Van ramadanverlichting in Gent en Zele over publieke iftar-maaltijden zowat overal in Vlaanderen tot zelfs Facebookberichten van Vlaamse overheidsinstellingen. De rode draad? Al die initiatieven zijn collectief ‘verbindend’. Daarbij kunnen minstens een paar vraagtekens worden geplaatst, niet in het minst als ook de overheid mee op die kar springt.

In de Gentse gemeenteraad werd maandagavond een verbaal robbertje uitgevochten over de ramadanverlichting die daar sinds deze week twee straten (ont)siert. Vlaams Belang had het over een ‘multiculturele speeltuin’ en ‘multiculturele segregatie’. Ook N-VA stelt zich vragen bij het nieuwe initiatief.

Voor het eerst hangt er ramadanverlichting: het oogt warm en het zou verbindend zijn

‘Officieel moest die verlichting volk naar die straten lokken en dus de verkoop aanzwengelen. Merkwaardig toch dat de aanvraag daartoe dan via de Vereniging van de Gentse Moskeeën kwam,’ klinkt het bij N-VA-gemeenteraadslid Mathieu Cockhuyt. ‘En nog iets: voor dit stadbestuur is diversiteit een morele plicht. Dat staat in schril contrast met de krampachtige omgang met onze eigen tradities, cultuur en geschiedenis. Wie daar vragen bij stelt, krijgt meteen het etiket ‘onverdraagzaam’ opgeplakt.’

Gent kreeg de primeur, maar ook in het Oost-Vlaamse Zele – waar een grote Turkse gemeenschap woont – hangt er nu voor het eerst ramadanverlichting. Op initiatief van moskeevrijwilliger én Vooruit-schepen Serdar Celik. De argumentatie is dezelfde als in Gent: het oogt warm en het zou verbindend zijn.

Geen varkensvlees

Minstens even verbindend, als we de initiatiefnemers mogen geloven, zijn de publieke iftars die nu overal in Vlaanderen als paddenstoelen uit de grond schieten. In Gent – alweer daar – vond er afgelopen weekend zelfs een plaats in een ontwijde kerk, al zat het slechte weer daar voor veel tussen. Het Gentse stadsbestuur sloeg hiervoor de handen in elkaar met een aantal buurtverenigingen en trok daar overigens ook 6.000 euro voor uit.

In een aantal West-Vlaamse steden organiseert de Federatie Mondiale en Democratische Organisaties (FMDO) dezer dagen dan weer zogenaamde ‘open iftars’. Toegankelijk voor iedereen, al is er wel een beperkende randvoorwaarde: varkensvlees is niet welkom. Of hoe inclusiviteit blijkbaar ook zijn grenzen heeft. Naar eigen zeggen ‘verbindt en versterkt FMDO mensen in de superdiverse samenleving’. Men doet dat overigens ook met Vlaamse subsidies, in het kader van integratie en inburgering. Wat er dan precies zo inburgerend of integrerend is aan iftars is niet meteen duidelijk.

Ramadanposters

Even Vlaams is het waterzuiveringsbedrijf Aquafin. En dus is het toch enigszins merkwaardig dat ook dat overheidsbedrijf enkele dagen geleden al een bericht op Facebook plaatste waarin iedereen veel succes werd gewenst met de ramadan. Na een korte getuigenis van enkele gehoofddoekte medewerkers riep Aquafin iedereen ook nog eens op om toch vooral te genieten van deze bijzonder maand.

Woordvoerder Valerie Lievens ziet er weinig graten in. ‘Met Pasen delen we ook paaseieren uit, maar we streven op dat vlak toch een bepaald evenwicht na, zodat iedereen zich thuis voelt. Er hangen hier nu bijvoorbeeld ook ramadanposters in de toiletten.’

Een politie-uniform straalt uit dat je voor de overheid werkt en dat het niet uitmaakt of je moslim of chisten bent

Maar botst het promoten van bepaalde godsdienstige gebruiken dan niet met het neutraliteitsbeginsel waar overheidsbedrijven zich aan moeten houden? ‘Wij hebben niet dat gevoel’, klinkt het. ‘Ik sluit niet uit dat sommige medewerkers zich storen aan dit soort boodschappen, maar we proberen gewoon een bedrijfscultuur te creëren waarin iedereen zich welkom voelt en zichzelf kan zijn.’

Heilige maand

Alvast in Nederland lijkt de limiet qua ramadanpromotie wél stilaan bereikt. Vooral de politie van Utrecht bakte het daar de voorbije weken wel erg bruin. Op Instagram had het korps het over de ‘heilige’ ramadanmaand. Bovendien werd er voor het eigen korps ook een iftar-maaltijd georganiseerd, terwijl het kerstmaal daar nochtans al even is afgevoerd.

Neutraal kan je dat bezwaarlijk noemen, en dat is bijzonder kwalijk, zo onderstreepte ook de zwaar geviseerde De Telegraaf-columniste Lale Gül enkele dagen geleden in een reactie. ‘Ooit vonden we het cruciaal dat de politie – een beroep met een geweldsmonopolie – een uniform droeg. Dat was niet zomaar een modekeuze, dat uniform straalt uit dat je voor de overheid werkt en dat het niet uitmaakt of je moslim of christen bent. Dat principe lijken we nu langzaam te laten varen. Intussen zijn er zelfs al linkse of etnische partijen die blijkbaar geen bezwaar meer zouden hebben tegen agenten met hoofddoeken of andere religieuze symbolen. Terwijl religie natuurlijk niet neutraal is.’

Valerie Lievens

Gezellig samen ramadan vieren