Vorig jaar inden alle Vlaamse gemeenten 42 procent meer boetes via administratieve sancties (‘GAS-boetes’) dan het jaar ervoor, zo becijferde zakenkrant De Tijd. Die forse stijging van 124 miljoen euro naar 177 miljoen euro is ook het gevolg van meer trajectcontroles in het verkeer. Nochtans houden lokale overheden vaak weinig over van het uiteindelijke boetebedrag.

De Tijd komt tot die conclusie na een grondige analyse van de jaarrekeningen van Vlaamse steden en gemeenten. Vooral in plattelandsgemeenten is het aantal geïnde boetegelden gestegen. Dat komt onder meer doordat gemeenten sinds 2021 ook de snelheid van auto’s in zones 30 en 50 mogen controleren en snelheidsovertredingen mogen beboeten met een administratieve sanctie.

Maar volgens de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) mogen zulke boetes niet worden gezien als een melkkoe voor overheden. Het gaat immers om brutobedragen. De kostprijs van de administratieve verwerking, personeel en privébedrijven moet er nog van worden afgetrokken.

Wat blijkt? Vlaamse gemeenten maken voor de uitbouw van trajectcontroles om de snelheid effectief te meten steeds vaker gebruik van privébedrijven. Zelf hebben ze niet de technologie. Die privébedrijven – waarvan TaaS (Trajectontrole as a service) het bekendst is – rekenen flink door. In de praktijk gaat soms nauwelijks 20 procent van het bruto-boetebedrag naar de gemeente, wist Vlaams Verkeersminister Annick De Ridder in maart al. Ook eisen privébedrijven vaak expliciet in contracten dat de gemeente geen werkzaamheden uitvoert aan de weg als die de pakkans zouden verlagen.

Negatieve evaluatie

Of dat gaat veranderen? Dat beloofde De Ridder in maart al en vandaag opnieuw, volgens De Tijd. Maar op de objectieve evaluatie van het trajectcontrolesysteem is het nog tot begin volgend jaar wachten.

Dat betekent niet dat de Vlaamse regering na een negatieve evaluatie zal ijveren voor minder lokale trajectcontroles. De Ridder wil dat er meer geld uit geïnde boetes naar de gemeenten vloeit in plaats van naar de privé en lokale overheden zo meer middelen krijgen om te investeren in verkeersveiligheid.

Opmerkelijk: De Ridders coalitiepartner Vooruit is een voorstander van het publiek-private systeem. ‘Alle studies tonen het aan: snelheid is een killer. Trajectcontroles zijn een krachtig instrument om snelheid te handhaven en zo levens te redden. Een vervelende boete vermijden is eigenlijk heel simpel: hou je gewoon aan de toegestane snelheid’, wist Vooruit-parlementslid Stephanie Vanden Eede in maart in het Vlaams parlement.

Stephanie Vanden Eede

Gemeente int, privé wint bij trajectcontrole