De joodse Michael Goldstone (79) stond donderdagmorgen oog in oog met een terrorist tijdens een aanval op de Heaton Park Hebrew Congregation Synagoge in Manchester. De joodse gemeenschap vierde er Jom Kipoer of de Grote Verzoendag, de heiligste dag in de Joodse kalender. ‘Er is veel te veel tolerantie voor antisemitische retoriek’.

De dader is inmiddels geïdentificeerd als Jihad Al-Shamie, een Syriër met Britse nationaliteit. Hij ramde met zijn voertuig de toegangspoort van de synagoge en verwondde daarbij een omstander. Daarna stak hij meerdere mensen neer buiten het gebouw, waarbij minstens twee dodelijke slachtoffers vielen. Dankzij het kordate optreden van aanwezigen en beveiligingspersoneel kon erger worden voorkomen.

Oog in oog met de terrorist

Michael Goldstone, schoonvader van voormalig Tory-minister Sir Grant Shapps, speelde een cruciale rol in het afweren van de aanval. ‘Hij stond letterlijk oog in oog met de terrorist,’ vertelde Shapps aan The Times. ‘Hij hield de binnenkant van de deur vast terwijl de man probeerde de voordeuren open te breken.’

Volgens Shapps had de dader het terrein tien minuten voor de aanval al verkend en was hij in conflict geraakt met de beveiliging, die hem de toegang weigerde. ‘Hij riep dat het een vrij land is en dat hij gewoon naar binnen mocht,’ aldus Shapps. ‘Tien minuten later kwam hij terug met de auto.’

Bloedbad voorkomen

De poort werd geramd en daarop sloot de beveiliging onmiddellijk de deuren. De aanvaller probeerde die vervolgens in te trappen, gebruikte zijn mes en greep zelfs naar bloempotten om de ramen in te slaan. ‘Mijn schoonvader zei dat hij dat moment nooit zal vergeten,’ aldus Shapps. ‘Het veiligheidsglas en het vasthouden van de deuren hebben een erger bloedbad voorkomen.’

De politie van Greater Manchester bevestigde dat er op het moment van de aanval veel gelovigen aanwezig waren. ‘Dankzij de moedige inzet van beveiligingsmedewerkers, aanwezigen en de snelle reactie van de politie kon de aanvaller geen toegang tot het gebouw krijgen,’ verklaarde hoofdcommissaris Sir Stephen Watson.

Starmer onder vuur na kritiek vanuit Israël en Joodse leiders

Hoewel ze maar 0,48 procent van de bevolking uitmaken, leven Britse joden al jarenlang onder een verhoogde dreiging. Synagogen, scholen en gemeenschapscentra zijn afhankelijk van beveiligingsmaatregelen zoals bewakers, camera’s, hekken en strikte toegangsprotocollen. De Community Security Trust (CST), een joodse liefdadigheidsorganisatie, beheert een nationaal controlecentrum en zet getrainde vrijwilligers in voor beveiliging door het hele land.

Israël heeft het Britse kabinet verweten dat het faalt in het aanpakken van het ‘wijdverspreide’ antisemitisme in steden en op universiteitscampussen. Ook prominente Britse joodse stemmen uitten kritiek op Labour-premier Sir Keir Starmer.

Nigel Tobias, bestuurslid van de Jewish Representative Council in Manchester, riep de Britse premier op om de toon over Israël en Gaza te matigen. Volgens Tobias moedigde het besluit om de Palestijnse staat te erkennen terroristen aan, omdat het volgens hem neerkomt op een beloning voor Hamas.

Globaliseren van de intifada

Kort na de aanslag doken er rond Westminster en andere openbare plaatsen in het land pro-Gaza protestgroepen op. Zij reageerden tegen de Israëlische blokkering en aanhouding van de Gaza-vloot, de Global Sumud Flotilla op de Middellandse Zee, met aan boord de activiste Greta Thunberg.

Conservatief oppositieleider Kemi Badenoch verklaarde intussen: ‘Ik vind de oproepen om de intifada te globaliseren schandelijk. We hebben mensen die die woorden op borden dragen rond Westminster. Dát is wat globalisering van de intifada betekent: het doden van Joodse mensen. En ik denk dat er op veel niveaus veel te veel tolerantie is geweest voor dit soort retoriek.’

Stephen Watson

Aanslag op synagoge in Manchester: Michael Goldstone (79) voorkomt bloedbad tijdens Jom Kipoer