Vorige week vrijdag besliste het kredietfonds HLEND van Blackrock om niet in te gaan op de vraag van zijn investeerders om hun geld terug te storten. BlackRock is nochtans de grootste financiële beheerder ter wereld, met een vermogen van 14.000 miljard dollar. ‘Heel veel kredietfondsen worstelen met terugbetalingsproblemen’, signaleert Tom Simonts, financieel analist van KBC Securities. ‘Er is veel nervositeit. Maar ik denk niet dat er een domino-effect zal zijn in de hele financiële sector.’

Sommige waarnemers vrezen wél dat dit liquiditeitsprobleem de voorbode kan zijn van een financiële crisis. Europarlementslid en gewezen minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) vroeg zich op de sociale media bijvoorbeeld af of er sprake is van ‘een financiële tijdbom in wording’?

Schaduwbanken

BlackRock belegt de helft van zijn vermogen in aandelen, dochter HLEND verstrekt ook kredieten aan bedrijven, waarop die dan een rente betalen. Kredietfondsen worden ook wel ‘schaduwbanken’ genoemd, omdat ze veel minder gebonden zijn aan regels van toezichthoudende overheden. Ze halen meestal geld op bij particuliere beleggers om daarmee leningen te geven aan middelgrote bedrijven. De private kredietmarkt beheert een vermogen van 3000 miljard dollar.

De angst voor een zeepbel duikt op

Simonts: ‘Nogal wat investeerders in private kredietfondsen worden ongerust. Zo vloeiden veel kredieten naar bedrijven die actief zijn in de Artificiële Intelligentie. De angst voor een zeepbel duikt op. Uiteraard zullen er ook in de IT-sector ooit klappen vallen en moeten fondsen dan kredieten afschrijven. Maar een herhaling van de dotcom-zeepbel van de jaren 90 lijkt me onwaarschijnlijk.’

Terugbetalingsproblemen

HLEND besliste maar de helft terug te betalen van de 1,2 miljard dollar die zijn investeerders terugvroegen. Ook sectorgenoot Blackstone kreeg het begin deze maand moeilijk toen de investeerders 8 procent van hun vermogen terugeisten.

Bij Blue Owl Capital werd in het derde kwartaal van vorig jaar 2,5 miljard dollar teruggevraagd. In het vierde kwartaal groeiden de opeisingen door tot 15 miljard. Het fonds begon 1,5 miljard dollar activa te verkopen om beleggers terug te betalen en maakte de voorziene mogelijk driemaandelijkse uitstap van investeerders zelfs onmogelijk. Het aandeel van Blue Owl kreeg een klap van 60 procent.

Enkele vermogensanalisten bestempelen de problemen bij Blue Owl als ‘de kanarie in de koolmijn van de private schuldenindustrie’. Ook andere sectorgenoten, zoals Apollo en KKR, moesten al verliezen incasseren. De beurskoers van de meeste grote kredietfondsen ging de voorbije maanden stevig onderuit.

‘Daver op het lijf’

Simonts: ‘Nogal wat analisten zitten met de daver op het lijf. De hele financiële sector verzeilde in 2008 in problemen toen spaarders hun geld opeisten bij de banken. Nu eisen de investeerders in de private credit-fondsen ook massaal hun geld op. Vooral kleine fondsen kunnen in problemen komen. Ik denk dat het effect tot hen beperkt blijft. De meeste actoren in de financiële sector zijn zo verstandig en worden ook verplicht om zich in te dekken tegen de risico’s van een kredietcrisis. Ik verwacht geen domino-effect.’

Jamie Dimon (JP Morgan Chase) voorspelt een ernstige crisis in de financiële sector

Topman Jamie Dimon van JP Morgan Chase waarschuwt nochtans al enkele maanden voor de kredietrisico’s die vermogensbeheerders nemen. Hij maakte de vergelijking met de periode 2005-2007, toen de financiële sector veel te zware risico’s nam om torenhoge winsten te maken in rommelhypotheekfondsen. Dat leidde tot de wereldwijde financiële crisis in 2008.

Toen er eind verleden jaar enkele faillissementen opdoken in de bedrijven waaraan private kredietfondsen leningen hadden verschaft, sprak Dimon van ‘kakkerlakken’. ‘Als er één opduikt in de keuken, zullen er snel andere volgen.’ De bankier voorspelt dan ook een ernstige crisis in de financiële sector.

Geen dipje, maar crisis

Ivan Van de Cloot, econoom van Stichting Merito, vergeleek de situatie bij BlackRock op sociale media met de bevriezing door BNP Paribas van zijn activa in Amerikaanse rommelkredieten in 2007, die de wereldwijde financiële crisis inluidde. ‘Heel wat analisten doen de problemen in de private kredietsector onterecht af als een conjunctureel probleem, dat zich na een tijdje wel zal oplossen’, waarschuwt Van de Cloot.

Een belangrijk signaal voor eventuele problemen in de financiële sector dook deze week op bij Deutsche Bank, die in haar jaarverslag meldt dat ze 26 miljard euro risico’s heeft uitstaan bij private kredietverleners. Het aandeel zakte onmiddellijk met 7 procent en ook andere banken deelden in de klappen.

Van de Cloot: ‘De crisis bij de private kredietverleners gaat dieper dan een tijdelijk dipje. BlackRock kan de start zijn van een financiële cyclus, die nog enkele jaren zal duren.’

Tom Simonts

Financiële markten nerveus over liquiditeit private kredietfondsen