Met dertien nominaties (het hoogste aantal nominaties ooit voor een niet-Engelstalige film) was de uitstekende Frans-Mexicaanse gangstermusical ‘Emilia Pérez’ de favoriet voor de 97ste editie van de Oscaruitreiking. Maar in de aanloop naar de uitreiking werden de film en zijn acteurs zo in diskrediet gebracht dat Hollywood uiteindelijk voor het middelmatige ‘Anora’ koos, goed voor vijf Oscars.

Zoals bij elke verkiezing is het blijkbaar een punt om de rivaal zoveel mogelijk te bekladden. Emilia Pérez – grotendeels in een studio in Parijs opgenomen – zal het geweten hebben. Mexico was niet blij met de film omdat er te weinig Mexicanen aan mochten meewerken en omdat het land in de film vrij clichématig werd weggezet als narcostaat. Men had er ook problemen met het beroerde accent van de acteurs. De LGBTQ-gemeenschap was niet geflatteerd met hoe het transseksuele hoofdpersonage werd geportretteerd (‘een stap terug in de tijd’). In de film laat een drugsmaffiabaas zich ombouwen tot een vrouw – een soort van ‘wedergeboorte’ – om dan slachtoffers van drugsgeweld te gaan helpen.

Maar wat de Spaanse hoofdrolspeelster van Emilia Pérez, Karla Sofía Gascón, overkwam als eerste transacteur genomineerd voor de Oscar voor beste vrouwelijke hoofdrol, dat kan alleen maar in Hollywood. Om elke controverse uit de weg te gaan ging het mekka van de film voor een veel minder aantrekkelijke optie om mogelijk gezichtsverlies te vermijden. Met andere woorden: Hollywood koos eieren voor zijn geld.

‘Lelijk gala’

Een journaliste van het Amerikaanse blad Vulture had namelijk enkele tweets van Karla Sofía Gascón opgediept. Tweets die geen blad voor de mond namen. In 2016 vond ze de islam een ‘gesel voor de mensheid’, in 2020 noemde ze de verontwaardiging over de dood van George Floyd ‘hypocriet’ en over de Oscaruitreiking had ze ook een uitgesproken mening: ‘De Oscars lijken meer en meer op een ceremonie voor onafhankelijke protestfilms. Ik wist niet of ik naar een Afro-Koreaans festival, dan wel naar een betoging van Black Lives Matter zat te kijken. En het is ook nog eens een lelijk, lelijk gala.’

Maken deze uitspraken, die haar een eeuwigheid en een dag zullen blijven achtervolgen, van haar dan een minder goede actrice?

Weg waren haar kansen om de eerste transgenderacteur te worden met een Oscar! Het streamersplatform Netflix, dat de film had aangekocht na het succes op het Filmfestival van Cannes, gooide er nog een gigantisch promotiebedrag tegenaan om de film in zijn Oscarrace alsnog enigszins te redden. Maar tevergeefs.

Slechts twee Oscars gingen er naar Emilia Pérez, actrice Zoe Saldana kreeg de Oscar voor beste vrouwelijke bijrol en de film werd ook bekroond voor de beste originele song. Je kan dat zelfs geen schrale troost noemen. Maken deze uitspraken, die haar een eeuwigheid en een dag zullen blijven achtervolgen, van haar dan een minder goede actrice?

De Belgische film?

België kon zijn twee nominaties, de spraakmakende documentaire ‘Soundtrack to a Coup d’Etat’ en ‘Wonder to Wonder’, niet verzilveren en moest zich tevreden stellen met bescheiden bijdragen aan ‘Flow’, dat de Oscar voor beste animatiefilm kreeg, en aan de korte film ‘I’m not a robot’ van de Nederlandse Victoria Warmerdam.

De jaren dat de Vlaamse film met ‘Daens’, ‘Iedereen beroemd’ en ‘Rundskop’ af en toe prominent aanwezig was op de uitreiking van de Oscars in de categorie niet-Engelstalige film liggen al heel lang achter ons. De hoogste tijd voor ambitieuzere Vlaamse films?

Ondanks de brave speeches hangt de schaduw van president Donald Trump over Hollywood. In de marge werd bijvoorbeeld vernomen dat productiehuizen zoals Disney hun diversiteitsbeleid intussen ernstig hebben bijgestuurd. Allicht zal de nieuwe James Bond – Amazon heeft nu de rechten op 007 – dus geen vrouw of geen non-binaire persoon worden!

Victoria Warmerdam

Oscars: Hollywood kiest eieren voor zijn geld