fbpx


Geopolitiek
Oekraïne

Tuurlijk zal Poetin Oekraïne niet binnenvallen

De strijd om invloedssferen


Aangeboden door deze bibliotheek


Dit plus-artikel wordt u aangeboden door deze bibliotheek die voor u een abonnement nam.

Vindt u het interessant? Neem dan vandaag uw eigen gratis proefabonnement van 30 dagen.



Ik ben natuurlijk een buitenstaander. Maar toch valt het me op dat de NAVO en president Biden ervan uitgaan dat Poetin zo snel mogelijk Oekraïne zal proberen militair te overmeesteren. Ze zien geen diplomatieke oplossing voor het conflict en achten Poetin karakterieel in staat een bloedige oorlog te beginnen omdat ze hem weigeren zijn invloedssfeer tot Oekraïne uit te breiden. Want daar gaat het tenslotte om. Ze willen zelf Oekraïne in hun invloedsfeer hebben en deze nog vermeerderen met Georgië…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Ik ben natuurlijk een buitenstaander. Maar toch valt het me op dat de NAVO en president Biden ervan uitgaan dat Poetin zo snel mogelijk Oekraïne zal proberen militair te overmeesteren. Ze zien geen diplomatieke oplossing voor het conflict en achten Poetin karakterieel in staat een bloedige oorlog te beginnen omdat ze hem weigeren zijn invloedssfeer tot Oekraïne uit te breiden. Want daar gaat het tenslotte om. Ze willen zelf Oekraïne in hun invloedsfeer hebben en deze nog vermeerderen met Georgië (of all places!). Heel zeker omwille van gemeenschappelijke waarden?

Een verborgen tactische reden

Maar misschien telt ook voor sommigen een verborgen maar cynische tactische reden. Ze zien een kans om Poetin en Rusland zwaar te laten bloeden. Als Poetin in de zijn zelfontworpen val loopt zal hij een zware en wrede oorlog moeten voeren.

Daarbij zal hij niet op de sympathie van zijn medeburgers kunnen rekenen. Er zal integendeel verzet geboden worden tegen het oorlogsgeweld. De Russen zullen niet aanvaarden dat er slachtoffers vallen in een oorlog tegen een broedervolk waarvan de meerderheid bovendien Russisch spreekt. Russen schieten niet graag op andere Russen. Bovendien zijn de motieven voor die oorlog nogal theoretisch.

Een te verwachten guerrillaoorlog

Poetin kent natuurlijk de geschiedenis van het naoorlogse Oekraïne. Tot tien jaar na de bevrijding op de Duitsers in 1944 voerden vele duizenden Oekraïners in het westen van het land een bloedige guerrillaoorlog tegen de Russische communisten die hen bezetten. De opstandelingen werden door Britse en Amerikaanse geheime diensten gesteund.

Chroesjtsjov was door Stalin aangesteld om deze opstand in het bloed te smoren. Dit gebeurde en er vielen vele duizenden slachtoffers in een bijzondere wrede burgeroorlog. Om dit enigszins te vergoelijken schonk Chroesjtsjov in 1954 de Krim aan de Sovjetrepubliek Oekraïne. Poetin mag zich bij militaire inlijving van Oekraïne ook een dergelijke guerrillaoorlog verwachten.

Ook de economische en financiële gevolgen zullen aanzienlijk zijn. Rusland en de Russen zullen verarmen en daardoor kan zijn regime omvergeworpen worden. Er is het prestigeverlies. Buiten China, Wit-Rusland en enkele vazalstaten zal hij in de rest van de wereld nergens meer welkom zijn. Tot slot zijn er de economische sancties die hem persoonlijk en zijn entourage, maar ook de Russische bevolking rechtstreeks zullen treffen.

Het is duidelijk dat de vijanden van Poetin en Rusland hier voor een droomscenario staan.

Poetin loopt niet in de val

Maar Poetin is mijns inziens niet van plan in die val te lopen. Het is om te beginnen nooit zijn bedoeling geweest met Oekraïne oorlog te voeren. Om het land te veroveren en te bezetten volstaan 125 000 soldaten niet. Hij heeft er 400 000 nodig en daarvoor is een beperkte mobilisatie noodzakelijk. Hij en Lavrov blijven trouwens voortdurend beweren dat ze geen oorlog met Oekraïne willen voeren. Indien ze dat wel doen moeten ze het de rest van hun leven stellen met de bijnaam ‘leugenaar’, wat een enorm prestigeverlies betekent.

De troepenontplooiing was en is bedoeld om indruk te maken en daardoor strategische doelen gemakkelijker te kunnen bereiken. Dat bleek duidelijk een misrekening. Nu is hij wel verplicht over te gaan tot de ‘militair-technische’ maatregelen waarmee hij heeft gedreigd. Niemand weet wat het is. Maar het is duidelijk geen oorlog. Te verwachten vallen cyberaanvallen op Oekraïne of een NAVO-land.

Ach Europa

En Europa? Ach Europa speelt nauwelijks mee. Alle landen zijn lid van de NAVO en gehoorzamen de Verenigde Staten in het kader van ‘samen sterk’. Zoals ik in mijn vorig artikel voorspelde, heeft de Europese held Macron een moedige poging gedaan om Poetin tot betere inzichten te brengen. Maar de nieuwe tsaar is vastbesloten: de Koude Oorlog heeft Rusland verloren, maar na dertig jaar is Rusland weer sterk. En het eist zijn rechtmatige rechten als een grote natie weer op.
Wat wij in Europa moeten beseffen is dat we ook te maken zullen hebben met een eventuele oorlog. Vele miljoenen Oekraïense oorlogsslachtoffers zullen naar het Westen vluchten. We zullen hen moeten opvangen en na het einde van de vijandelijkheden zullen ze niet naar hun vaderland terug willen. Of de EU die nieuwe crisis zal overleven weet ik niet.
Wat voor mij de logische gang van zaken lijkt, kan voor anderen een vreemd verhaal blijken. Het zou niet de eerste keer zijn dat een rationeel leider tot een niet-impulsieve daad in staat is. Maar dat zou een misdadige dwaasheid zijn. Qui vivra verra!

Yvan Vanden Berghe

Yvan Vanden Berghe is emeritus gewoon hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen waar hij de afdeling internationale politiek en diplomatie oprichtte en leidde