De BBC is door de mand gevallen. Of viel voor de zoveelste keer door de mand, maar nu keihard. De Britse omroep zond begin deze week een onafhankelijke documentaire uit die niet zo onafhankelijk bleek: ‘Gaza, hoe in oorlogsgebied te overleven’. Het bestuur van de Britse omroep moest intussen door het stof, en erkende dat er een ‘levensgrote fout was gemaakt.’

Abdullah, het ogenschijnlijk doorsnee Palestijnse jochie in de hoofdrol, bleek in werkelijkheid de zoon van een Hamas-minister. De commentaartekst kwam van Hamas, de cameraman was Hamas, en de productie in Gaza werd verzorgd door, u raadt het al, Hamas. Ook met de ondertiteling werd gerommeld. Het woord ‘jihad’ voor heilige oorlog werd vertaald als ‘weerstand’, en het woord ‘yahud’, Jood, als ‘Israëli’. Tenslotte bleek dezelfde Abdullah 14 maanden geleden voor een andere omroep in een heel andere documentaire te hebben gespeeld, onder een andere naam en met andere familie.

Terroristen

Nu is men in Engeland wel wat gewend van de BBC, maar de omroep lijkt zich nu echt te hebben vergaloppeerd. De 400.000 pond belastinggeld die voor de documentaire werd uitgetrokken, kwam deels bij Hamas terecht, ook in Engeland een erkende terreurorganisatie. Er worden al grappen over gemaakt: betaal uw kijkgeld per cheque of direct aan Hamas. Maar de BBC weigert nog altijd principieel over ’terroristen’ te spreken. ‘Als we dat doen, kiezen we partij’, zegt hoofdredacteur John Simpson. ‘Het is niet aan de BBC om voor te schrijven wie de goeden en de slechten zijn.’

Feitelijke precisie

Dit neemt natuurlijk niet weg dat geld overmaken naar een erkende terroristische organisatie niet mag. De Britse mediawaakhond is gealarmeerd, premier Keir Starmer heeft al gereageerd en oppositieleider Kemi Badenoch vroeg de politie dit te onderzoeken. Zij schreef in een brief aan de BBC-directie ook dat het bestempelen van Hamas als terroristische organisatie ‘geen kwestie is van redactionele voorkeuren, maar van feitelijke precisie’.

Die precisie was blijkbaar ook zoek toen de omroep de documentaire liet maken bij Hamas. Niet bepaald bevorderlijk voor de onafhankelijkheid waar de BBC prat op gaat. De zaak ging aan het rollen door een gepensioneerde onderzoeksjournalist, David Collier, die zijn bevindingen regelmatig op X plaatst. Hij had al drie uur na de uitzending alle personen uit de documentaire geïdentificeerd en vroeg zich hardop af waarom de BBC dat niet had gedaan.

Lange reeks incidenten

De staatsomroep reageerde aanvankelijk even arrogant als altijd. Op dezelfde manier als toen een verdwaalde raket van terroristen het Al-Ahli ziekenhuis in Gaza trof, anderhalf jaar geleden. Hamas pakte meteen groot uit met beschuldigingen aan het adres van Israël: ze hadden het ziekenhuis platgebombardeerd en honderden doden gemaakt. De BBC hapte gretig toe, gevolgd door de halve wereldpers. Een BBC-verslaggever beweerde zelfs ter plekke te zijn geweest en de verwoesting met eigen ogen te hebben gezien. Knap werk, vooral omdat het ziekenhuis nog volledig intact bleek en er alleen maar een kratertje in de parkeerplaats zat. Slachtoffer: een oude auto. Toch wilde de omroep in eerst instantie niet corrigeren.

Het zijn maar twee incidenten uit een lange reeks waarbij de BBC de mist inging bij de berichtgeving over Israël en de Palestijnen. In 2012 liet de omroep haar masker volledig vallen, tijdens de Olympische Spelen in Londen. Daar weigerde zij van Israël als enige land de hoofdstad te vermelden en de vlag te tonen. ‘Palestina’, sinds 1993 erkend door het IOC, kreeg van de BBC als hoofdstad Jeruzalem.

Taliban

De omstreden documentaire over Gaza verdween deze week meteen van de BBC-website. Maar er was nog meer slecht nieuws voor de omroep. Twee voormalige journalisten van BBC-Afghanistan deden in het artikel ‘How the BBC backs the Taliban’ uit de doeken waarom de omroep als enig westers medium in Afghanistan kon blijven. De rest was het zwijgen opgelegd door Sirajuddin Haqqani, vicevoorzitter en minister van Binnenlandse Zaken van de taliban, vanwege ‘het niet naleven van journalistieke principes, en eenzijdige berichtgeving’.

Alleen over de BBC was hij te spreken: ‘Een belangrijke en onpartijdige nieuwsbron op internationaal niveau.’ In werkelijkheid werden, zo onthulden beide journalisten, de Taliban en deze minister flink betaald. Ook daar worden nu vragen over gesteld: minister Haqqani staat op een sanctielijst, en als er daadwerkelijk Brits belastinggeld zijn kant opging, is de omroep ook hier theoretisch strafbaar.

PS: het bestuur van de BBC kwam donderdag 27 februari met een verklaring, waarin onder meer wordt gesteld dat ‘fouten maken kan, maar dat de fouten die bij deze documentaire werden gemaakt, levensgroot zijn en schadelijk voor de BBC’.

Sirajuddin Haqqani

BBC in het oog van de storm door berichtgeving over Gaza