De Europese industrie – en bij uitbreiding de hele economie – staat voor een week van de waarheid. Woensdag vindt in Antwerpen de European Industry & Energy Summit plaats, donderdag volgt er in Alden Biesen een informele Europese Raad over de concurrentiekracht van Europa. De rode draden doorheen beide initiatieven? Premier Bart De Wever en de op almaar meer verzet botsende Europese green deal.

Dat de Europese industrie door bijzonder zwaar weer gaat, is stilaan oud nieuws. De voorbije maanden volgden de berichten over ontslagrondes en afgeblazen investeringen elkaar in sneltempo op. Vooral de chemische industrie – ook in eigen land – en de autosector delen in de klappen, maar de crisis zet zich vandaag door in zowat alle industriële sectoren.

Premier De Wever waarschuwt al veel langer voor de desastreuze gevolgen daarvan voor de hele Europese economie. Nu hij ook in Europa almaar zwaarder weegt, trekt De Wever het laken op dat vlak resoluut naar zich toe. Op een recent nieuwjaarsevent van De Tijd spaarde hij de harde woorden niet. ‘Voor de Europese industrie is er een crackdown nodig rond het Europees industrieel beleid’, klonk het. Lees: de Commissie moet eerder vandaag dan morgen het geweer van schouder veranderen.

Kers op de taart

Het inzicht dat de green deal de Europese industrie op korte termijn zoveel geld kost dat vele bedrijven uit de EU wegtrekken of er minstens niet langer willen investeren, wordt al langer breed gedragen. De Wever trekt er nu ook echt politieke conclusies uit. Hij effende het pad daarvoor via voorbereidende gesprekken in Davos en komt nu zelf ook met een nieuw pamflet rond de grote economische uitdagingen voor de toekomst (Over Welvaart).

Europa dreigt een tweederangsregio te worden

De kers op de taart volgt dus deze week, met de industrietop in Antwerpen – waar ook Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen aanwezig zal zijn – en de informele Europese top in Alden Biesen. Daar staat maar één punt op de agenda: de Europese concurrentiekracht. Dat ook de voormalige Italiaanse premier – én auteur van het meest invloedrijke Europese rapport van het voorbije decennium – Mario Draghi naar Alden Biesen afzakt, spreekt boekdelen.

Tweederangsregio

‘Europa dreigt een tweederangsregio te worden, hopeloos verdeeld te raken en gedeïndustrialiseerd te worden’, waarschuwde Draghi vorige week nog tijdens een toespraak in Leuven. Hij wees daarbij op een dubbele dreiging. Enerzijds leggen de Verenigde Staten Europa hoge handelstarieven op en maken ze ons onomwonden duidelijk dat ze Europa zo hopen te verdelen. Anderzijds is er China, dat almaar meer de mondiale toeleveringsketens controleert, markten overspoelt met Chinese producten en weigert om nog langer kritieke grondstoffen uit te voeren.

Draghi waarschuwde daar twee jaar geleden al voor in een uitgebreid rapport waarin hij ook een aantal concrete maatregelen voorstelde om het tij te keren. Die werden de hemel in geprezen, waarna ze in het Berlaymontgebouw in een diepe lade werden opgeborgen.

Klimaatagenda

De Wever, die op enkele maanden tijd bijzonder veel aanzien verwierf in Europese kringen, vind het nu welletjes geweest en hoopt deze week nagels met koppen te slaan. Dat de green deal daar niet ongeschonden uit zal komen, lijkt nu al een certitude.

Draghi’s voorstellen verdwenen in een diepe Europese lade

Sara Mattieu, Europarlementslid voor Groen, zag de bui vorige week al hangen. ‘Premier Bart De Wever wil de Europese klimaatagenda afremmen. Dat is niet enkel slecht voor onze economie, maar ook voor onze strategische onafhankelijkheid,’ klonk het in een mededeling. ‘De Wever hypothekeert de toekomst van de Europese industrie én negeert de klimaatrealiteit.’ Gezien het weinig florissante rapport van die Europese industrie de voorbije jaren is het uiteraard nog maar de vraag van welke realiteit we vandaag het meest wakker moeten liggen.

Chinese industriële opmars

Dat we ons in Europa de voorbije jaren vooral koesterden in onze comfortzone en in de illusie dat we op vlak van innovatie nog altijd wereldtop zijn, weet ook sinoloog Pascal Coppens. Hij woonde twintig jaar in China, schreef daar onlangs een bijzonder boeiend boek over en was vorige week nog te gast op een drukbezochte industriebeurs in Kortrijk. Op uitnodiging van Agoria schetste hij daar de indrukwekkende Chinese industriële opmars van de voorbije jaren, waarmee hij duidelijk maakte dat Europa veel sneller moet inoveren en produceren wil het zelf nog enige industrie overhouden.

Terwijl de VS en Europa zich blindstaren op Amerikaanse AI-modellen zoals ChatGTP of Copilot, worden 40 procent van alle AI-modellen vandaag al in China gebouwd. Een derde van alle nieuwe ingenieurs in de wereld studeert vandaag af in China, en volgens Australisch onderzoek heeft het land anno 2026 ook het mondiale leiderschap verworven in 57 van de 64 meest kritische technologische domeinen. In de resterende zeven technologieën spelen de VS de eerste viool, het oude Europa komt nergens verder dan een derde of vierde plaats. Dat zijn uitermate ontnuchterende cijfers.

Sara Mattieu

Week van de waarheid voor Europese industrie