Zoals wel meer ideeën van Donald Trump, leek zijn sollicitatie voor de Nobelprijs voor de Vrede eerst een grap. Niet dus, het is serieus, en hij maakt een reële kans. Zeker nu zijn trouwe vriend en bondgenoot Benjamin Netanyahu, ook een groot vredestichter, de president een kopie van een persoonlijke aanbevelingsbrief overhandigde. Dat tafereel werd omstandig gefilmd, de wereldpers kon er akte van nemen: het Nobelprijscomité in Oslo was naar het schijnt fameus onder de indruk.

Ha, die dekselse Alfred Nobel. Naar verluidt lag er voor de uitvinder van het dynamiet al een grafsteen klaar met het opschrift ‘handelaar in de dood’. Wat hem zo choqueerde dat hij zijn imago een grondige schoonmaakbeurt wenste te geven om alsnog een plaatsje in de hemel te verdienen. En zo kreeg een deel van zijn met oorlogstuig verdiend fortuin de gekende filantropische bestemming.

Land swapping

Dat komt wel meer voor bij mannen die het helemaal gemaakt hebben: het gevoel dat ze nog ‘iets’ missen, namelijk een plek aan de goede kant van de geschiedenis, bevrijd van het hellevuur, zoals je in de middeleeuwen met giften aan kerken en kloosters je zielenheil kon veilig stellen. Dat blijkt nu zelfs de ultieme ambitie van de VS-president, en ook hier dachten we dat zijn groot gevoel voor humor hem parten speelde. Maar neen, zijn woordvoerder heeft het bevestigd: Donald Trump wil naar de hemel en een kwijtschelding van zijn zonden dankzij een vredesplan in Oekraïne. Wat het omvat is bijzaak. In het verleden lag ook al een pauselijk ambt ter studie, met optie op een heiligverklaring.

Donald Trump wil naar de hemel en een kwijtschelding van zijn zonden dankzij een vredesplan in Oekraïne

Alfred Nobel en Donald Trump hebben dus méér gemeen dan op het eerste gezicht lijkt, en er valt zeker iets voor te zeggen dat de VS-president de juiste man is voor die vredesprijs. Daartoe moet die vervelende Zelensky wel eerst bakzeil halen en de eisen van Vladimir Poetin nagenoeg compleet inwilligen. Met de nodige dreigementen en chantage zal dat wel lukken: in wat eufemistisch een land swap wordt genoemd, moet Oekraïne naast de al geannexeerde Krim ook de volledige Donbas afgeven, zelfs delen die nog niet bezet zijn. Een Europese Coalition of the willing zal daarna, op veilige afstand van de gedemilitariseerde rompstaat, met tanks en tutti quanti rondhossen, liefst met in de VS gekocht materieel. Kassa bij de Amerikaanse wapenindustrie. Geef toe: als Trump iets kan, is het deals maken in zijn voordeel. De tijd dat Moeder Theresa die Nobelprijs kreeg, is al lang voorbij.

In het continent waar ene Niccolò Machiavelli het levenslicht zag, moeten ze weer wennen aan dat ’transactionalisme’, het idee dat politiek uit deals bestaat waarin de sluwste wint. Daartoe gingen de Europese staatslieden op praktijkcursus slijmen-voor-beginnelingen in de Oval Office. ‘Genant’ is een te zwak woord voor die vertoning. Een mengsel van kruiperigheid, gespeelde lachjes, groteske lofuitingen en geoffreerde prullen moet bewijzen dat ook de Coalition of the willing Donald Trump de hemel in wil lobbyen. Dit kan niet meer mislopen.

Een vodje papier

Wie die Nobelprijs voor de Vrede nooit zal ontvangen – hoewel, never say never – en wie het ook geen fluit kan schelen, is de Russische president Vladimir Poetin. Hij beseft natuurlijk dat zijn Amerikaanse collega door die onderscheiding geobsedeerd is, en speelt dat met brio uit. In Rusland wordt er vooral gelachen met Trump, die ‘Stop, Vladimir, Stop!’ tweette toen Kiev werd gebombardeerd.

Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie wreken, is het revanchistische hoofdperspectief van Poetin.

De laatste Rus die de Nobelprijs voor de Vrede kreeg was, o de ironie, Michail Gorbatsjov, de man die aan de grondslag lag van het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Dat smadelijke Versailles-moment wreken, is het revanchistische hoofdperspectief van Vladimir Poetin. En dus wordt er aan Europa geknabbeld. De Russen juichen, hoeveel dode jongemannen het hen ook kost.

Er werd her en der al op gewezen: de parallel met Hitlers stapsgewijze gebiedsuitbreiding, uitlopend in de Tweede Wereldoorlog, is opvallend. Na de Anschluss met Oostenrijk, maart 1938, had de Führer zijn oog op Tsjecho-Slowakije laten vallen. Hij begon alvast met de inlijving van Sudetenland. Geschrokken nodigden het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Italië Hitler uit aan de onderhandelingstafel. Het resultaat was een ‘vredesverdrag’, getekend op een papiertje dat Lord Chamberlain triomfantelijk liet wapperen toen hij in Londen uit het vliegtuig stapte: de Duitsers mochten het Sudetenland behouden, mits ze alstublieft wilden stoppen met annexeren. Aan de Tsjechen zelf werd niets gevraagd.

Fast lane

De rest van de geschiedenis is bekend. In maart 1939 bezette Duitsland toch het ondertussen half uiteengevallen Tsjechië, en in september 1939 viel het Polen binnen. Vervang Versailles door de val van de Muur, Hitler door Poetin, Sudetenland door de Krim, Tsjechië door Oekraïne, en Polen door … Polen: met een man als Poetin zijn vredesverdragen het papier niet waard waarop ze getekend worden.

Met een man als Poetin zijn vredesverdragen het papier niet waard waarop ze getekend worden.

Zou dat soort geschiedenislessen aan Donald Trump besteed zijn? Allicht niet. Waartoe ook? We zitten in een andere tijd, een soort kolderieke epiloog van de geschiedenis die alle uitspraken en diplomatieke manoeuvres tot farces herleidt. De politici zelf hebben de satire gekaapt. In Alaska, een kluit bevroren grond die ooit aan Rusland toebehoorde, nam Vladimir Poetin een optie op heel Oost-Europa, via een pakket gebakken lucht waarin de Nobelprijs en een eeuwigdurende aflaat voor zijn opponent zijn vervat. Eén keer raden wie de slimste is. En het strafste: ook de Russische president fikste zich een fast lane naar de hemel, dankzij zijn vriend patriarch Kirill.

Zo kopen de grootste schurken grote plekken hiernamaals op, voor zichzelf en hun lakeien. Misschien daar toch eens een specialist bij halen, collega Rik Torfs bijvoorbeeld. Met de vraag hoe druk het kan worden in het Rijk der Hemelen met al die weldoeners, want er is ook nog Benjamin Netanyahu die het groot-Bijbelse land in ere wil herstellen. In de verte zingt de Coalition of the willing het Allelujah. Het perspectief van de hel wordt steeds interessanter.

Moeder Theresa

Vrede zij met u, Mr. Trump!