Bij grootschalig politiegeweld na vervalste verkiezingen zijn begin deze maand in Tanzania minstens vijfhonderd doden gevallen. Dat meldden zowel de VN als de BBC. Voor de Europese Commissie lijkt dat evenwel geen bezwaar om het Oost-Afrikaanse land ook dit jaar nog 156 miljoen euro ontwikkelingssteun uit te betalen. Het Europees Parlement trapt nu fors op de rem en wil dat geld tegenhouden.

Onder meer in het economische knooppunt Dar Es Salaam en in Arusha trokken begin november tienduizenden mensen de straat op om te protesteren tegen de in hun ogen totaal ongeloofwaardige verkiezingsuitslag. Uittredend president Samia Suluhu Hassan zou bij de stembusgang op 29 oktober zomaar eventjes 98 procent van de stemmen hebben behaald. De voorbije weken was er sprake van ongemeen zwaar politiegeweld, honderden doden en oppositieleiders die in de cel werden gegooid. Ook het internet werd in Tanzania een tijdlang afgesloten.

Europees Buitenlandvertegenwoordiger Kaja Kallas toonde zich begin november namens de EU bezorgd over het geweld, maar de Europese Commissie vond het blijkbaar niet nodig om de geplande uitbetaling van een bedrag van 156 miljoen euro aan Tanzania alsnog te blokkeren. Dat is merkwaardig: EU-lidstaat Hongarije zag de voorbije jaren de betaling van flink wat Europese miljarden wél geblokkeerd. Niet omwille van zwaar politiegeweld en honderden doden, wel omdat de democratie er onder druk zou staan.

Verontwaardiging

Ere wie ere toekomt: de lakse houding van de Europese Commissie wekte de voorbije dagen flink wat verontwaardiging in het Europees Parlement. In de commissie Buitenlandse Zaken werd gisteren een resolutie goedgekeurd om de Europese Commissie in deze terug te fluiten. Die resolutie kreeg kamerbrede steun — onder meer van de christendemocratische, socialistische, liberale en centrumrechtse fractie — en zal volgende week naar alle waarschijnlijkheid dan ook groen licht krijgen in de plenaire vergadering.

In een brief aan de Europese Commissie trok de voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken, de Duitse christendemocraat David McAllistair, ook fel van leer tegen de Commissie. Hij sprak daarin over ‘een autoritair regime in Tanzania’ en over ‘een sfeer van onderdrukking en angst’. Na de stemming gisteren had hij het op X over ‘een duidelijk politiek signaal dat de EU niet kan doorgaan op basis van documenten die repressie, frauduleuze verkiezingen en het autoritaire bewind van de regering negeren.’

Geld over de balk

De Europese Commissie zelf lijkt dat enigszins anders te zien. In de brief over de uitbetaling noemde de Commissie Tanzania nog een ‘belangrijke strategische partner, die sinds 2021 belangrijke hervormingen doorvoerde en het binnenlandse bestuur verbeterd heeft.’ Toch kwamen er deze week signalen dat de Europese Commissie de geplande betaling voorlopig zou willen bevriezen.

De Europese Rekenkamer kwam met een bijzonder kritisch verslag over de Europese ontwikkelingshulp.

Het is uiteraard puur toeval, maar woensdag pakte de Europese Rekenkamer al uit met een bijzonder kritisch verslag over de Europese ontwikkelingshulp aan Afrika. ‘De EU heeft miljarden uitgegeven aan de bestrijding van honger en ondervoeding in Afrika, maar een groot deel van die hulp is niet terechtgekomen bij de mensen die ze het hardst nodig hebben’, concludeert de Rekenkamer. Diplomatieke bewoordingen om aan te geven dat er de voorbije jaren heel veel geld over de balk is gegooid.

In de periode 2014-2024 ging er voor ruim 11 miljard euro naar de strijd tegen honger en naar de ontwikkeling van duurzame voedselsystemen in sub-Saharaans Afrika. De Europese Rekenkamer stipte ook aan dat de Europese Commissie ‘geen duidelijke en gedocumenteerde methode hanteerde bij de selectie van hulpbehoevende regio’s’ en klaagde ook een ontoereikende monitoring van de impact van al die financiële steun aan.

Dat is bij deze nog maar eens bewezen.

Samia Suluhu Hassan

Ondanks zwaar verkiezingsgeweld: 156 miljoen Europees ontwikkelingsgeld voor Tanzania?