De Duitsers kunnen op 23 februari een nieuwe Bondsdag, het federale parlement, kiezen. Een van de kandidaten van Bündnis90/Die Grünen was de 48-jarige Stefan Gelbhaar uit het Berlijnse district Pankow. Was, want waarschijnlijk werd hij het slachtoffer van een partij-interne intrige.

Gelbhaar zetelt al sinds 2017 in het Duitse federale parlement. In 2019 kwam hij ook in het buitenland, meer bepaald in Nederland, in het nieuws met zijn voorstel om mensen die naar het werk fietsen een extra vakantiedag te geven. Hij was van plan zich kandidaat te stellen voor de tweede plaats op de Landesliste, de lijst die de partij opstelt voor de deelstaat Berlijn.

Zijn concurrent was Andreas Audretsch, de manager van de kiescampagne van Robert Habeck, de huidige minister van Economie en Klimaat in de uittredende regering van Olaf Scholz. Habeck is de kandidaat-kanselier van Die Grünen.

Diskrediet

De tweede plaats op de deelstatenlijst is gegeerd, want ze biedt gegarandeerd uitzicht op een zitje in de Bondsdag. Toch heeft Gelbhaar vorige maand zijn kandidatuur ingetrokken ten voordele van Audretsch. Hij deed dat nadat de publieke omroep Rundfunk Berlin-Brandenburg (RBB) een beschuldiging van grensoverschrijdend gedrag tegen hem verspreidde.

Een zekere ‘Anne K.’ beweerde dat Gelbhaar probeerde haar te dwingen een zoen te geven. ‘De aantijgingen zijn gelogen’, zei Gelbhaar. Het gaat volgens hem om een ‘geplande actie’ met als doel hem ‘massief in diskrediet te brengen’.

Journalistieke standaards

De redactie van Der Tagesspiegel, de tweede grootste krant van Berlijn, vond het eigenaardig dat er in de verklaring onder ede van Anne K. geen geboortedatum stond. Het blad trok zelf op onderzoek uit en stelde vast dat op het aangegeven adres de naam van de vrouw niet op de deurbel of de brievenbus stond en dat de vrouw in kwestie niet in het bevolkingsregister voorkwam. Van de buren was er niemand die ooit van haar had gehoord.

Vorige week maandag vroeg de krantenredactie aan RBB hoe het nu precies zat. Vier dagen later moest de zender toegeven dat haar redactie de identiteit van de persoon achter de verklaring onder ede ‘niet voldoende gecheckt’ had. ‘Zeer waarschijnlijk bestaat deze vrouw niet’, klonk het. De RBB moest toegeven ‘journalistieke standaards niet in de volle omvang nageleefd’ te hebben.

Ze is zaterdag uit de partij gestapt, maar wil dat niet als een schuldbekentenis laten opvatten

Verder onderzoek leerde dat de ‘verklaring onder ede’ en enkele anonieme mails het werk waren van Shirin Kreße, die een lokaal mandaat in Berlijn bekleedde en een vrij grote rol speelde binnen de ‘Grüne Jugend’, de jongerenafdeling van de partij.

Ze stapte zaterdag uit de partij, maar wil dat niet als een schuldbekentenis laten opvatten: ze zou zich willen verdedigen tegen de ‘aantijgingen’ die nu tegen haar gericht zijn, om intussen ‘mogelijke schade van de partij, maar ook van slachtoffers van seksueel geweld’ af te wenden.

Onder druk

Voor de groene partij komt de zaak vijf weken voor de verkiezingen van de Bondsdag uiteraard heel ongelegen. Hoewel het vermoeden van onschuld geldt tot het tegendeel wordt bewezen, werd Gelbhaar al in december onder druk gezet om zijn kandidatuur voor de Landesliste in te trekken.

Een vertrouweling van Habeck heeft ervan geprofiteerd. ‘Zou er meer achter zitten?’ vragen sommigen zich af. ‘Is er sprake van een partij-interne intrige?’ Andere partijen stortten zich gretig op de zaak. De ‘Union’, het kartel van de christendemocratische partijen CDU en CSU, sprak van een ‘brutaal houwen en steken’ in de onmiddellijke omgeving van Habeck.

Sahra Wagenknecht, voorzitter van Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW), verlangt van Habeck opheldering in dit ‘Grünen-Gate’ in plaats van ‘afleidingsmanoeuvres’. Ze had van ‘onze groene wereldmoraalmeesters verwacht dat ze solidariteit zouden opbrengen voor het slachtoffer van deze intriges: de heer Gelbhaar’.

Gebroken carrière

De politieke carrière van Gelbhaar bij Die Grünen is alvast gebroken. Midden november 2024 werd hij bovendien door zijn partij met 98,4 procent van de stemmen gekozen als haar kandidaat voor het district Pankow. Op 8 januari werd er omwille van de aantijgingen opnieuw gestemd over die plaats en hoewel Gelbhaar zijn onschuld uitschreeuwde, moest hij de duimen leggen voor een zekere Julia Schneider.

Ook nu de beschuldigingen vals blijken te zijn, houdt de partij vast aan haar kandidatuur. Hamvraag is nu wat verder onderzoek aan het licht zal brengen en wat de gevolgen zullen zijn voor de kiescampagne van Die Grünen. Wagenknecht heeft in elk geval de vinger op de wonde gelegd.

Shirin Kreße

Groen parlementslid verraden door eigen partij?