Met een symbolische politieke transfer, een paar goed gemikte oneliners van Jean-Luc Crucke en vooral veel eigen overtuiging is Les Engagés aan een wederopstanding bezig. De ambitie is niet min: de grootste partij van Franstalig België worden met een links-liberaal programma à la D66 in Nederland.

‘Il faut être en résistance. We moeten ons verzetten. Tegen brutaliteit als methode, tegen het recht van de sterkste. Er is zoveel nood aan internationale regels, en wat doet Donald Trump? Hij valt Venezuela binnen.’

De nieuwjaarsreceptie van de PTB-PVDA? Neen, die van Les Engagés. Te merken aan het extraatje dat partijvoorzitter Yvan Verougstraete alsnog in zijn speech wist te moffelen: ‘Het regime van de gevallen Venezolaanse president Nicolás Maduro is crimineel’. Als in: wij steunen Trump noch Maduro. Meer engagé kan je onmogelijk zijn.

Goed recht

Dat is niet denigrerend bedoeld. Les Engagés wil zich écht helemaal in het midden van het politieke spectrum positioneren. Dat zegt partijcoryfee en federaal Klimaat- en Mobiliteitsminister Jean-Luc Crucke zelf: ‘Je kan ons het best vergelijken met het sociaalliberale Nederlandse D66. Als liberaal voel ik me bij Les Engagés thuis, meer dan bij de MR van Georges-Louis Bouchez. Die spreekt zelf van ‘la droite populaire’ en is een conservatieve en rechtsere koers gaan varen, wat zijn goed recht is’, zo vertelt Crucke aan De Tijd.

Het is allerminst toevallig dat die uitspraak van iemand als Crucke komt. In 2023 ruilde hij immers MR in voor Les Engagés na een openlijk conflict met Bouchez over – jawel – hogere belastingen. Sindsdien behoort Crucke tot de partijtop van Les Engagés en is hij ook in Vlaanderen bijna even bekend als die andere Engagés-topminister Maxime Prévot (Buitenlandse Zaken). En zeker véél bekender dan partijvoorzitter Yvan Verougstraete en vicevoorzitter en minister van Digitalisering Valérie Matz.

Een nieuwe maagd

Vandaar ook dat Les Engagés vandaag een welkome haven is voor liberalen die de ‘rechtse en conservatieve koers’ van Georges-Louis Bouchez en zijn MR niet langer lusten. Tijdens de nieuwjaarsreceptie verwelkomden enkele duizenden Les Engagés-militanten met veel gejuich Kamerlid Michel De Maegd.

Niet echt een toptransfer, want De Maegd is als voormalig journalist bij RTL-TVI nog maar enkele jaren politiek actief en brak als parlementslid niet meteen grote potten. Hij is veeleer een symbolische transfer: De Maegd is een van de weinigen die openlijk zijn afkeuring liet blijken voor Bouchez toen die hem verbood om op tv een meer Israël-kritische mening over het conflict in Gaza te uiten.

Het stond in de sterren geschreven dat beide partijen verder uit elkaar zouden groeien

Maar Les Engagés moet het niet alleen hebben van de politieke transfers, de oneliners van Crucke of het gemeenschappelijke verzet tegen Georges-Louis Bouchez. In de aanloop naar de verkiezingen van 2024 bleek al dat hun partijprogramma op vele vlakken het tegendeel was van dat van de MR. Het stond met andere woorden in de sterren geschreven dat beide partijen, nadat ze elkaar hadden gevonden in een centrumrechtse Waalse en federale regering, verder uit elkaar zouden groeien.

Duurzaam

Dat proces is nu in volle gang. In Brussel staat partijvoorzitter Yvan Verougstraete op het punt om een centrumlinkse bestuurscoalitie te vormen mét de PS en zonder MR en N-VA. ‘Wij zijn niet langer het kleine broertje van de MR en we willen de grootste partij van Franstalig België worden’, zo wist Jean-Luc Crucke zelf tijdens de nieuwjaarsreceptie. Versta: je moet ons niet meer zeggen wat te doen nu we het in de peilingen goed doen.

Nog volgens Crucke laat premier Bart De Wever zijn partij genoeg ruimte voor een robuuste duurzaamheidsagenda in de federale regering. Hij wijst er in De Tijd op dat België samen met andere Benelux-landen het voortouw heeft genomen om het gebruik van fossiele brandstoffen af te bouwen, en dat de federale regering net 200 miljoen euro heeft vrijgemaakt om bedrijven te steunen in de groene transitie.

Dat, plus de drang naar een internationale rechtsorde die opnieuw gerespecteerd moet worden door iedereen, en je krijgt het gevoel dat Les Engagés vandaag het beleid voert waar de partij ruim twee decennia geleden van droomde, toen het nog een christendemocratische partij was. Visionair?

Valérie Matz

De herboren linksliberalen van Les Engagés