Hendrik V: voortreffelijke biografie over Engelands ‘grootste koning’

Niemand bracht de laatmiddeleeuwse koningen van Engeland meer tot leven dan William Shakespeare. Zijn beroemde scène waarin de Engelse koning Hendrik V zijn troepen aanvuurt om de muren van Harfleur te bestormen, behoort tot de Engelse literaire canon: ‘Once more unto the breach, dear friends, once more!’ Met als patriottische climax: ‘Follow your spirit, and upon this charge: cry God for Harry, England, and Saint George!’ 

Die geest die Shakespeare schetste, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog opgeroepen in de Britse strijd tegen de nazi’s. Winston Churchill gaf zelfs opdracht om het verhaal van Hendrik V te verfilmen, als inspiratiebron voor de bevolking zodat ze zou doorzetten in de oorlog.

De mythologie van Shakespeare overschaduwt de historische figuur Hendrik V, die leefde van 1387 tot zijn onverwachte dood in 1422, tot op vandaag. Al in zijn eigen tijd werd hij gezien als een uitzonderlijke heerser en ridder. Historicus Dan Jones weet in zijn boek ‘Hendrik V’ deze koning opnieuw tot leven te wekken, voorbij de mythe. In de inleiding erkent Jones dat dat geen gemakkelijke opgave is. Zijn bronnen, vooral middeleeuwse kronieken, geven zelden een directe inkijk in Hendriks gedachtewereld.

Om de koning toch tastbaar te maken, koos Jones ervoor om in de tegenwoordige tijd te schrijven, zodat de lezer letterlijk naast Hendrik lijkt te staan, op de drempel van elke nieuwe beslissing. Met levendige beschrijvingen schetst Jones scènes vol spanning, zoals Hendriks verwonding tijdens een slag in Wales. Hier vertelt hij hoe een heelmeester de gevaarlijke taak kreeg een pijlpunt te verwijderen die door Hendriks gezicht was geboord, een passage waarin je bijna het zweet van de dokter voelt.

Multidimensionale figuur

Hendrik werd geboren in een tijd van politieke intriges en burgerlijke onrust. Zijn vader, Hendrik IV, usurpeerde in 1399 de troon van zijn volle neef, de tirannieke Richard II. Het maakte van de jonge prins Hendrik de troonopvolger.

Al snel ontwikkelde de prins van Wales een opmerkelijk talent voor militaire strategie en leiderschap. Tegen de achtergrond van de Honderdjarige Oorlog met Frankrijk, waarin bondgenootschappen met de voor de Engelse onbetrouwbare Bourgondische hertogen een rol speelden, nam Hendrik V de troon over in 1413 na de dood van zijn vader. Als nieuwe koning hervormde hij daadkrachtig de interne stabiliteit van Engeland en blies hij de Engelse aspiraties om de Franse kroon te veroveren nieuw leven in.

Hendriks meest iconische overwinning kwam in 1415, bij de Slag bij Agincourt. Ondanks een numerieke achterstand versloegen zijn troepen de Fransen op briljante wijze. Dan Jones belicht niet alleen de militaire tactieken en politieke impact van deze slag, maar ook de controversiële beslissingen, zoals Hendriks bevel om gevangen Franse soldaten te kelen.

Hendrik wordt bovendien geprezen als diplomaat en wetgever, daarbij geleid door zijn christelijke devotie. Zijn diepe vroomheid en streven naar balans tussen agressieve buitenlandse politiek en interne stabiliteit maken hem een multidimensionale figuur. Jones brengt ook Hendriks onzekerheden en persoonlijke worstelingen naar voren, tot aan zijn voortijdige dood op slechts 35-jarige leeftijd in 1422.

Bewonderd en bekritiseerd

Met ‘Hendrik V’ brengt Dan Jones de hoge middeleeuwen tot leven door grondig onderzoek en meeslepende verhalen. Hij plaatst het leven van de koning in een breed historisch perspectief en laat zien hoe zijn daden niet alleen Engeland en Frankrijk, maar ook de loop van de Europese geschiedenis vormgaven. Hendrik V blijft een koning die zowel bewonderd als bekritiseerd wordt en wiens verhaal tijdloos inspireert.

Net zoals Shakespeare’s onvergetelijke woorden: ‘We few, we happy few, we band of brothers. For he to-day that sheds his blood with me Shall be my brother.’