Omdat hij ontevreden is over het economische beleid van het Brusselse gewest zette Olivier Willocx (MR) de stap van de Brusselse werkgeversorganisatie BECI naar de politiek. ‘Brussel moet werken aan de eigen aantrekkelijkheid, in plaats van de verantwoordelijkheid elders te leggen. Wil men een realistisch streefdoel? Dat Brussel het Vlaams ondernemingsklimaat als streefdoel neemt.’

Olivier Willocx stond bijna een kwarteeuw aan het hoofd stond van BECI, het hoofdstedelijke VOKA, zeg maar. De organisatie (de afkorting staat voor Brussels Enterprises Commerce and Industry) is met zo’n 35.000 aangesloten bedrijven naar eigen zeggen goed voor zo’n twee derde van de werkgelegenheid in de hoofdstad. Het maakt van hem binnen de MR-fractie niet alleen dé stem pro-bedrijfsleven, maar wellicht ook de persoon met de grootste expertise.

Meertaligheid troef

Olivier Willocx is een rasechte Brusselaar die onberispelijk Nederlands spreekt. ‘Mijn familiale roots liggen in Brugge en mijn familie heeft een Vlaamse tak’, legt hij uit. ‘Ik probeerde altijd met mijn neven Nederlands te spreken en vice versa. Meertaligheid is een evidentie.’

Meertaligheid is een evidentie

‘Met mijn moeder spreek ik Nederlands, Engels met mijn Canadese echtgenote en in gezelschap is Frans onze lingua franca (lacht). Het is een beetje onze familiecultuur die ik naar de politiek tracht mee te nemen. Samen met David Leisterh, onze Brusselse kopman en de man die ook de volgende minister-president zou moeten worden, probeer ik altijd de taal van Nederlandse gesprekspartners te spreken.’

Surreëel Brussel

Na een impasse van bijna één jaar lijken heel wat zaken in politiek Brussel voorwaardelijk te zijn. Kan de regeringsvorming in een stroomversnelling belanden na de uitspraken van premier Bart De Wever (N-VA)?

‘Ik hoop het, want wat zich nu afspeelt is onverantwoord. En je hoort die stemmen gelukkig ook in de politiek. Anderzijds heb je politieke actoren die de zaken voor zich uit blijven schuiven. Het lijkt of ze zitten te wachten op een echte crisis, die we zullen krijgen wanneer plots de rekeningen niet meer betaald kunnen worden. Waar staan we dan?’

Wat zich nu afspeelt is onverantwoord

‘Er wordt in het Brussels Parlement over alles en nog wat gepraat, maar niet over deze bestuursloosheid van het gewest. Eigenlijk is het surrealisme dat doet denken aan discussies over het geslacht van de engelen toen Constantinopel aan het vallen was. We zitten met de oorlog in Oekraïne, waar op een gegeven punt Poetin met Zelensky zal moeten praten. Maar in Brussel weigert de PS om met de N-VA in gesprek te gaan.’

Stok achter de deur

De laatste tijd valt het woord ‘curatele’ steeds vaker. Slaagt men er in Brussel niet in de (politieke) schaapjes op het droge te krijgen, dan dreigt de federale regering de zaken over te nemen. Willocx heeft er zijn bedenkingen bij.

Een hele politieke kaste in Brussel pleegt collectieve zelfmoord

‘Het is eerder een stok die men achter de deur houdt’, meent hij. ‘Maar of men er veel mee zal bereiken, is nog maar de vraag. Als ik de PS hoor, lijkt net het tegenovergestelde te gebeuren. Maar er zal wel een punt komen dat men in zo’n geldnood zit, dat men bij het federaal niveau zal moeten aankloppen. De federale regering zal daar uiteraard voorwaarden aan koppelen.’

‘Door mijn achtergrond in de privésector weet ik maar al te goed dat hoe langer dit aanmodderen duurt, des te groter de inspanningen zullen zijn die later geleverd moeten worden. Ik wik mijn woorden, maar met een dergelijk onverantwoordelijk gedrag is het een hele politieke kaste in Brussel die collectieve zelfmoord pleegt.’

Diepgewortelde ergernis

Willocx is sinds vorig jaar Brussels parlementslid, enkele maanden later werd hij ook gemeenteraadslid in Schaarbeek. Wat bracht hem ertoe het geweer van schouder te wisselen, om van BECI naar de politiek over te stappen?

‘Ik zou het mezelf makkelijk kunnen maken en zeggen dat ik geen 25 jaar op dezelfde plek blijf. De tijd was dus rijp om een nieuwe uitdaging aan te gaan. Maar dat zou te makkelijk zijn (lacht). In werkelijkheid was het een diepgewortelde ergernis over hoe dit gewest de voorbije jaren geleid werd onder toezicht van een minister-president van de PS.’

Het anti-ondernemingsklimaat in diep genesteld in bepaalde cenakels

‘Gezien mijn achtergrond, zal het niet verbazen dat mijn invalshoek erg economisch is. Het Brussels Gewest heeft doorheen de jaren een ronduit bedrijfsonvriendelijk klimaat gecreëerd. Nu ik zelf politiek actief ben, valt het me op hoe diep een anti-ondernemingsklimaat genesteld is in bepaalde politieke cenakels en organen. Niet bij de MR, voor alle duidelijkheid (lacht). Terwijl een overheid net het omgekeerde zou moeten doen.’

Niemand bevoegd

‘Dat dit niet gebeurt, is een gevolg van bepaalde politieke overtuigingen. Maar het is ook inherent verbonden aan de complexe structuren van het Brussels Gewest. Er zijn 38 publieke instellingen die onder controle van het Gewest staan, maar de onderlinge communicatie is nagenoeg nihil. Niemand lijkt ook bevoegd om beslissingen te nemen. En dan krijg je het bestuur dat we vandaag hebben.’

‘Weet u, wat ik nu zal zeggen kan u verbazen, maar ik meen het’, gaat hij verder. ‘Wanneer ik spreek over een bedrijfsvriendelijk klimaat, dan denk ik in eerste instantie niet aan de fiscaliteit. Waarom duurt het zeven jaar voor je een vergunning krijgt – of niet – om iets te bouwen? Vestig je je als bedrijf, dan moet je mensen vinden die bereid zijn daar te komen werken. Dat maakt van mobiliteit, veiligheid, maar evenzeer netheid belangrijke thema’s. Het hangt allemaal samen en het is iets te makkelijk om je achter het centenvraagstuk te verschuilen.’

Voor eigen deur vegen

Er bestaat fiscale concurrentie tussen Brussel en zijn ruime ommeland, gelegen in Vlaams- en Waals-Brabant – in het Vlaams en Waals Gewest dus. Vandaag hoor je het minder, maar vroeger was het het antwoord op al die problemen een pleidooi voor de uitbreiding van Brussel…

‘Kijk, ik zal daar heel duidelijk in zijn’, antwoordt Olivier Willocx prompt. ‘Als je geen 19 gemeenten kan besturen en op elkaar afstemmen, dan zal dat voor het dubbele ook wel niet lukken.’

Werken aan de eigen aantrekkelijkheid, daar gaat het om

‘Brussel moet voor eigen deur vegen. Werken aan de eigen aantrekkelijkheid, in plaats van de verantwoordelijkheid elders te leggen, daar gaat het om. Wil men een realistisch streefdoel? Dat Brussel het Vlaams ondernemingsklimaat als streefdoel neemt. Als dat lukt, dan is er al een hele weg afgelegd.’

Olivier Willocx

‘De politieke kaste in Brussel pleegt collectieve zelfmoord’