fbpx


Buitenland
Amerika

Zelensky over Russisch gas: ‘Het gaat allemaal om geld. Eerst geld, dan levens’

Oekraïne en Nord Stream 2



Nord Stream is een tweevoudige gasleiding voor het transport van Russisch aardgas door de Oostzee naar Duitsland. In september 2015 tekenden Gazprom, E.ON, BASF/Wintershall, OMV, Engie en Royal Dutch Shell een contract om extra capaciteit te bouwen naast de twee bestaande pijplijnen onder de naam Nord Stream 2. Al in het jaar daarop trokken de partners van Gazprom zich echter terug na Poolse bezwaren. Het Russische staatsbedrijf Gazprom zette het project alleen voort en startte in september 2018 met de…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Nord Stream is een tweevoudige gasleiding voor het transport van Russisch aardgas door de Oostzee naar Duitsland. In september 2015 tekenden Gazprom, E.ON, BASF/Wintershall, OMV, Engie en Royal Dutch Shell een contract om extra capaciteit te bouwen naast de twee bestaande pijplijnen onder de naam Nord Stream 2. Al in het jaar daarop trokken de partners van Gazprom zich echter terug na Poolse bezwaren. Het Russische staatsbedrijf Gazprom zette het project alleen voort en startte in september 2018 met de aanleg. Na stillegging door sancties in 2019 door de VS zal het project, tegen eerdere verwachtingen in, aan het einde van dit jaar worden afgerond.  

Winst zonder transitkosten

Een fervent tegenstander van Nord Stream 2 is Oekraïne. Het land tekende in 2019 nog een overeenkomst met Rusland voor vijf jaar over doorvoer van gas door Oekraïense leidingen. In 2020 verdiende de voormalige Sovjetrepubliek daarmee omgerekend 640 miljoen euro. Volgens Duitse en Russische functionarissen zal het nieuwe Gazprom-project winstgevend worden doordat juist deze kosten voor doorvoer verdwijnen. Dit zou opwegen tegen de hogere onderhoudskosten van een pijpleiding over de zeebodem. Eveneens verdwijnt met Nord Stream 2 de mogelijkheid Russisch gas te blokkeren of af te tappen in de transitlanden.

Op 12 juni zei bondskanselier Angela Merkel dat Nord Stream 2 ‘op de goede weg’ is. Volgens Merkel waren zij en Biden het erover eens dat het van existentieel belang is Oekraïne te blijven betrekken bij de gasdoorvoer van Rusland naar Europa. De Duitse kanselier benadrukte echter ook dat het gesprek met Biden vooral ging over zijn aanstaande ontmoeting met de Russische president. Nord Stream 2 werd slechts kort besproken. De VS hadden enkele weken tevoren al hun jarenlange verzet tegen de pijpleiding tussen Rusland en Duitsland opgegeven. Mede met het oog op goede betrekkingen met Duitsland werden bestaande sancties tegen Gazprom ingetrokken.

Economisch wapen tegen Oekraïne

Op 14 juni 2021 sprak Vladimir Zelensky voor journalisten van France-Presse, Reuters en Associated Press in Kiev. Over het Duits-Russische gasproject toonde Zelensky zich zeer bezorgd: ‘Nord Stream 2 betekent vanuit ons oogpunt een wapen tegen Oekraïne. Toen de Krim werd geannexeerd en vervolgens de oorlog in het oosten van Oekraïne begon, had iedereen het over het opstellen van een plan, manieren en stappen hoe de oorlog te stoppen, ze zeiden niet eens oorlog, maar noemden het “een conflict in het oosten van Oekraïne”… Nu Nord Stream 2 er toch komt, wordt het mogelijk zowel gasleveringen aan Oekraïne, als de doorvoer door Oekraïne op de een of andere manier te blokkeren, daarna zal iedereen het over deze kwestie hebben en Donbas vergeten…  Ik begrijp dat de Russische Federatie een grote markt is. Wij zijn die kwijtgeraakt door de oorlog, en Rusland is onze markt kwijtgeraakt… Ja, iemand heeft sancties opgelegd, iemand is de sancties beu, iemand staat onder grote druk van het binnenlandse bedrijfsleven. Alles is duidelijk, de wereld is cynisch, het gaat allemaal om geld. Eerst geld, dan levens.’

Het Kremlin ontkent nog steeds invloed uit te kunnen oefenen op de situatie in Oost-Oekraïne. Zelensky: ‘Ze raden ons aan deze kwestie op te lossen door middel van een dialoog, zoals ze plegen te zeggen, met “vertegenwoordigers van de Donbas, van de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk.’ (in Oekraïne worden de niet-erkende Volksrepublieken steevast ‘tijdelijk bezet gebied’ genoemd, nvda). ‘Praat met hen, zij zijn het, wij hebben hier niets mee te maken. Met andere woorden, Rusland ontkent het feit dat zij wel degelijk een partij in deze oorlog is.’

Zelensky wil in ruil voor Oekraïense ondersteuning van Nord Stream 2 een permanente wapenstilstand en controle over de eigen gebieden: ‘Zolang dat niet is bereikt, zullen we tegen Nord Stream 2 blijven vechten, of onze Europese partners dat nu leuk vinden of niet.’

Machtigste leger in Europa

Volgens Zelensky kan Oekraïne druk uitoefenen op het Westen door begrip te vragen voor het feit dat Oekraïners sterven voor democratische waarden die worden verdedigd en gepredikt door de NAVO en Europese Unie: ‘Wij verdedigen deze beginselen al vele jaren met concrete stappen, niet alleen met woorden… Indien Oekraïne dit mondiale probleem op eigen kracht moet oplossen, zullen we geen andere keuze hebben dan een zeer sterk leger te vormen. Het machtigste in Europa op het gebied van technologie en troepen. En daarin zullen we eenvoudigweg alles investeren wat we hebben: een heleboel menselijk potentieel, een heleboel getalenteerde mensen. In plaats van wetenschappers te worden en ons land technologisch te ontwikkelen, zullen mensen alleen nog nadenken over hoe ze hun familie, hun huis en haard kunnen beschermen. Er is niets goeds aan oorlog.’

Oekraïne zonder Oekraïne

Op de vraag of hij bezorgd is dat Joe Biden en Vladimir Poetin over Oekraïne beslissen zonder dat hij aanwezig is, antwoordde de Oekraïense president: ‘Het is onmogelijk om voor Oekraïne te beslissen. Maar het is duidelijk dat ze zonder ons zullen spreken. Wij zijn niet uitgenodigd voor deze bijeenkomst, dus zal er geen specifiek resultaat zijn. Eerlijk gezegd kent niemand de Russen beter dan de Oekraïners. En niemand kent Oekraïne beter dan de Russen, dus het is duidelijk dat er geen overeenkomst over Oekraïne zal komen zonder Oekraïne.’

De Russische president stelde voor de zoveelste keer een ontmoeting met Zelensky uit. Volgens de Oekraïense president draait Poetin om de hete brein heen: ‘… uitstel lost het probleem niet op. Ze stellen kwesties aan de orde als de Russische taal, de kerk. De Russische media hebben het zelfs over mijn persoon… Dus als ze het over kerk of taal hebben, denk ik: … laten we eerst de oorlog beëindigen en onze verhouding normaliseren.’

Uitkomst overleg Poetin en Biden voor Oekraïne

Joe Biden zei na de bijeenkomst met Vladimir Poetin op 16 juni: ‘De Verenigde Staten hebben hun steun uitgesproken voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne.’ De Amerikaanse president benadrukte ook dat hij overeenstemming had bereikt over verdere diplomatieke inspanningen om de akkoorden van Minsk over een vreedzame regeling van de situatie in de Donbas uit te voeren. ‘Hij heeft mij niet tegengesproken,’ aldus Biden.

Op de vraag of de kwestie Oekraïne en de oorlog zijn besproken, zei Poetin op zijn beurt: ‘Deze kwestie is aan de orde gesteld, maar ik kan er niet veel over zeggen.’ De Russische president benadrukte dat hij het zo had begrepen dat Biden ervan uitgaat dat het ‘conflict’ moet worden opgelost in overeenstemming met de bestaande overeenkomsten. Ook noemde Vladimir Poetin de Amerikaanse president een constructieve en ervaren partner. Hij voegde eraan toe dat er geen sprake was geweest van vriendschap, maar eerder van een pragmatische dialoog over de belangen van hun beider landen. Nord Stream 2 kwam na afloop van de ontmoeting in Genève niet meer ter sprake.

[ARForms id=103]

Ardy Beld