Op dit moment focust de VN-vergadering in New York op het conflict van Israël in Gaza. Een expertencommissie van de Verenigde Naties oordeelt dat wat in Gaza gebeurt een ‘genocide’ is op basis van het internationaal strafrecht. Hun onderzoek gebeurde in opdracht van een resem landen met een eerder twijfelachtige reputatie inzake mensenrechten: China, Rusland, Congo… Die maken zich ook zelf schuldig aan ernstige humanitaire inbreuken.

Volgens het rapport (pdf), gepubliceerd op 16 september 2025, heeft Israël de intentie om de bevolking in Gaza te vernietigen. Dit vormt volgens de commissie een internationale strafinbreuk op basis van het genocideverdrag van 1948.

De commissie heet voluit de Independent International Commission of Inquiry on the Occupied Palestinian Territory, including East Jerusalem and Israel. Ze werd in 2021 opgericht op vraag van de Pakistaanse en de Palestijnse delegatie voor de Organisatie van Islamitische Samenwerking. Dat gebeurde in de mensenrechtenraad van de Verenigde Naties, waarvan de 47 leden telkens voor drie jaar worden verkozen door de Algemene Vergadering van de VN.

Problematisch humanitair verleden

Opvallend is dat veel leden van die VN-Mensenrechtenraad zelf niet echt zuiver op de graat zijn in het naleven van de mensenrechten. De ngo Human Rights Watch (HRW) wijst op ernstige humanitaire misdrijven in landen zoals China (zoals repressie, en de vervolging van miljoenen Oeigoeren), de Democratische Republiek Congo (deportaties, massamoorden, verkrachtingen), Soedan (oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid) en Cuba (arbitraire opsluiting van dissidenten). Ook Qatar, Koeweit, Thailand, de Dominicaanse Republiek en Colombia krijgen van HRW een oneervolle vermelding voor hun humanitair beleid.

Veel leden van die VN-Mensenrechtenraad zijn zelf niet echt zuiver op de graat in het naleven van de mensenrechten.

De oprichting van de onderzoekscommissie werd in 2021 goedgekeurd met 24 stemmen op 47 (met 14 onthoudingen). Bij die krappe meerderheid behoorden toen Venezuela, Eritrea, Oezbekistan, Libië en de Russische Federatie, ook niet echt voorbeelden inzake mensenrechten.

Kritiek op experten

Het recente rapport over het optreden van Israël in Gaza is van de hand van drie experts. De voorzitter is de anti-apartheidsactiviste Navi Pillay, de eerste niet-blanke rechter in het Zuid-Afrikaanse Hooggerechtshof en later Hoge VN-Commissaris voor de Mensenrechten. Pillay ondertekende in 2020 een oproep tot sancties tegen Israël. Ze beschuldigde Israël ook meermaals van apartheidspolitiek, meldt de ngo UN Watch.

Haar collega-expert in de commissie is de Indiase huisvestingsspecialist Miloon Kothari. Hij werkte voor de VN en was voorzitter van de mensenrechtenorganisatie UPR Info. Kothari schreef eerder al een rapport over ‘etnische zuiveringen’ in Palestijnse gebieden.

Pillay ondertekende in 2020 een oproep tot sancties tegen Israël.

Het derde lid is de Australische mensenrechtenadvocaat Chris Sidoti. Die was bijzonder actief in VN-commissies en is gespecialiseerd in humanitaire kwesties in Zuidoost-Azië. Sidoti maakte ooit deel uit van het adviescomité van een Australische organisatie met kritiek op het Israëlische ‘koloniaal apartheidsregime’.

Vooringenomen activisten

De conclusie van UN Watch is dan ook dat de drie experts vooringenomen zijn tegen Israël of eerder al hun steun uitspraken voor de Palestijnse strijd: ‘De leden werden precies geselecteerd wegens hun afkeer van de Joodse staat.’ ‘Deze commissie zag het licht met als doel Israël te treffen, terwijl Hamas, Hezbollah en de Palestijnse Autoriteit werden ontzien,’ aldus Hillel Neuer, topman van UN Watch, tegenover het agentschap Jewish News Syndicate (JNS.org).

Volgens het Franse persagentschap AFP en het zakenblad The Economist is UN Watch een uitgesproken lobbygroep voor Israël. Het is niet altijd even duidelijk waar UN Watch de lijn trekt tussen kritiek op Israël en antisemitisme. Of: activisten die elkaar activisme verwijten.

Navi Pillay

Dubbele mensenrechtenmoraal bij VN-onderzoek naar genocide in Gaza