Als er op een dag een Brusselse regering zou komen, als… dan wacht die niet alleen de enorme taak om de financiën recht te trekken. Formateur Yvan Verougstraete (Les Engagés) liet ook al weten dat hij de gewestelijke administratie op orde wil krijgen.

Door de wildgroei van autonome entiteiten is die er alleen maar onoverzichtelijker door geworden: niemand heeft nog zicht op wie waarvoor bevoegd is. Naar efficiëntie is nooit gestreefd; het benoemen van partijgetrouwen stond altijd voorop.

De winnaars van de verkiezingen, de Franstalige liberalen van Georges-Louis Bouchez, zijn uitgerangeerd en bereiden zich voor op een sterke oppositierol. Ze zullen hun tanden met gretigheid in het toekomstige beleid kunnen zetten, want vooral vanwege de PS — zelf twintig jaar betrokken partij — valt weinig bereidheid tot een deugddoende ommezwaai te verwachten.

‘We zijn bij Poetin hier’

Het is in dit verband hoogst leerzaam te kijken hoe een belangrijke coryfee van de PS Brussel-Stad bestuurt. Burgemeester Philippe Close moest deze week toekijken hoe zijn beschermelinge Mary-Odile Lognard opstapte als ‘mananging director’ van I-City. Zij stond aan het hoofd van die vzw, die autonoom functioneerde binnen de administratie als beheerder van de informatica van Brussel-Stad.

I-City was de opvolger van Gial, een gelijkaardige vzw met dezelfde opdracht. Die werd in 2018 opgedoekt na een reeks schandalen. Zo was uitgelekt dat een consultant achttien jaar lang 1000 euro per dag mocht aanrekenen en dat er geen openbare aanbesteding was geweest voor zijn contract. Een leidinggevende voerde als zelfstandige opdrachten uit voor zijn eigen instelling. Directeur Yves Vande Auwera moest uiteindelijk opstappen.

Eén consultant rekende gedurende twee weken 800 euro per dag aan, voor een job die niet meer dan een kwartier vereiste

Nu blijkt dat I-City er niet bepaald in geslaagd is een onberispelijk parcours te rijden dat de fouten uit het verleden had kunnen doen vergeten. De vzw wordt door de Stad jaarlijks met 40 miljoen euro betoelaagd. Ze heeft 185 werknemers in dienst en doet beroep op de diensten van 100 consultants waarvan 70 voltijds in dienst zijn.

Sinds lange tijd begonnen de klachten zich op te stapelen. Volgens de krant La Libre Belgique werden ook hier, net zoals bij voorganger Gial, consultants overbetaald. Eén rekende gedurende twee weken 800 euro per dag aan, voor een job die niet meer dan een kwartier vereiste. De kosten van leasing voor dure bedrijfswagens steeg enorm. Een directeur verplaatste zich met een elektrische Ford Mustang. Een groep van werknemers schreef in een brief dat er een klimaat van terreur heerste, met arbitraire afdankingen. De krant citeerde een anonieme werknemer die het had over nepotisme en een waar maffioos systeem: ‘We zijn bij Poetin hier!’

Golf

De Stad beloofde een en ander te onderzoeken, maar het bleef oorverdovend stil. Echter niet vanwege de directie. Die werd juridisch verdedigd door een andere vooraanstaande PS’er, advocaat Marc Uytendaele, echtgenoot van Laurette Onkelinx. Hij stuurde de klagende werknemers een behoorlijk bedreigende mail en beschuldigde ze ervan ‘destabilisatie’ en ‘desinformatie’ over de directie verspreid te hebben in de media.

Maar de interne onvrede was zo groot, dat burgemeester Close niet anders kon dan zijn vertrouwelinge te laten vallen. In november werd beslist dat I-City zijn eigen werking kritisch moest bekijken om het deficit van 700.000 euro dicht te rijden. Daar had de Stad al eerder op aangedrongen, zonder enig gevolg. Nu werd er drastisch ingegrepen: de toelage werd met 2 miljoen euro verminderd, het personeelsbeleid werd onder voogdij van het gemeentebestuur geplaatst en alle uitgaven boven de 500 euro moesten voor controle worden voorgelegd.

Blijkbaar is de liefde voor golf passioneel bij informatici

Dat was teveel voor directrice Mary-Odile Lognard. Zij gaf haar ontslag omdat ze naar eigen zeggen niet kon werken met een ingekrompen budget en controle. Dat is een merkwaardige reactie voor iemand die na het Gial-schandaal was aangeworven om de banden met de stedelijke administratie te verbeteren.

Blijkbaar heeft Lognard al even weinig ethisch inzicht als haar gewestelijke collega’s van Paradigm, die zich ook met informatica bezighouden. Daar was gebleken dat de CEO zichzelf golfcursussen liet betalen met overheidsgeld. Blijkbaar is de liefde voor golf passioneel bij informatici, want stadskrant Bruzz heeft uitgezocht dat ook een andere directeur geen graten zag in een opleiding golf die hem was aangeboden door een leverancier van zijn vzw.

Samusocial

Na het Samusocial-schandaal, waar de voormalige burgemeester Yvan Mayeur zich schaamteloos verrijkte, gaf zijn opvolger Close een aanzet tot een andere politiek, waarbij er drastisch gesnoeid werd in overbodige mandaten. Le Soir vroeg zich toen terecht af of dit ooit gebeurd zou zijn zonder de zonden van Mayeur en of het systeem niet gewoon zou blijven zijn bestaan.

Dat zou helaas zo geweest zijn. En nu is het enkel door de aanhoudende oproer van de werknemers dat er een einde komt aan het slecht functioneren van I-City. Als het van Close of Uytendaele had afgehangen, was alles met een socialistische mantel van partijliefde toegedekt. Blijkbaar heeft de PS het zeer moeilijk om het eigen belang opzij te zetten.

Wat nu in Brussel-Stad uitlekt, is zonder enige twijfel op nog grotere schaal als een kanker uitgezaaid over de autonome delen van de Brusselse administratie. Die zijn er nooit gekomen met een betere werking als ambitie, maar als gepolitiseerde vehikels om de greep van de politiek te vergroten. De vraag is of een gewestelijke regering waarvan PS deel uitmaakt daar iets zal willen aan doen…

Yves Vande Auwera

Een Ford Mustang en golfcursussen: vzw’s in Brussel