Iets voor vijven in de ochtend trok ik de gordijnen open. Ik was er me niet van bewust dat een van mijn kinderen als grap mijn wekker op een ontiegelijk vroeg uur had gezet. ‘Amai! Zo sneeuwen!’, juichte ik. Mijn vrouw gromde ergens diep onder het beddengoed vandaan. Dit was toch geen uur? Die morgen voerde ik de wekkerdeugniet naar school. We reden aan een rollatortempo door een dikke brij papsneeuw, omringd door een wit tapijt op de velden.

Het enthousiasme van het kind naast me, stemde me vrolijk. Pas toen ik volwassenen – mijn soort – tegenkwam, ontspon er gezeur over het weer. Het was vies, het was gevaarlijk, er was niet gestrooid, het was schuiven – kortom: sneeuw was slecht. Ik liet het niet aan mijn hart komen en probeerde me te vermeien in de frisse herinnering van het kinderlijke geluk dat zojuist mijn auto vulde.

Herinneringen aan Holland

De sneeuw wekte bij mij herinneringen op aan mijn eigen kinderjaren met de sneeuwwinter van, ik geloof, 1985. Het was de glorietijd van de kijkbuiskindertjes met Meneer de Uil, Pippi Langkous, Merlina en Ron Brandsteder als huishoudnamen. De zwetende bovenlip van de zopas overleden Brandsteder hoort tot de tv-canon van die jaren ’80. Net als vele andere Vlaamse gezinnen in die periode, keken wij naar de Nederlandse kabeltelevisie. ‘We zijn in Holland’, zei mijn vader toen we eens de grens over reden. ‘Holland 1? Of Holland 2?’, wilde ik weten met mijn handen en neus plakkend tegen het autoraam.

Brandsteder was met zijn Honeymoonquiz op de speelplaats minstens even populair als de absurde meneer Kaktus. Een onzichtbare stem kondigde Ron Brandsteder steevast aan als ‘uw ceremoniemeester’ en een anderhalf uur van hersenloos plezier kon beginnen. Iedereen had het gezien en praatte erover. De toren van Pisa was een van de spannende momenten van de Honeymoonquiz, waarbij deelnemers poppetjes moesten plaatsen op een wankel torentje. Als alle poppetjes bleven staan, kon je een huwelijksreis winnen. Eenvoudig amusement, zonder meer. VTM bestond nog niet en op de BRT sprak men alleen keurig Nederlands, tenzij het om te lachen was. Vader stak nog een sigaret op. Kortom, vroeger is een ander land, en het was niet altijd beter.

Zichzelf overstijgen

Dit weekend vierde de Vlaamse televisie zichzelf tijdens de uitreiking van de Kastaars. Ik zag het niet, maar ik vermoed dat er nog weinig Nederlands gesproken werd. Wellicht vooral Algemeen Antwerps. Via sociale media leerde ik over de lamentabele kwaliteit van de show. Ongetwijfeld werpt de onnavolgbare Zapman hier wel een gouden oog op, dus zal ik u mijn bedenkingen over een show die ik niet bekeek, besparen. Ron’s Honeymoonquiz bevatte zeker ook wel dieptepunten, maar die ben ik vergeten.

Ergens in ons leven verliezen we onze kinderlijke ontvankelijkheid. De betoverende sneeuw verandert dan in een potentieel gevaar

Nee, mijn zaterdagavond spendeerde ik op een school – en niet eens die waar ik werkzaam ben. Ik hou ervan om over het muurtje te kijken om te zien hoe ‘de anderen’ het doen. Een groep leerlingen bracht er samen met verschillende leraars een schoolvoorstelling. Wat ik er zag, vond ik behoorlijk indrukwekkend: knappe acteerprestaties, goed gezongen zangpartijen en een zwierige choreografie. Na de voorstelling leerde ik hoe leerlingen zichzelf overstegen, hun schaamte overwonnen, soms hun eigen lage zelfbeeld aan de kant zetten om voor een publiek te spelen. De school vormde hen op een andere manier, creëerde een vandaag zo kwetsbaar geworden samenhorigheidsgevoel en schreef in het geheugen van die leerlingen herinneringen die niet zullen vervagen.

Engelen bestaan niet

De sneeuw, Ron Brandsteder, de kabeltelevisie en het schooltoneel hebben meer met elkaar gemeen dan je vermoedt. Ergens in ons leven verliezen we onze kinderlijke ontvankelijkheid. De betoverende sneeuw verandert dan in een potentieel gevaar. Kansen worden plots een obstakel. Het is een normaal proces.

Herinneringen aan onze kinderjaren kunnen die ontvankelijkheid soms opnieuw laten openbloeien, of de aanblik van een speels kind herinnert je plots aan je eigen verdwenen onschuld. Ik vraag me af of geluk niet af te meten is in het verschil tussen zien van sneeuw of het zien van gevaar? ‘Je bereikt de hemel door je zo klein te maken als een kind,’ zegt een Bijbelse passage. Over het prutsen aan de wekker van je ouders schrijft het heilige boek helemaal niets.

Engelen bestaan niet, zong ceremoniemeester Ron wijs aan het einde van zijn show.

Ron Brandsteder

Van lachspiegel tot treurbuis

De sneeuw en Ron Brandsteder, herinneringen aan kinderlijk geluk