Volgens een dossier van het Joods Informatie- en Documentatiecentrum (JID) leeft Mohaned Al-Khatib, een man die op 7 oktober 2023 aanwezig was bij de Hamas-aanvallen in Israël, vandaag vrij in Brussel. ‘Hoe kan zo iemand in godsnaam al maanden vrij in Brussel leven en rondreizen?’, vraagt Ralph Pais, vicevoorzitter van het JID, zich af.

Het 65 pagina’s tellende dossier werd samengesteld uit publiek toegankelijke bronnen. ‘Iedereen had dit werk kunnen doen’, zegt Pais. ‘Ook onze overheid’. Volgens hem blijkt uit het materiaal dat Al-Khatib niet enkel aanwezig was bij de aanvallen, maar ook nauwe contacten onderhield met de top van Hamas. Pais vermoedt dat die feiten niet aan het licht kwamen tijdens de asielprocedure. ‘Ik vrees dat dit nog maar het topje van de ijsberg is’, zegt hij.

Veel vraagtekens

Volgens Pais zijn er twee mogelijkheden: er is een fout gebeurd in de administratie, of Al-Khatib kwam via een ander Europees land België binnen. ‘Want ik denk niet dat het de bedoeling is dat we terroristen binnenlaten’, zegt hij.

Het exacte statuut van de man is voorlopig onduidelijk. Die onduidelijkheid leidde ertoe dat N-VA-Kamerlid Michael Freilich deze week zowel een mondelinge als een schriftelijke parlementaire vraag indiende. ‘Door de feestdag is de vraag doorgeschoven naar volgende week’, legt Freilich uit. ‘De regering heeft nu 30 dagen om te antwoorden. We moeten dus even afwachten.’

Bredere problematiek

Freilich benadrukt dat er voorlopig weinig concrete elementen zijn. ‘Het dossier is interessant, maar we weten niet met zekerheid of de man effectief lid was van Hamas’, zegt hij. ‘Er zijn foto’s waarop hij zichtbaar blij lijkt tijdens 7 oktober, maar de vraag is: wist hij wat er op dat moment in Israël gebeurde? Dat moeten onze diensten onderzoeken’.

Al-Khatib woont in Anderlecht en duikt geregeld op bij pro-Palestijnse manifestaties

Wel staat vast dat Al-Khatib al vier maanden in Anderlecht woont en geregeld opduikt bij pro-Palestijnse manifestaties in België en Nederland. Zijn Instagram-profiel, met ruim 350.000 volgers, staat vol beelden van dergelijke betogingen.

‘Het is de schuld van Sammy Mahdi’

‘Er zijn voldoende elementen om een grondig onderzoek te starten’, vindt Freilich. ‘We kampen met een bredere problematiek: meer dan de helft van de mensen die uit Gaza vluchten, komt naar België. En dat legt veel druk op onze diensten.’

De oorzaak ligt volgens Freilich deels bij het beleid van de vorige regering. ‘In de vorige legislatuur hebben Sammy Mahdi en cd&v ervoor gezorgd dat mensen met het statuut van staatloze extra bescherming krijgen en sneller de Belgische nationaliteit of een verblijfsvergunning kunnen verkrijgen’, zegt hij. ‘De Palestijnen zijn vandaag staatloos, en die regels hebben onze deur wijd opengezet. Nu zitten we met de gebakken peren’.

Strengere maatregelen op komst

Het is volgens Freilich nog onduidelijk of Al-Khatib asiel aanvroeg in België of via een ander land binnenkwam. ‘Het is nog te vroeg om dat te zeggen’, klinkt het. ‘Maar we werken aan strengere controles. En we moeten durven asielaanvragen intrekken als blijkt dat iemand zich niet integreert of gelogen heeft op zijn aanvraag.’

Het JID vraagt intussen om snel actie te ondernemen. ‘De man moet opgespoord en uitgezet worden als dat kan’, zegt Pais. ‘Maar belangrijker: er moet een strategie komen om andere personen met een gelijkaardig profiel op te sporen. En er moeten strengere controles komen op de instroom uit Gaza.’

Stilte in de media en de politiek

Opvallend is dat de Vlaamse media nauwelijks over het dossier berichten. RTBF publiceerde een artikel, maar verder bleef het stil. ‘Het stond kort in Het Nieuwsblad en Gazet van Antwerpen, maar beide artikels verdwenen binnen het halfuur van de website’, zegt Pais.

Ook vanuit de politiek klinkt voorlopig weinig. Van de Dienst Vreemdelingenzaken en minister Anneleen Van Bossuyt mochten we geen reactie ontvangen. ‘Een minister moet natuurlijk voorzichtig zijn’, zegt Freilich. ‘Er is nog niet veel geweten over dit dossier, en ze wil geen fouten maken. Ik denk dat het goed is dat men de tijd neemt om het dossier grondig uit te pluizen’.

‘Wij zijn benieuwd naar haar uitleg’, besluit Pais.

Mohaned Al-Khatib

‘Het is niet de bedoeling dat we terroristen binnenlaten’