Op 24 mei 1976 delfden de Franse wijnen in Parijs het onderspit op een blinde proeverij door topkenners. De geserveerde Californische wijnen spanden die dag de kroon.

Vandaag vieren Amerikaanse wijnbouwers de 50ste verjaardag van een blinde proeverij die de Fransen verbijsterde. Op die lentedag organiseerden de Engelse wijnhandelaar Steven Spurrier en zijn Amerikaanse collega Patricia Gallagher in het InterContinental Hotel van Parijs een blindproeverij onder Franse wijnspecialisten. En die werd gewonnen door wijnbouwers uit het Californische Napa Valley. ‘Een historische dag voor de wijnsector’, zo noemt de wijnspecialist van Doorbraak Wouter De Nul (Château Brillant) de wijnproeverij.

Naast de Franse klassiekers had Spurrier twee wijnproducenten uit de VS uitgenodigd, als blijk van goodwill om de 200ste verjaardag van de VS te vieren. Geen van de elf gereputeerde wijnproevers had ooit van de wijnen gehoord. Toch plaatsten de kenner een fles wit van Stag’s Leap en een rode van Chateau Montelena (beide uit 1973) bovenaan de lijst. Ze wonnen van de witte Roulot Meursault premier cru Charmes (1973) en Joseph Drouhin-Beaune premier cru Clos des Mouches (1973), de rode Mouton-Rothschild (1970) en de Haut-Brion.

Waterloo

De wijnkenners werden op voorhand wel op de hoogte gebracht dat er ook flessen uit de VS geproefd zouden worden. Wat tot heel wat scepsis leidde. Een van hen bestempelde een Bâtard-Montrachet ‘zonder twijfel’ als een Californische wijn door het ‘gebrek aan een neus’. Andere Franse topwijnen werden omschreven als ‘nerveus ‘ en ‘ordinair’. Bij het proeven van een fles uit Californië zei een van de proevers: ‘Een Franse klassieker, eindelijk’.

Critici namen het Spurrier kwalijk dat hij als Brit de reputatie van de Franse wijnbouwers bewust had willen doen kapseizen

‘Het resultaat van de proeverij sloeg in als een bom in Bordeaux’, weet De Nul. Een Franse wijnspecialist bestempelde die avond als ‘ons Waterloo’. Time Magazine bestempelde het evenement enkele dagen later als ‘Het Oordeel van Parijs’.

Critici namen het Spurrier kwalijk dat hij als Brit de reputatie van de Franse wijnbouwers bewust had willen doen kapseizen. De wijnhandelaar werd in 2008 vertolkt door acteur Alan Rickman in Bottle Shock, de Hollywood-film over die proeverij.

Export maal vijf

De gevolgen voor de export van Californische wijnen waren niks minder dan spectaculair. In 1980 was die al vervijfvoudigd. De twee winnaars van de proeverij waren toen in de handel verkrijgbaar voor 6,5 dollar (omgerekend 40 euro vandaag). De twee winnende flessen pronken vandaag in het Smithsonian National Museum of American History. ‘De prijs van Californische topwijnen vermenigvuldigde sindsdien met factor tien’, rekent De Nul.

Stag’s Leap en Chateau Montelena organiseren dit jaar wereldwijd evenementen om de historische proeverij te gedenken. ‘In Frankrijk wordt men liever niet herinnerd aan die dag’, lacht De Nul. ‘De Fransen hebben wel lessen getrokken uit die proeverij in 1976. Ze zijn naast de klassieke productie ook overgeschakeld op alternatieve vinificatiemethodes, waardoor de wijn minder lang bewaard moet worden. Ze kunnen hun product dus sneller doen consumeren en wat goedkoper aanbieden.’

Mindere tijden

De topwijnen, vooral uit Bordeaux, kennen momenteel wat mindere tijden. De Nul signaleert prijsdalingen van 10 tot 30 procent op de recente wijnbeurs in Bordeaux. De Californische wijnen zien bovendien ook een terugval in de verkopen.

Eén van de belangrijkste afzetmarkten voor de Franse topwijnen was China, maar door de economische crisis kennen luxeproducten er moeilijke tijden. Ook de belangrijke klassieke afzetmarkt België doet het minder goed.

Ze krijgen een Montrachet van 800 euro per fles gewoon niet meer verkocht aan restaurantprijzen

De Nul: ‘De tijd dat onze zakenlui dure flessen kraakten en tot vijf uur pousse-cafés bleven drinken in de Comme Chez Soi, behoort echt wel tot het verleden. Het feit dat dat restaurant zijn historische wijnkelder heeft geveild spreekt boekdelen. Ze krijgen een Montrachet van 800 euro per fles gewoon niet meer verkocht aan restaurantprijzen.’

Verrassing blijft

De Californische wijnen worden nog steeds geapprecieerd. Wouter De Nul organiseert met zijn Wijnacademie regelmatig blinde proeverijen. ‘Het blijft de kenners verrassen hoe zelfs gereputeerde Franse topwijnen het onderspit moeten delven tegenover de Californische’, weet hij.

Steven Spurrier

Franse wijnbouwers leden 50 jaar terug historische nederlaag