VRT NWS onthult dat de onderhoudskost en het gebruik van nieuwe Franse pantservoertuigen de factuur voor Defensie doet exploderen van 1,4 tot 14,4 miljard euro. Nu blijkt ook dat de opleiding voor de nieuwe voertuigen voor Vlamingen in het Frans zal verlopen. Dat is tegen de regels.

Capacité Motorisée, kortweg CaMo, is het samenwerkingsverband tussen de Belgische en Franse landmacht. Eén van die samenwerking is de aankoop van 400 Franse pantservoertuigen, de Griffon en Jaguar, door het Belgische leger. Kostprijs: 1,4 miljard euro. Ook zullen beide landen nauw samenwerken voor de training, doctrine, onderhoud, communicatie en inzet van de voertuigen. Op termijn moeten Belgische militairen naadloos in Franse structuren kunnen functioneren en omgekeerd.

Maar die 1,4 miljard omvat niet het volledige kostenplaatje, zo blijkt uit een rapport van het Rekenhof. Als alle uitgaven over de volledige levensduur van de voertuigen (en dus inclusief brandstof, munitie, infrastructuurwerken, onderhoud…) in rekening worden gebracht, lopen ze op tot zo’n 14,4 miljard euro. Dat bedrag werd voordien nog niet genoemd, ook niet in het parlement.

Frankrijk houdt zich niet aan gemaakte afspraken rond economische return naar België

VRT NWS legt nog andere pijnpunten van de samenwerking bloot. Zo houdt Frankrijk zich niet aan gemaakte afspraken rond economische return naar België. Premier Bart De Wever (N-VA) trok intussen naar Parijs om daarover te spreken met de Franse president Emmanuel Macron.

In het Frans

Een ander probleem is de taal. Er zijn vandaag al Belgische militairen, voornamelijk afkomstig uit het Nederlandstalige bataljon uit Leopoldsburg, die opleidingen ondergaan in het kader van de CaMo-doctrine. Die training vindt plaats in Frankrijk en gebeurt in het Frans.

Dat bevestigt minister van Defensie Theo Francken (N-VA). ‘U raakt me als flamingant op een gevoelig punt’, zo moest hij toegeven in de Kamercommissie Defensie, na een vraag van Vlaams Belang-Kamerlid Kristien Verbelen. ‘Kunnen we rekenen op een tweetalige of Engelstalige opleiding in dit project?’, vroeg die zich af. Ook Vooruit-Kamerlid Axel Weydts stelde zich vragen bij de eentaligheid van de opleidingen.

Geen verplichte tweetaligheid

‘Onze vrijwilligers en onderofficieren hebben geen verplichting tot tweetaligheid’, zo stelt minister Francken. In België wordt enkel van officieren verwacht dat ze zeker twee landstalen beheersen. Een taalexamen is dan ook verplicht voer voor iedereen die officier wil worden bij Defensie. Voor de lagere rangen (de vrijwilligers en onderofficieren) is dat niet verplicht, en is kennis van één landstaal voldoende.

De Fransen spreken doorgaans geen Nederlands of gebrekkig Engels

‘De Fransen spreken doorgaans geen Nederlands of gebrekkig Engels, maar we zoeken wel naar oplossingen. Men is volop bezig met de vertaling van de doctrine en handleidingen naar het Nederlands. Ook zijn enkele tweetalige militairen in opleiding, die dan vervolgens zelf de opleiding geven aan wie Nederlandstalig is. We zijn ermee bezig en moeten creatief te werk gaan, maar dit zijn natuurlijk de consequenties van deze samenwerking’. De minister sprak zelf over reservisten die die rol opnemen, maar bronnen binnen de Landmacht spreken dat tegen.

Artificiële intelligentie

Francken haalt zelf ook de samenwerking met Nederland aan, op het gebied van de marine. ‘Bij de marine is de voertaal Engels, dus het Franstalige en Nederlandstalige marinepersoneel spreekt Engels.’ Wel moeten de Belgen zich daar enigszins aanpassen aan de Nederlandse cultuur, maar op taalvlak ondervindt men weinig problemen.

Admiraal Tanguy Botman, opperbevelhebber van de Belgische marine, gaf in een interview met Marineschepen.nl mee dat ook de marine creatief te werk gaat, met behulp van artificiële intelligentie. ‘Onze Franstalige mensen kunnen les krijgen van een Nederlander, maar krijgen meteen ondertiteling in het Frans’, zei Botman. Of AI ook een rol zal spelen in de training van Nederlandstalige militairen in Franse scholen is vooralsnog niet bekend.

Tanguy Botman

Gevolg Belgo-Franse defensiesamenwerking: alle opleidingen in het Frans