Amerikanen van uiterst links pluimage hebben sinds deze week een nieuw troetelkind. Zohran Mamdani, een socialistische moslim met een bijzondere interesse in lgbtq-rechten, werd door de Democraten van New York gekozen als kandidaat-burgemeester. Een overwinning die de linkerflank van de Democratische partij nieuwe hoop geeft, maar ook gevaren met zich meebrengt. Niet enkel voor New York.

Toen hij zijn campagne lanceerde was Mamdani een nobele onbekende. De frontrunner was Andrew Cuomo, de voormalige gouverneur van de staat New York. Cuomo, lid van een politieke dynastie, werd in 2020 nog genoemd als mogelijke presidentskandidaat. Tijdens de coronapandemie werd hij door de traditionele media immers geprezen voor zijn strenge aanpak en heldere communicatie.

Die lof verdween toen hij door meerdere vrouwen beschuldigd werd van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Op 10 augustus 2021 nam de gouverneur ontslag nadat een afzettingsprocedure werd opgestart door het deelstaatparlement.

Corruptie

De vermeende grensoverschrijdingen betroffen ongepaste opmerkingen en handopleggingen. Cuomo ontkende, noemde zijn uitlatingen (een poging tot) humor of legde de schuld bij zijn warmbloedig Italiaans temperament. Strafrechtelijke stappen werden ondernomen tegen de oud-gouverneur, maar die draaiden op niets uit. Cuomo, een politiek beest met nog altijd één oog op het Witte Huis, aasde op een comeback en eerherstel. Het burgemeesterschap van New York leek een logische stap.

Cuomo, een politiek beest met nog altijd één oog op het Witte Huis, aasde op een comeback

Nu heeft New York al een Democratische burgemeester. Eric Adams werd in 2021 verkozen als Democraat, maar besloot deze keer mee te doen als onafhankelijke. Dat besluit werd niet vrijwillig genomen, maar was het resultaat van een corruptieonderzoek naar de burgemeester. Peilingen gaven aan dat Adams, als zittend burgemeester, de partijnominatie wellicht ontzegd zou worden. Om zo’n gênante nederlaag te vermijden, verliet hij de partij en hoopt hij op eigen kracht op post te blijven.

Experiment ‘Mamdani’

Mamdani is radicaal-links, en niet enkel naar Amerikaanse maatstaven. Hij bepleit onder meer een plafonnering van de huurprijzen, ‘gratis’ openbaar vervoer, de afschaffing van de politie (en hun vervanging door buurtwerkers), staatsupermarkten, de legalisatie van prostitutie en de bescherming van illegale immigranten tegen arrestatie en deportatie. Voor zijn intrede in de verkozen politiek — sinds 2021 is hij lid van het regionaal parlement — hield hij zich vooral bezig met anti-Israëlactivisme. Voor de stad met de grootste Joodse bevolking buiten Israël ziet de toekomst er somber uit.

Wint Mamdani, dan wordt de nalatenschap van Rudy Giuliani en Michael Bloomberg definitief tenietgedaan. Giuliani en Bloomberg waren de burgemeesters van New York tussen 1994 en 2013. Beiden waren Republikeinen. Giuliani werd verkozen als antwoord op de misdaadplaag waaronder de stad gebukt ging. Bloomberg stond vooral gekend als een bekwame manager zonder al te grote ideologische projecten. Het contrast met Mamdani, de man van de revolutie, kan moeilijk groter.

Wint Mamdani, dan wordt de nalatenschap van Rudy Giuliani en Michael Bloomberg definitief tenietgedaan

Opmerkelijk: het experiment ‘Mamdani’ is enkel mogelijk dankzij de steun van de blanke bevolking, niet die van etnische minderheden. De 33-jarige Mamdani, de zoon van Indiase ouders en geboren in Oeganda, won in blanke, hoogopgeleide buurten, terwijl de blanke, 67-jarige Cuomo op meer steun kon rekenen van zwarten en latino’s. Amerikanen met Aziatische roots steunden Mamdani, al is het niet duidelijk hoe de split eruitziet tussen Indiërs en niet-Indiërs zoals Chinezen en Koreanen. De culturele verschillen tussen hen zijn groot, maar in peilingen worden ze op één hoop gegooid.

‘Luxe-ideeën’

Mamdani’s overwinning bevestigt dat het modern progressivisme in de eerste plaats de ideologie is van jonge, blanke (of ‘witte’) universitairen, in het bijzonder jonge vrouwen. De young urban professionals of yuppies, niet zozeer diegenen actief op Wall Street, wel werkend als ambtenaar, academicus, activist of consulent. ‘Universitair’ moet hier dan ook begrepen worden als sociologen, filosofen, psychologen en consoorten — economen en wetenschappers zijn meestal minder onder de indruk.

Defund the police is een luxe-idee

Deze elite beklemtoont het belang van aanvaarding, diversiteit en social justice, maar wordt nooit geconfronteerd met de gevolgen van haar beleid. Zo heeft de drooglegging van de politie een kleine impact op de blanke woontorens met privébewaking, maar een grote op de zwarte kmo’s in Brooklyn. ‘Defund the police’ is een ‘luxe-idee’; een idee dat een elite zonder persoonlijk risico kan promoten, maar erg schadelijk is voor minder fortuinlijke landgenoten. Dezelfde landgenoten wier belangen deze elite beweert te behartigen.

Empirisch bewijs uit het hoofdkwartier van de Democratische kandidaat. Toen bleek dat Mamdani de voorverkiezing gewonnen had, gingen de aanwezigen door het dak. Die aanwezigen waren, zo blijkt uit beeldmateriaal, erg jong, erg blank en betrekkelijk vrouwelijk. De feestvierders waren dan wel geen doorsnede van New York, maar wel de belangrijkste reden dat Mamdani won. Yuppies unite.

Bijzondere strijd

Mamdani versloeg het centrum van de Democratische Partij. Vraag is of hij ook het centrum van New York de baas kan, want Adams, een Afro-Amerikaanse oud-politiecommissaris, geeft zich niet zomaar gewonnen. Daarnaast liet ook Cuomo uitschijnen dat hij na zijn nederlaag als onafhankelijke zal deelnemen aan de strijd. Tot slot dingt er een Republikein mee naar de sleutels van het stadhuis. Diens naam hoeft u niet te kennen, want sinds Bloomberg is de Republikeinse Partij een marginale kracht in de Big Apple.

Adams en Cuomo richten zich beiden tot de New Yorkers die ‘s lands financiële hoofdstad niet willen omtoveren tot een socialistisch experiment. Zij hopen dat die groep nog steeds de meerderheid uitmaakt. Een eerste peiling sinds Mamdani’s overwinning toont alvast aan dat diens burgemeesterschap geen uitgemaakte zaak is. In die peiling krijgen zowel Mamdani als Cuomo 39 procent van de stemmen. Adams volgt op 13 procent en de Republikein op 7. Wordt zonder twijfel vervolgd.

Rudy Giuliani

Sociale media bombarderen Charles III tot ‘verdoken moslim’

Zohran Mamdani: socialisme en luxe in New York