De rechtenstudenten van de Franstalige universiteit ULB verkiezen het Franse Europarlementslid Rima Hassan tot naamgever van hun afstudeerjaar. De radicaal-linkse Hassan steekt haar haat voor Israël niet onder stoelen of banken en als gevolg zit de ULB erg verveeld met de zaak. Ook onderling geven studenten aan dat het intellectuele klimaat op de campus totaal verziekt is.

De affaire-Hassan heeft vorige week het kookpunt bereikt nadat ze al een hele zomer lang aan het gisten was. Waarover gaat het? Elk jaar verkiezen studenten van de rechtenfaculteit van de Université Libre de Bruxelles een bekend persoon die hun afstudeerjaar een naam geeft. Dit jaar is dat Rima Hassan geworden.

In Vlaanderen kent niemand Hassan. Maar in Franstalig België is het Franse Europarlementslid voor La France Insoumise – de radicaal-linkse partij van Jean-Luc Mélenchon – een rijzende ster, zeker bij de jeugd. Hassan is in 1992 geboren in een Palestijns vluchtelingenkamp in Syrië en woont sinds ze tien jaar was in Frankrijk. Die achtergrond én haar radicale stellingen over Israël maken haar een figuur met zowel veel voorstanders als tegenstanders.

From the river to …

Wat er dan zo controversieel is aan Hassan? Wel, ze weigert bijvoorbeeld om de terroristische aanslagen van Hamas van twee jaar geleden ondubbelzinnig als terrorisme te benoemen. Hassan ziet ook graag een Palestijnse staat ‘from the river to the sea’ verschijnen en deinst er niet voor terug om zwaar over de schreef te gaan in verbale aanvallen tegen (rechtse) tegenstanders. Het leverde haar al meermaals rechtszaken, uitnodigingen bij de Franse politie en verbale agressie op straat op.

Ter verdediging van het Europees parlementslid: echt zeggen dat de Joden moeten verdwijnen doet Hassan niet. Ze is voor één gedeelde Joods-Palestijnse staat en gebruikt daarvoor het argument dat het pro-Israëlische kamp ook vaak gebruikt: dat in Israël nu al 20 procent van de bevolking Palestijn is en dat samenleven mogelijk is. Ook steunt Hassan terreurorganisatie Hamas naar eigen zeggen niet. Ze wijst erop dat een flink deel van de wereld niet zomaar meestapt in de westerse juridisch-politieke omschrijving van Hamas als ‘terreurgroep’.

Juridische haarkloverij

Maar dat is natuurlijk maar één kant van het verhaal. Hassan is geen engeltje. Ze bedreigde al een collega-politicus (‘Nu slaap je nog goed, maar dat zal niet lang meer duren’) en ziet in elke poging van Israël om zichzelf te verdedigen tegen Hamas een ‘genocide’ om de hoek loeren. En door net vandaag aan juridische haarkloverij te willen doen (‘terreur is uiteindelijk maar wat machthebbers vinden dat terreur is’) kiest ze natuurlijk wél kamp. Hoe kan het ook anders: Hassan stoelt heel haar politieke carrière op haar Palestijns-zijn, op het verhaal van de Nakba, de stichting van de staat Israël waarbij flink wat Palestijnen (gedwongen) verhuisden in 1948. Ook haar familie.

Enter de ULB. Onder het mom van ‘vrij onderzoek’ gaan flink wat rechtenstudenten in Hassans stellingen mee. Je kan er natuurlijk moeilijk omheen dat Hassan het debat aanzwengelt. En op die manier komen we bij de controversiële aanstelling van Hassan tot naamgever van afstudeerjaar 2025.

De rector van de ULB wil in deze kwestie voorlopig neutraal blijven. Procedures om de studentenverkiezing van Hassan terug te draaien zijn er niet. Toch is er flink wat politieke druk op de ULB om dat wel te doen: eind juni nog ontving de universiteit een open brief ondertekend door 1.300 mensen om Hassan van de lijst te halen. Ook MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez is een vocale tegenstander van omstreden politica.

Vuurwerk

Wat is nu het resultaat van deze strijd om een naam? Dat Hassan meer dan ooit de voorkeur van de rechtenstudenten wegdraagt. Beide kampen worden ook hoe langer hoe onverzoenlijker, zoals het slinkende aantal neutrale studenten opmerkt. ‘Er wordt eigenlijk niet meer met elkaar gepraat, terwijl het motto van deze universiteit net is dat je dan wel fel van mening mag verschillen’, zo klinkt het bij de RTBF.

Natuurlijk is dat wel een klassieke truc van radicaal-links: actie voeren op alle mogelijke manieren en als er tegenstand komt, die onmiddellijk zelf het spreken onmogelijk maken, desnoods met geweld. De Joodse studenten van de ULB spreken van intimidatie en ook ondergetekende mocht in december vorig jaar in de marge van een debat op de ULB met Georges-Louis Bouchez aan den lijve ondervinden hoe radicaal-links de universiteitscampus monopoliseert. Toehoorders van een debat met de MR-voorzitter werden op echte vuurpijlen getrakteerd. Dat er die avond geen gewonden zijn gevallen, is een klein mirakel.

Seksuele vrijheid?

Maar wat nog het meest opvalt is dat radicaal-links ULB-studenten een Franse activiste als Rima Hassan verkiezen boven een transgender. Inderdaad, Hassan was niet de enige kandidaat-naamgever voor afstudeerjaar 2025. Ook de dit jaar overleden Belgische ULB-hoogleraar Typhanie Afschrift – geboren als Thierry – was kandidaat maar haalde het niet. Nochtans werd Afschrift door zowel links als rechts geprezen om haar kennis.

Met beiden gebeurt wat ten tijde van de discussie over de EVRAS-gids voor seksuele opvoeding in Franstalig België ook gebeurde: wanneer radicaal-links moet kiezen tussen twee van hun kernthema’s – seksuele vrijheid of steun aan moslimminderheden – kiest men steevast voor het laatste.

Typhanie Afschrift

Affaire-Hassan aan de ULB: requiem voor een transgender