Loeiende sirenes, inslaande raketten, uitverkochte supermarkten en paniekerige reacties. De Nederlandse schrijfster en journaliste Simone Korkus werkt en woont al jarenlang in Israël en beschrijft hoe de oorlog met Iran ook in Israël zelf tot verdeelde reacties leidt. Een getuigenis.

Plots was het dan toch zover: vorige vrijdag om drie uur ’s nachts werden de Israëli gewekt door de sirenes van het luchtalarm. Al enkele dagen vertelde de regering-Netanyahu dat het zich voorbereidde op een aanval van Iran, maar dat werd door de meeste bewoners als bluf aanzien. Premier Benjamin Netanyahu bedreigt Iran immers al jaren. Het broze evenwicht tussen beide aartsvijanden was gebaseerd op die wederzijdse dreigingen en afschrikkingen. Zo vuurde Iran vorig jaar 200 ballistische raketten op Israël af, maar er vielen geen gewonden en de actie werd meer gezien als een symbolische revanchedaad dan als een oorlogsverklaring.

Nu ligt dat anders. Netanyahu startte een groots luchtoffensief om – zoals hij in een perscommuniqué aangaf – te voorkomen dat Iran massavernietigingswapens verwerft. Atoombommen dus. Alsof dat nog niet volstond om de getraumatiseerde Israëli de paniekkamer in te jagen – iedereen weet dat een tegenaanval van Iran met de meest geavanceerde wapens dodelijk zal zijn – riep de Israëlische regering ook de noodtoestand uit en droeg ze haar burgers op om de schuilkelders klaar te maken.

Tussen de vijanden

Armageddon leek nabij. De Israëlische samenleving, die doordesemd is van existentiële angst, reageerde paniekerig. Om zes uur stonden er al lange rijen mensen voor de supermarkten, die haast geplunderd werden. Jossi, de eigenaar van de lokale supermarkt in onze buurt, juicht de Israëlische luchtaanval toe. ‘Wij leven hier tussen vijanden. Op 7 oktober was het Hamas en Gaza. Nu is het Iran. De Europeanen moeten blij zijn dat de Israëli dit oplossen. Zodra Iran een atoombom heeft, staat het land ook aan jullie achterdeur’, zegt hij vol trots. De Jood van Iraakse achtergrond heeft geen ander paspoort en net als 40 procent van de Joodse Israëli kan hij niet naar het buitenland vluchten. ‘Dit is ons land. Een tweede kans krijgen we niet’, klinkt het.

Nationale erectie

De Israëlische samenleving is de laatste jaren verrechtst. Zo zou volgens een recent gepubliceerde opiniepeiling van een onafhankelijk Israëlisch onderzoeksbureau 82 procent van alle joodse Israëli vóór de verdrijving van de Gazanen zijn, terwijl 56 procent een transfer van de Palestijnse inwoners van Israël voorstaat. Zelfs met een foutcorrectie van 10 à 15 procent zijn die resultaten schokkend. Toch gaan er ook andere stemmen op.

Sheila, docente filosofie, behoort tot de kleine groep socialisten die wekelijks voor de vrede en tegen het leed van de Gazanen demonstreert. Zij noemt de oorlog tegen Iran één grote nationale erectie. ‘Als we het over onze vijanden hebben, dan refereren we direct aan de Holocaust. De minister van Defensie schreef op Twitter dat de dictator van Teheran een moordenaar is die burgergebieden in Israël aanvalt, en dat de inwoners van Teheran nu de prijs moeten betalen.’ Sheila wijst erop dat Iran een machtig land is met 90 miljoen inwoners – ruim negen keer meer dan Israël – dat de steun krijgt van de Chinezen en de Russen.

Bibi doet er alles aan om de teugels in handen te houden

‘Denkt deze regering nu echt dat we de oorlog tegen dit land alleen gaan winnen? Israël kan de productie van de atoombom misschien enkele jaren vertragen, maar meer niet. De bevolking is euforisch en dat is precies wat Bibi en zijn extremistische regering willen. Het is een afleidingsmanoeuvre van de Gaza-oorlog en van Bibi’s eigen rechtszaak, want hij doet er alles aan om de teugels in handen te houden. Het volk betaalt. Wie weet hoe hoog die prijs is? 15.000 of 20.000 Israëlische doden? Kan Israël zich dat veroorloven?’

Burgerdoden

Tzachi Hanegbi, de nationale veiligheidsadviseur van de regering, zei zondag op de Hebreeuwse nieuwszender dat het veiligheidskabinet bij zijn beslissing om Iran aan te vallen rekening houdt met die burgerdoden. ‘Maar om hoeveel doden gaat het dan?’ vroeg de verslaggever geschokt. ‘Twintig?’ Het bleef stil. ‘Vijftig?’ Hanegbi zweeg. ‘Wat? Gaat het om meer dan tweehonderd doden?’ Hanegbi zuchtte. ‘Laat me zeggen dat dit een zeer zware oorlog is, waarin de burgers zich volledig aan de instructies van de Homefront Command moeten houden.’

Ruthi, een vertaalster Engelse literatuur, is vooral bezorgd over het verloop en de implicaties van de oorlog. ‘Vergeet niet dat Israël atoombommen heeft. Kan iemand mij verzekeren dat bij verdere escalatie van de oorlog een extremist als Ben-Gvir niet op de rode knop zal drukken?’

Wereldoorlog

Terwijl de bevolking wanhopig probeert te schuilen voor de volgende Iraanse aanval, wordt ze gebombardeerd met propaganda van de regering, heftige legerretoriek over de aanval op nucleaire faciliteiten in Iran en het aantal Iraanse kopstukken dat geliquideerd is. Andere Arabische landen doen er maar het zwijgen toe.

‘Die steun is zo stil dat de burgers hem niet kunnen horen en geloven’, zegt Rutti. ‘Israël toont beelden van vluchtende Iraniërs. Maar wat de regering en het leger verzwijgen, is dat er opnieuw geen endgame voor deze oorlog is. Net als in Gaza dreigt Israël te verzinken in een drassig moeras, waardoor de Iraanse dreiging niet wordt opgeheven. Iran is Gaza niet. Het land beschikt over een groot wapenarsenaal en zal dat tegen Israël inzetten. Israël kan naar eigen zeggen de volledige nucleaire installaties van Iran niet vernietigen zonder steun van de VS.

De steun van Israëls grootste internationale fan, Donald Trump, is twijfelachtig

De steun van Israëls grootste internationale fan, Donald Trump, is twijfelachtig. Iran zal na de Israëlische aanvallen nog gemotiveerder zijn om de wapenproductie en de productie van atoombommen te bespoedigen. Israël kan de extremistische ideologie van de Iraanse regering niet vernietigen. Het heeft Iran eenzijdig de oorlog verklaard en dus zijn laatste kaart uitgespeeld. Ik geloof dat we op de rand staan van een wereldoorlog in het Midden-Oosten.’

Simone Korkus

‘Ik geloof dat we op de rand staan van een wereldoorlog in het Midden-Oosten’