‘Wat weet je over Prince Andrew?’ ‘Falklandsveteraan. Fergie. Jeffrey Epstein. TV-interview. Hertog van York. Stop!’ Een perfecte vraag voor De Slimste Mens. Alleen jammer dat het antwoord eerder klinkt als een opsomming van een rampen-cv dan als een koninklijk palmares.

Prins Andrew, tweede zoon van wijlen Elizabeth II, dook de voorbije dagen weer op in het Britse nieuws. Niet omdat hij een nieuwe liefdadigheidsorganisatie oprichtte of een boek schreef over zijn militaire carrière, maar omdat zijn vriendschap met de veroordeelde pedofiel Jeffrey Epstein hem opnieuw zuur opbreekt. Brandend zuur, om precies te zijn.

De Epstein-connectie

De BBC bracht al in 2011 de innige band tussen prins Andrew en de op seks beluste Epstein aan het licht. Jeffrey Epstein was zo’n goede vriend dat hij zelfs de schulden van Andrews ex-vrouw, Sarah ‘Fergie’ Ferguson, afbetaalde. De innige vriendschap tussen de prins en Epstein leek op zijn minst ‘verdacht’.

In 2019 dacht de hertog van York dat een tv-interview met de BBC zijn reputatie zou oppoetsen: het werd een publieke zelfvernietiging. Prins Andrew beweerde in dat gesprek dat hij sinds 2010 geen contact meer had met de veroordeelde Jeffrey Epstein. Vorige week bleek dat hij hem daarna nog vrolijk mailde.

17-jarig slachtoffer

In datzelfde interview ontkende hij ooit Virginia Giuffre te hebben ontmoet, een slachtoffer van het roofdier Epstein. Zij beweerde dat ze als 17-jarige meerdere keren onder dwang seks had met prins Andrew, toen 41. Haar herinnering aan zijn zweterigheid werd door de prins weggewuifd met een medische verklaring: hij kon niet meer zweten sinds de Falklandsoorlog. Op het moment van een vermeend misbruik zat hij naar eigen zeggen pizza te eten in een PizzaExpress in Woking. Die bewering werkte op de nationale lachspieren. De foto waarop hij zijn hand om haar middel legt was ‘vals’, uiteraard.

Prins Andrew betaalde 12 miljoen aan een vrouw die hij ‘nooit had ontmoet’ voor dingen die hij ‘nooit had gedaan’.

Begin 2022 betaalde prins Andrew 12 miljoen pond aan Giuffre om haar rechtszaak te laten vallen. Een reuzebedrag voor een vrouw die hij ‘nooit had ontmoet’, voor dingen die hij ‘nooit had gedaan’. Een deel van de afkoopsom werd overigens betaald door the Queen; prins Andrew was haar oogappeltje.

De onfortuinlijke Virginia Giuffre pleegde op 25 april 2025 zelfmoord. Haar postume biografie, Nobody’s Girl, verscheen vorige week. Daarin beschrijft ze hoe de prins met haar de lakens deelde ‘alsof seks met mij tot zijn geboorterecht behoorde’. Ghislaine Maxwell, Epsteins rechterhand die nu in de VS opgesloten zit, feliciteerde het meisje achteraf: ‘You did well, the Prince had fun.’

Het hele schandaal kwam als een boomerang terug.

Modder op de Kroon

Het koningshuis van Windsor zit met de modder tot aan de kroon. Koning Charles III dwong zijn broer al tijdens Elizabeths laatste levensjaren om zich terug te trekken uit het publieke oog. Andrew mocht niet langer de monarchie vertegenwoordigen. Nu heeft de koning bevolen, gesteund door troonopvolger William, dat prins Andrew afstand moest doen van al zijn titels. Maar ‘afstand nemen’ is in dit geval vooral theater: Andrew belooft de titels niet te gebruiken, maar in de praktijk blijft hij gewoon Hertog van York, Zijne Koninklijke Hoogheid en Ridder in de Meest Nobele Orde van de Kousenband.

Wil men hem echt titelloos maken, dan moet het Parlement een ‘Act of Parliament’ goedkeuren. Dat is geleden van de Eerste Wereldoorlog, toen het Parlement de titels wegnam van leden van het koninklijk huis die vochten in het leger van de Duitse Kaiser Wilhelm II, de neef van de Britse koning George V.

Het koningshuis van Windsor zit met de modder tot aan de kroon.

Charles III kan zijn broer ook formeel uit de Orde van de Kousenband gooien. Het overkwam keizer Wilhelm II van het Duitse Rijk en in de Tweede Wereldoorlog ook keizer Hirohito van Japan, al mocht die terug bij de club komen in de jaren 70. Benito Mussolini werd tijdens de Tweede Wereldoorlog dan weer uit de Order of the Bath gegooid, net als later president Nicolae Ceausescu van Roemenië — een dag voor zijn executie in 1989 — en nog later president Robert Mugabe van Zimbabwe. Andrew is ook lid van die ridderorde…

Op zich zou zo’n wet snel kunnen passeren, net als een officiële mededeling door de Koning dat hij zijn broer uit al die ordes schopt. Ware het niet dat prins Andrew ook figureert in een spionageschandaal met China.

De Chinese connectie

Voor de prins de kranten haalde, ging alle aandacht naar twee medewerkers van het Britse Parlement die verdacht werden van het doorspelen van staatsgeheimen aan Chinese informanten. De rechtszaak werd in september ingetrokken: het Openbaar Ministerie kon niet aantonen dat China een bedreiging vormt voor de nationale veiligheid. ‘Kon de regering daarvoor dan geen voldoende bewijs aanleveren?’, klonk algemeen de vraag.

Premier Keir Starmer schoof de schuld meteen in de schoenen van zijn voorgangers van de Conservatieve Partij, maar de parlementsleden van de Tory’s kaatsten de bal terug door de vele keren te citeren waarin hun ministers China als een ‘bedreiging’ bestempelden. Critici vermoeden dat Labour China liever niet voor het hoofd stoot, gezien de economische belangen.

En dan duikt ook prins Andrew weer op. Zijn naam valt in het dossier rond Yang Tengbo, die in 2023 uit het Verenigd Koninkrijk werd verbannen omwille van spionage. Voor die tijd ontmoette hij de prins meermaals. En toevallig (?) bevonden de twee verdachten uit de ingetrokken rechtszaak zich op die momenten ook in de buurt van Tengbo en de prins.

‘Randy Andy’ is een probleem voor het koningshuis én voor de regering.

De Britse veiligheidsdiensten bestempelden prins Andrew als ‘nationaal veiligheidsrisico’ vanwege zijn nauwe contacten met Tengbo’s consultancybedrijf, dat op uitnodiging van Andrew zelfs Buckingham Palace en Windsor Castle bezocht.

En dan is er nog Cai Qi, een prominent lid van de Chinese Communistische Partij, die Andrew ontmoette in 2018 en 2019. Qi wordt gezien als ontvanger van de gevoelige informatie uit het spionagedossier.

Ongemakkelijk wegkijken

Tot nu toe heeft de Labour-regering geen enkele poging ondernomen om Andrew via parlementaire weg zijn titels af te nemen. De partij kijkt ongemakkelijk weg. Het zijn alleen oppositieleden die daartoe oproepen.

Labour zit dus erg verveeld met de zaak, want prins Andrew is te sterk gelinkt aan het spionagedossier waarin de partij zelf onder vuur ligt. De prins blijkt niet alleen een tikkende tijdbom voor de monarchie, maar ook voor de regering. Ze noemen hem niet voor niets ‘Randy Andy’.

Virginia Giuffre

Seks, spionage en stilzwijgen: de prins die alles besmet