Ze zijn vrienden van de pen en liefhebbers van het dagblad. Dat laatste vooral als onuitputtelijke bron van inspiratie voor enigszins sarcastische correspondentie. Ziedaar het geheim van de Pennenvriendjes.

Waarde progressieve Erwin,

Een potsenmaker annex poseur die wel eens woordjes achter mekaar opschrijft voor het gesproken toneel, sloeg deze week nagels met koppen in De Morgen. Mitch Van Landeghem – want die was het – poneerde dat volwassenen die naar K3 gaan, gevaarlijk zijn. Ik las het en werd van mijn paard gebliksemd, waar ik zoals bekend bij het minste op zit. Het lijkt een vreemde stelling, want wat is er nu gevaarlijk aan K3, laat staan aan grote mensen die ernaar gaan kijken? Maar Van Landeghem opent vervolgens een blik verbluffende inzichten waar ik u volgaarne op wijs. Hou je vast, hier gaan we voor een dolle rit.

‘Het is genoeg geweest met nostalgie en verkleutering’, vindt de scribent, nadat hij recent in contact kwam met een ‘nostalgische K3-collectie voor volwassenen’ bij JBC, een ‘Studio 100 singalong’ in het Sportpaleis, K3 op de Gentse Feesten en MC Spaghetti (Koen Crucke als dj) op diezelfde avond in dat verdomde Gent. Erger nog: volwassen personen genoten er massaal zo hard van dat het een schandaal was waarbij Agusta, Samusocial en de zaak Epstein verbleken. Onbegrijpelijk dat de Federale regering, de Vlaamse regering, de provincie, het stadsbestuur en de Bond Zonder Naam tegen geen enkele van deze optredens hardhandig hadden ingegrepen. Waar blijft onze ‘Federal Reserve’ als je ze nodig hebt?

Wat het probleem is, hoor ik je vragen? Erwin, alsjeblief. Dat is nu toch overduidelijk! Nostalgie, Erwin, is ook de drijfveer van de meest verachtelijke aller mensensoorten: de conservatief. Hij die heimwee heeft naar een betere tijd, toen de échte K3 nog bestond en Koen Crucke 33 kilo zwaarder was. Erger nog: het zijn ook de K3-minnende conservatieven die heimwee hebben naar de tijd dat Sinterklaas nog een échte Zwarte Piet had en De Collega’s allemaal superieur blank liepen te zijn op tv.

‘Misschien maak ik een te grote sprong’, schrijft Mitch Van Landerfanter nog tegen het einde van zijn opstel. Maar néé, goede Mitch. Voorwaar, al wat niet extreem neomarxistisch is, vormt een immens gevaar voor de mensheid. Wat gematigd rechts is, slecht is, sla dood! Ik steek alvast mijn fakkels aan, verzamel jij nog een gramstorige menigte om samen op te rukken naar de woonst van Gert Verhulst?

IJscoole maat Stef,

Gesp uw sneeuwschoenen vast, wrijf uw tronie in met robbenvet en doe alsof u Stefxie Dansercoer heet, want het poolijs ligt er nog even. Goed nieuws, zou een mens denken. Maar niet volgens de jammerkranten. Het Nieuwsblad meldt plechtig: ‘Wetenschappers verbaasd over dramatische vertraging van het smelten van de ijskappen.’ Dramatisch, jawel. Zelfs niet-smelten is tegenwoordig dramatisch.

De titel had ook gewoon kunnen zijn: ‘Goed nieuws, ijskappen smelten niet.’ Maar dan schuifelt zo’n vers afgestudeerd journalistje naar de eindredactie, tekst druipend van het enthousiasme. De chef leest het, fronst en gromt: ‘Herschrijven. Veel te positief. Er moet minstens één keer “dramatisch” in.’ Waarop ze de jongen, afdruipend als een poolbeer in dooiwater, meewarig hoofdschuddend nakijken. ‘Ze moeten nog zoveel leren.’

In 2005 waren de klimaatprofeten er 100 procent van overtuigd dat de poolkappen tegen 2020 ‘hoogstwaarschijnlijk’ bloter zouden liggen dan Hot Marijke tijdens de werkuren. Maar dat is niet gebeurd. Diezelfde klimaatprofeten zijn er nu van overtuigd dat het een tijdelijk fenomeen betreft en dat het smelten binnenkort ‘hoogstwaarschijnlijk’ zal verdubbelen.

De wetenschappers laten weten dat er 100 procent zeker ‘hoogstwaarschijnlijk’ geen enkele reden is tot jolijt. Dat de klimaatverandering ‘hoogstwaarschijnlijk’ 100 procent zeker is en dat ze 100 procent zeker ‘hoogstwaarschijnlijk’ door de mens veroorzaakt is.

Ik ben zeker dat ze ons ‘hoogstwaarschijnlijk’ 100 procent bij de kloten hebben.

Niet toevallige vriend Vanmol,

De hoogkwalitatiefste aller hoogkwalitatieve couranten begint de laatste tijd steken te laten vallen waarbij er zinkgaten voorkomen in het Grote Narratief Aan De Goede Kant Der Geschiedenis. Op één en dezelfde dag las ik bij De Standaard – want daarover gaat het uiteraard – dat het rechtsere Antwerpen een humanere plek had die het linksere Gent zo mist, én dat alvast één verdienste Trump niet ontzegd kan worden. Je hoort mij niet zeggen dat ik van mijn stoel viel, maar toen ik mijn ogen weer opende waren we twee dagen verder en de dokter keek opgelucht.

Hoe is het mogelijk dat slimme mensen zo van het rechte pad kunnen afwijken? Oké, zelfs als die ‘vuile koekestad van haat’ ergens iets beter doet dan de ‘fiere stede van licht en liefde’, wat niet volstrekt onmogelijk maar toch hoogst onwaarschijnlijk is, dan hoeft dat nog niet zo in de gazet te komen? Waarom zou je afwijken van de mooiste aller mediatechnieken: het wegmoffelen van feiten die indruisen tegen Het Grote Narratief? Het klopt weliswaar dat Antwerpen een ‘zorghostel’ heeft voor daklozen, maar Gent heeft iets veel mooiers: prachtige bruggen waaronder de dankbare dakloze beschutting kan vinden. Waarom schrijven ze dát niet?

En dan die Trump. Sinds wanneer mag je daar iets positiefs over zeggen, zelfs al is het onder voorwaarden en gaat het maar om één element in een oceaan van stupiditeiten? Was de hoofdredacteur bevangen door hitte waardoor zijn hersens tijdelijk dienst weigerden? Sinds wanneer heeft Trump verdiensten? Dat hij de media wereldwijd de kans geeft om elke dag talloze pagina’s en uren zendtijd te vullen met gratis verontwaardiging, dát en enkel dát is ’s mans verdienste.

Maar dat hij nu beweging zou brengen in gesprekken om een intussen eindeloze oorlog te stoppen en daarbij onwrikbare taboes loswrikt, zoals de hoofdredacteur schrijft, nou moe. Het is nu niet bepaald dat Trump heeft beloofd dat hij Oekraïne militair zou beschermen als de Russen nog eens aanvallen, toch? Oh, wacht, slecht voorbeeld. Ik ga moeten stoppen, Erwin, want zowel mijn blad als mijn kop zijn vol en ik heb geen zakdoeken genoeg voor mijn traantjes.

Ongecontroleerde vriend Stef,

Het is bijna aandoenlijk hoe de Europese Unie telkens opnieuw bewijst dat ze maar één droom heeft: die van de totale controle. Terwijl u en ik en de rest van het klootjesvolk zich druk maken over stijgende energieprijzen, krimpende pensioenen of de vraag of Pluto een planeet is, broedt Brussel op iets veel fundamentelers: Chat Control.

Laten we meteen duidelijk zijn: Chat Control is geen hors-d’oeuvre in de Europese menukaart van regels en regeltjes. Nee, dit is de hoofdschotel: een orwelliaans pièce de résistance waarin elk berichtje, elke foto, elk gesprekje in de privésfeer door algoritmen wordt doorgelicht. Voor onze veiligheid, uiteraard. Want als men de burger wil temmen, moet men hem eerst bang maken.

En kijk: opeens wemelt het in de pers van “alarmerende berichten” over kindermisbruik op X (voorheen Twitter). Bij de Europese redacties viel duidelijk een memo in de bus: Vergeet Chat Control niet te framen als bescherming van kinderen! Want wie kan daar nu tegen zijn? Ik zit dag in dag uit op X, ik ben daar nog nooit of te nimmer een beeld van kindermisbruik tegengekomen. Een aanvoelen dat ook leeft bij menig twitteraar. Maar bij VRT hebben ze, zoals blijkt, hun adresjes.

Chat Control is zo onbeschaamd orwelliaans dat zelfs de Chinezen – toch niet bepaald kampioenen van privacy – iets hebben van ‘hold your panda’s’. Waar Peking zijn burgers ten minste nog met open vizier in een sociaal kredietsysteem duwt, verkoopt Brussel zijn digitale gluurzucht in schapenvacht: bescherming, veiligheid, het algemeen belang. In werkelijkheid gaat het om een nooit geziene inbraak in het privéleven van miljoenen Europeanen.

En zo wordt de Europese burger een verdachte bij voorbaat. Uw WhatsApp-berichtje naar een goede vriend? Gescand. Het vakantiekiekje dat uw peuter in het zwembad toont? Gescreend. Het aangebrande sms’je dat u op een slapeloze nacht Bart De Pauw-gewijs verzendt? Gefilterd door een algoritme. Want ergens, diep in het mandarijnenhol van de EU, heeft men beslist dat u en ik misschien wel een gevaar zijn. De ironie: Chat Control wordt ingevoerd door die mensen die weigeren hun e-mailverkeer vrij te geven. Ik ben eens benieuwd of we dan de Pfizermails van Von der Leyen eindelijk te zien krijgen. Of korter bij huis, de inbox van Meester Frank.

Ligt daar niet de hond – en straks ook de Europeaan – gebonden? Dat men zelf begint door te hebben dat wanneer het hele kaartenhuis onvermijdelijk instort de guillotine wordt bovengehaald? En dat men dan maar best de middelen heeft om elk verzet meteen in de kiem te smoren? Het zou me niet verwonderen. Want over het scheppen van welvaart en voorspoed weten ze misschien niets, over het verwerven van de macht weten ze alles.

Mitch Van Landeghem

Vergeten vragen van de voorbije week (231)

De pennenvriendjes willen Chat Control voor Ursula en meester Frank