vinden de reguliere, tussentijdse (tussen twee presidentsverkiezingen) verkiezingen plaats. Die zullen een belangrijke impact hebben op de toekomst van zowel de Democratische als de Republikeinse Partij.

Eén zo’n verkiezing is die van Susan Collins, de Republikeinse senator uit het kleine Maine. Maine is een lichtblauwe Democratische staat in het noordoosten, die Collins dankzij haar gematigd profiel al bijna dertig jaar vertegenwoordigt. Dat centrisme plaatst haar geregeld in het vizier van MAGA-rechts, maar de ‘R’ naast haar naam maakt haar ook een prioritair doelwit voor de Democraten. Of voor iemand als Susan Collins nog plaats is in Maine én in de Republikeinse Partij, wordt een van de vragen van 2026.

Shapiro

Waar kiezen Republikeinen voor de aanval? Zeker in Arizona, waar de Democratische gouverneur Katie Hobbs de plak zwaait. Arizona grenst aan Mexico en is samen met Texas het middelpunt in de strijd tegen illegale immigratie. Dat een Democraat daarvoor verantwoordelijk is, is het resultaat van demografische trends en een regionale Republikeinse Partij die te MAGA is voor de eigen (swing)staat. Hobbs won in 2022 met minder dan één procentpunt verschil. Vandaag is de populariteit van de gouverneur volgens één peiling laag en ‘onderwater’ (36 procent positief, 42 procent negatief). De Republikeinen ruiken bloed.

Shapiro werd door Kamala Harris overwogen als vicepresidentskandidaat, maar uiteindelijk overgeslagen, grotendeels omdat hij een praktiserende Jood is die zich af en toe positief uitlaat over Israël

Op papier behoort ook het gouverneurschap van Pennsylvania tot de mogelijkheden. Vorig jaar haalde Donald Trump de deelstaat binnen, zij het met een voordeel kleiner dan 2 procent. Regionaal wordt Pennsylvania evenwel geleid door de populaire Josh Shapiro. Shapiro werd door Kamala Harris overwogen als vicepresidentskandidaat, maar uiteindelijk overgeslagen, grotendeels omdat hij een praktiserende Jood is die zich af en toe positief uitlaat over Israël. Verplettert Shapiro evenwel de Republikeinse tegenstand in zijn staat, dan zal zijn presidentiële ster onvermijdelijk rijzen.

Hardliner

Texas, dan. Daar is een Republikeinse burgeroorlog in de maak, en wel tussen de aanhangers van senator John Cornyn en minister van Justitie Ken Paxton. Cornyn, een man die al sinds 2002 in het Hogerhuis zetelt en daar een leiderschapspositie bekleedt, wordt wellicht uitgedaagd door Paxton, een conservatieve hardliner.

Voor velen in de Texaanse GOP is voor de senator de tijd van gaan gekomen, maar Team Cornyn vreest dat Paxton, ook geplaagd door juridische problemen, in een een-op-een met een Democraat wel eens het onderspit zou kunnen delven. Dat dit überhaupt mogelijk is, toont aan dat Texas al even geen zekerheid is voor de Republikeinse Partij.

Een sappige uitsmijter, want politiek is ook drama. In Florida kan de bekende gouverneur en oud-presidentskandidaat Ron DeSantis volgens de Grondwet niet opnieuw kandideren. Congreslid Byron Donalds, een jonge, verbaal sterke (en Afro-Amerikaanse) bondgenoot van Donald Trump, liet al weten mee te dingen voor de Republikeinse nominatie.

Maar wie voert naar verluidt ook verkennende gesprekken? Casey DeSantis, vrouw van. In de meest recente peiling peilt Donalds op 34 procent, DeSantis op 30. Nek-aan-nek, dus. Kandideert DeSantis, dan wordt Florida opnieuw een strijdstaat, niet tussen Democraten en Republikeinen, maar tussen Team Trump en Team DeSantis. Spannend.

Mike Walz

De voortdurende verkiezing: een eerste blik op 2026