Het is vandaag belangrijk vrouw te zijn of man. Er zijn meer mogelijkheden, die laat ik buiten beschouwing. Van huidskleur maak ik evenzeer abstractie, al hoor je weleens dat onder mannen ‘witte’ de ergste zijn.

Vrouwen en mannen dus. Mannen zijn het probleem. Zonder uitzondering doen ze vrouwen pijn. Niettemin kun je hen onderverdelen in boetvaardige en halsstarrige. Boetvaardige mannen zijn religieus geïnspireerd, wat verklaart dat ze voor het weekblad Humo schrijven. Neem nu Sam Ooghe, politicoloog. Op X beleed hij publiek zijn zonden: ‘Welke man kan zeggen dat hij nog nooit een vrouw heeft ‘lastig gevallen’? Haar oncomfortabel doen voelen door een stomme grap? Andere mannen niet berispt toen ze vrouwonvriendelijke praat verkochten? Dat berichtje te veel gestuurd? Waarom is het zo moeilijk om dat te erkennen?’ Lees: beste man, ga over tot een publieke biecht. Toon schaamte en berouw.

Allemaal schuldig

In zijn korte tekst richt mijnheer Ooghe, mogelijk een aardig persoon, zich tot alle mannen. Elkeen torst schuld. Mijn godsdienstleraar uit de jaren 70 dacht ook zo. ‘Honger in Biafra? Wij zijn allemaal schuldig’, bezwoer hij, ondertussen met priemende ogen de klas inkijkend op zoek naar gelaatsuitdrukkingen waarin twijfel schuilging omtrent de waarheid die hij zopas onfeilbaar kwam te verkondigen. We dachten er met pokerface het onze over.

We dachten er met pokerface het onze over.

Sam Ooghe gaat ervan uit dat mensen, meer bepaald vrouwen, zich onder geen beding ‘oncomfortabel’ mogen voelen. Maar waarom eigenlijk niet? Uiteraard is elke vorm van geweld of vernederende behandeling volledig uit den boze. Veiligheid van vrouwen is essentieel. Ook en zeker de zeer concrete, vooral stedelijke handhaving ervan, die vaak schromelijk tekortschiet. Daarover heeft Ooghe het in zijn bericht overigens niet. Alsof het echte probleem elders ligt.

Iets onkuis

Want dat iedereen zich altijd en overal goed moet voelen, vindt hij dan weer wél. En dat slaat nergens op. Stel dat ik als guest star word uitgenodigd op een redactievergadering van Humo. Weinig waarschijnlijk, maar stel. De kans is groot dat bij de redacteurs een samenzweerderig gevoel ontstaat, minder gericht op het comfort van de zeurderige boomer die ik ben dan op de onderlinge verbondenheid onder gelijkgezinden. Waarvoor alle begrip. Eigenlijk zou ik het wel eens willen meemaken, maar dat is iets anders.

Wat me verder treft in de schuldbelijdenis van Ooghe is het ‘berichtje te veel’ waarnaar hij verwijst. Wat zou er instaan? Iets onkuis? Ik mag er niet aan denken. Blijkbaar is zo’n boodschap geen huisspecialiteit van Bart De Pauw maar een courant verschijnsel onder jongere mannen die toenadering zoeken tot iemand van het andere geslacht. Eerlijk? Zo’n berichtje zou ik aan een vrouw nooit durven te sturen. Ik ben er niet te deugdzaam voor, maar te schuchter, niet zelfverzekerd genoeg. Onder meer op dat punt heb ik van Sam Ooghe veel te leren.

Interessant verschijnsel

Ondertussen is en blijft Humo een interessant verschijnsel. Toen Vlaanderen nog katholiek was, of die indruk probeerde te wekken, ging het weekblad begrijpelijk de andere kant uit. Hypocrieten en fatsoensrakkers werden over de hekel gehaald. In die context en strategie was een permissieve houding tegenover seks strikt noodzakelijk. Herman Brusselmans ging voluit. De Vlaamse bedden gaven hun geheimen prijs, alsook de toiletten van treinwagons. Maar andere tijden braken aan.

Humo slaagt erin tegelijk dader te zijn en slachtoffer te spelen als het om vrouwonvriendelijkheid gaat.

Vandaag kreunt Humo onder dubbelheid. Herman Brusselmans, ondertussen een lieve jonge vader, is er nog altijd columnist. Sociaal Incapabele Michiel blijft traditionele seksistische grappen maken. Tegelijk varen anderen, zoals Sam Ooghe, de sentimentele koers van onze tijd: niemand, en al zeker geen vrouw, mag zich oncomfortabel voelen. Humo slaagt erin tegelijk dader te zijn en slachtoffer te spelen als het om vrouwonvriendelijkheid gaat.

Verkieslijk

De aandachtige lezer zal hebben opgemerkt dat de inhoud van deze column niet aan de titel beantwoordt. Dat klopt. Ik geloof namelijk niet dat er in onze samenleving een bittere strijd tussen mentaal begrensde mannen en superslimme vrouwen woedt. Het opgeklopte sfeertje beroert hoogstens een militante, vocale minderheid met leeg uurrooster.

Vergelijkbaar met de klimaathype van 2019 die als een revolutie werd voorgesteld maar nauwelijks de verkiezingsuitslag beïnvloedde. Opmerkingen als die van Sam Ooghe gaan in wezen niet over mannen en vrouwen, maar over morele gedragsregels. Kiezen we voor een open, vrije samenleving? Of voor een moralistische, onvrije?

De laatste positie is die van mijn godsdienstleraar en van Sam Ooghe. Persoonlijk verkies ik de eerste. Waarbij elke vorm van intimidatie en geweld, a fortiori tegen vrouwen die zich fysiek doorgaans minder kunnen verdedigen dan mannen, krachtig wordt bestreden, ook in moeilijke wijken.

En waarbij ouderwetse hoffelijkheid verkieslijk is. Maar niet verplicht.

Sam Ooghe

Vrouwen tegen mannen. Wie wint de strijd?