2025 zit erop. Waarop is niet geheel duidelijk. Gelukkig is er op de valreep nog veel geschreven waar de Pennenvriendjes zich correspondentiegewijs aan ergeren.

Beste Erwinsky,

Kerstmis 2025 heeft ons nieuwe historische inzichten opgeleverd. Wist je bijvoorbeeld dat Jezus een Palestijn was? Dat verrassende nieuws beheerste vorige week en deze week een flink deel van de asociale media: Facebook, X, Y, Instagram, Kilogram, TikTok, TicTac, Threads, Threaths en Bluesky. (Die laatste is waar alle intellectuelen zitten. Echt waar, ze zitten er alle zes! En uiteraard obligaat links, zoals Rik Torfs hier uitlegde.) Nu kan je zeggen: kom, kom, Stef, je moet niet alles geloven wat je op asociale media leest. Het meeste wel, natuurlijk, maar zo af en toe staat er vals nieuws op, of een beetnemerij (Google Vertaling voor ‘hoax’. Echt!).

Maar toen las ik het ook in Het Nieuwsblad. Sinds die krant de uitkomst van de Euroclear-strategie van Bart De Wever zo uitstekend voorspelde — ‘Zal niet werken’, schreven ze op de dag dat BDW Ursula von der Leyen en Friedrich Merz op de knieën kreeg — sinds die dag nemen wij Het Nieuwsblad even serieus als zijn hoogkwalitatieve — niet toevallig — kleinere broer. En zie: Het Nieuwsblad bracht ons een interview met Caroline Willemen, wellicht omdat er dit jaar nog maar weinig aandacht was geweest voor het Gaza-conflict. Caroline Willemen werkt voor Artsen Zonder Grenzen en was eerder ook al eens te gast bij dat andere ijkpunt van de beschaving: De Afspraak op Canvas. Tijdens dat interview zei Bart Schols toen nog verontwaardigd: ‘Hamas moet er ook altijd weer bij vermeld worden’. Inderdaad zeg, alsof Hamas ook maar iéts te maken heeft met problemen in de Gazastrook. Een belezen mens zegt toch ook niet dat de Tweede Wereldoorlog begon toen Hitler Polen annexeerde? Het viel me trouwens tegen dat Schols de sympathieke Syriëstrijder Younes Delefortrie deze keer niet mee aan tafel had uitgenodigd, toch ook een Midden Oosten-expert

Maar we hadden het dus over Caroline Willemen in Het Nieuwsblad. En daar stond het zwart op wit: ‘Patiënten in Gaza herinnerden mij eraan dat Kerstmis het feest is van een Palestijnse baby die geen plaats kreeg in de herberg.’ Dat hij geboren werd in Judea en dat de naam Palestina pas in 136 nà Christus aan het gebied werd gegeven, is een verwaarloosbaar detail, gezien het belang van een dwingender narratief. Dat Jezus Joods was uiteraard ook.

Onthoud het voor eens en altijd, Erwin: Jezus was een Palestijn. Charles De Gaulle was een Vlaming. Hitler was een Jood. En context is een mythologisch wezen dat nooit bestaan heeft.

Aimabele vriend Stef,

Het hoeft niet altijd kommer en kwel te zijn in de bedrukte pers. Tussen alle eindejaarsprogramma’s met veelal vruchteloze pogingen tot humor viel de beste mop van 2025 nog op de valreep van het verscheidende jaar. En dan nog op tweede kerstdag!

Karel Verhoeven, de hoofdpruik van De Standaard, vroeg zich in het editoriaal van zijn krant af of er in de redactielokalen niet te veel van Bart De Wever gehouden wordt. Ik heb meteen nog eens gekeken of het geen valse Verhoeven betrof, verschenen in een De Standaard-pastiche. Zeggen dat er bij De Standaard weinig liefde voor De Wever verloren is gegaan, is als zeggen dat er tijdens een categorie-5-orkaan mogelijks een blad van een boom waait.

Maar het zou natuurlijk ook kunnen dat het satire was. Verhoeven noemt zijn krant ’toonaangevend’ en iets verder betoogt hij dat de pers zoveel mogelijk afstand moet houden van machtige politici. Dat is al een veeg teken dat het hier een grap betreft. Het moet zijn dat hij Alexander De Croo als premier ook maar een machteloze dweil vond die al zijn hulp kon gebruiken, want op Xandertjes smeekbede om tijdens de coronacrisis alle kritiek op de regering te laten varen — uit landsbelang, uiteraard — ging De Standaard gewillig in.

Tijdens zijn tweede deelname aan De Slimste Mens wist Bart De Wever negen van de tien dierenuitwerpselen correct te identificeren. ‘Als er jarenlang stront naar uw kop wordt gesmeten, steek je daar uiteindelijk iets van op’, luidde zijn verklaring. Het was destijds vooral de progressieve pers — met De Standaard op kop — die het kakkanon bediende.

Wie er goed op let ziet dat Verhoeven hier de wij-bak hanteert. Wie die stijlvorm gebruikt, situeert het kwaad bij ‘wij’ maar bedoelt eigenlijk ‘jij’. Dat klinkt dan weer vintage De Standaard. ‘Beste redactie, buig niet mee met de wind, maar vertel over de wind, ongeacht waar die vandaan komt en heen gaat’, besluit Verhoeven plechtig. Ik heb nu al wat schrik voor wat soort wind dat zal zijn.

Verkneukelende Vanmol,

Wat waren het weer mooie dagen voor verkneukelaars zoals jij. Zelfs ik kon me verkneukelen. Zo erg was het alweer. Op 24 december schrijft De Morgen dat Trump een waanzinnige kersttoespraak gaf op tv. Dat verbaast ons niet: de man roept zo vaak waanzinnige dingen. Sterker nog: het is een belangrijk deel van zijn strategie. (Het andere deel is slijmen en valse vriendelijkheid voorwenden.) Welke van de ratten besnuffelde stierenuitwerpselen had hij deze keer zoal gezegd, misschien? ‘Dat er geen inflatie meer zou zijn terwijl die de ochtend erop 2,7 procent bedroeg,’ lezen we in De Morgen. Onder verstaan: de man is een gestoorde, zatte nonkel die er niks van bakt en de economie naar de testikels helpt. Genoteerd.

Twee dagen later, 26 december, schrijft De Standaard dat de Amerikaanse economie het ’tegen alle verwachtingen in verre van slecht doet’. De economische groei is groter dan voorspeld en het inflatiecijfer is niet hoger dan een jaar geleden. En dat ondanks alle voorspelde effecten van Trumps tarievenoorlog. Zowel De Morgen als De Standaard vertellen in die twee artikels feiten die waar zijn, maar de indruk die ze wekken is volledig tegenovergesteld. ‘Framing’ heet zoiets in het schoon Vlaams. Ach, ik weet het wel, Erwin: nuance is een mythologisch wezen dat misschien ooit heeft bestaan maar toch al geruime tijd vermist wordt.

Soms maakt de verkneukelaar in mij plaats voor zijn cynische neefje: de sarcast. Zoals bij het btw-geklooi voor al-of-niet afhaalmaaltijden, maar dat hadden we hier al een keer voorspeld. Mijn innerlijke sardonische sarcast komt ook boven als ik zie dat de digitalisering van onze politiediensten al 75 miljoen heeft gekost maar nog niets heeft opgeleverd en dan maar abrupt wordt stopgezet. Ach ja, wie van ons heeft er nog nooit eens de eerste schijven van een paar miljoen betaald om daarna de rest van zijn bestelling te annuleren?

En nog iets: als je zware machinepistolen voor de federale politie aankoopt, dan ga je toch geen register bijhouden om te weten wie er waar met welk zwaar wapen rondloopt, zeker? Dat is allemaal nergens voor nodig. Wat? Zijn we er eentje kwijt? Oepsie. Kan gebeuren. Geen zorgen! We zijn inmiddels 2026. Vanaf nu wordt alles beter. Wereldvrede en mondiale welvaart zijn imminent. Gele limonade voor iedereen!

Peppolistische vriend Stef,

Ben jij al Peppol-proof voor het nieuwe jaar? Ik wel. Al een half jaar verstuur ik mijn facturen via dat kanaal. En ze komen ook aan, want ze worden betaald. Zelf heb ik echter nog geen enkele Peppol-factuur mogen ontvangen. Dat doet me vrezen dat het krantenartikel gelijk heeft en dat zowat de helft nog niet weet hoe een Peppol eruitziet, laat staan wat je ermee doet.

Het regent dus klachten alom. Die klagers, Stef, dat zijn mensen die niet weten hoe de overheid werkt. Dat is nochtans simpel: die werkt niet. Er is niets dat de overheid bestiert dat tot enig tastbaar resultaat leidt. Neem nu de wandelapp van de overheid, Wandelknooppunt. De vermetele die daar ooit mee is gaan wandelen, noemt het Wandel-op-knooppunt. Zelden zo verloren gelopen als met die app — en ik heb nochtans een rijke expertise ter zake.

Herinner u ook de kookapp van Wouter Beke. Kostprijs: 550.000 euro. De opgediende kost: lauw. Vier jaar later werd ze met stille trom afgevoerd. En zoals je schrijft: die i-Police werd een i-flop. Maar de klapper kwam traditiegetrouw tijdens de feestdagen, toen bleek dat nepo-babybrother Mathieu Michel, de nuttelooste minister sinds die keer dat men voor de lol een zak bloem de eed liet afleggen, slachtoffer was geworden van phishing.

De Gargamel uit Namen is erin geslaagd zich in de luren te laten leggen door de eerste de beste phishingmail. Niet dat hij gehackt was of zo. Nee, de uitbetalingsdienst kreeg gewoon een mail met de vriendelijke vraag om de wedde voortaan op een andere rekening te storten. Dat was het. Meer niet.

Dat alles bij een man die vond dat wij — dommeriken — nood hadden aan een app van de overheid, omdat we te stom zijn om itsme op verantwoorde wijze te gebruiken. Volgens Michel was er aan niets te merken dat het om malafide correspondentie ging. Dat de titel luidde ‘Send the monies to our reckoning in Panama’, noch dat de afzender PhishyMcPhishing@phishingmail.phish was, kon blijkbaar enige argwaan wekken.

Langs de andere kant stemt het mij toch enigszins blij te moede dat men bij de overheid nog iets gedaan kan krijgen door het gewoon vriendelijk te vragen.

Younes Delefortrie

De pennenvriendjes zijn weer te vriendelijk voor Bart De Wever