Gaat het Europese verbod op de verkoop van nieuwe benzine- en dieselwagens, dat normaal in 2035 zou ingaan, binnenkort toch nog op de schop? Zowel de Duitse als de Italiaanse regering verhogen de druk op de Europese Commissie en ook vanuit de Europese auto-industrie zelf klinkt de roep om uitstel of versoepeling almaar luider.

Bij de linkse en groene fracties in het Europees Parlement zien ze de bui stilaan hangen. Tijdens een debat over de toekomst van de auto-industrie in de plenaire zitting zwaaide het centrumrechtse Poolse Europarlementslid Patryk Jaki (ECR) woensdag met cijfers die aangeven dat de export van Europese auto’s ‘de voorbije jaren’ met 15 procent is gedaald. Daar staat tegenover dat de import van Chinese wagens in de EU vervijfvoudigd is. Jaki wees daarvoor met een beschuldigende vinger naar de Europese Green Deal, die volgens hem op een ramp is uitgedraaid voor de autoproductie in Europa.

Hij hekelde verder ook de ‘valse vergroening’ waar de Europese Commissie prat op zou gaan: draaien elektrische laadpalen wel écht op groene energie, of wordt de elektrische stroom ook nog regelmatig opgewekt door kolencentrales, vroeg hij zich hardop af. Het debat is tekenend voor de twijfels die in almaar bredere kring leven over de haalbaarheid van heel wat Green Deal-maatregelen. De verplichting om in de EU vanaf 2035 enkel nog elektrische wagens te verkopen, één van de absolute vlaggenschepen van die Green Deal, komt daarbij nadrukkelijk in het vizier.

Duitse autoreuzen

The Financial Times berichtte eerder deze week over een bijzonder kritische brief van de Europese Vereniging van Autobouwers (ACEA) aan de Europese Commissie. Die krijgt daarin het verwijt geen rekening te houden met bezorgdheden van de sector. Volgens ACEA is een verbod vanaf 2035 nu al totaal onhaalbaar en zullen elektrische auto’s tegen 2035 hoogstens 63 procent van de verkoop van nieuwe auto’s uitmaken. Nog veel relevanter is de vaststelling dat nu ook een aantal grote EU-lidstaten zwaar geschut in stelling brengen tegen de geplande uitfasering van diesel- en benzinewagens.

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) liet er maandag in een interview nog amper twijfel over bestaan dat hij een verbod vanaf 2035 niet meer ziet zitten. Merz rijdt daarbij nadrukkelijk voor de belangen van de Duitse autoreuzen, met wie hij gisteren ook nog eens aan tafel zat. Eerder deze week lekte al uit dat de Italiaanse minister van Industrie en de Duitse minister van Economie samen een brief hadden gericht aan de Europese Commissie. Daarin roepen ook zij op tot een afzwakking van het Europese totaalverbod en pleiten ze ervoor om na 2035 ook nog ‘andere voertuigen met een lage uitstoot’ te kunnen verkopen.

Uitgekleed

Officieel lijkt de Europese Commissie voorlopig nog vast te houden aan de integrale green deal. In zijn repliek tijdens het debat in het Europees Parlement deze week erkende Europees klimaatcommissaris Wopke Hoekstra ‘dat de Europese auto-industrie voor ingrijpende en fundamentele veranderingen staat’. Hoekstra gaf ook toe dat de concurrentiekracht van de sector – vandaag nog altijd goed voor drie miljoen banen in de EU – onder druk staat. Maar hij liet ook uitschijnen dat de Commissie niet van plan is om het verbod op de verkoop van nieuwe benzine- of dieselwagens vanaf 2035 in te trekken. Hij liet de deur wel op een kier voor enkele mogelijke versoepelingen.

Toch lijdt het geen twijfel dat de standpunten in Europa wel degelijk aan het schuiven zijn. Wanneer twee economische zwaargewichten onder de lidstaten – die bovendien ook allebei nog een belangrijke auto-industrie hebben – zich openlijk beginnen te verzetten, is een aanpassing van het verbod op termijn onvermijdelijk. En zo wordt de Europese klimaatwetgeving beetje bij beetje wat verder uitgekleed, niet in het minst onder invloed van de gewijzigde politieke machtsverhoudingen in de EU.

Patryk Jaki

Duitsland en Italië kanten zich steeds meer tegen EU-verbod op benzine- en dieselwagens