fbpx


Binnenland
coronapaspoort

Zin en onzin van coronapaspoort voor binnenlands gebruik

Coronapaspoort opent weg naar surveillancemaatschappij



In Frankrijk is het zover. Een sanitaire pas bepaalt daar wie nog deel mag nemen aan het maatschappelijke leven. Sinds maandag houdt de politie zich daar bezig met het controleren van potentiële misdadigers op terrassen. Zonder pas op het terras loop je het risico op een boete van € 135. Voor de uitbaters van de horeca kunnen de boetes oplopen tot € 9.000 en een jaar gevangenisstraf. Tegen deze pasjeswet wordt al vier weken door honderdduizenden geprotesteerd in de Franse steden. Protesten…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


In Frankrijk is het zover. Een sanitaire pas bepaalt daar wie nog deel mag nemen aan het maatschappelijke leven. Sinds maandag houdt de politie zich daar bezig met het controleren van potentiële misdadigers op terrassen. Zonder pas op het terras loop je het risico op een boete van € 135. Voor de uitbaters van de horeca kunnen de boetes oplopen tot € 9.000 en een jaar gevangenisstraf.

Tegen deze pasjeswet wordt al vier weken door honderdduizenden geprotesteerd in de Franse steden. Protesten die vaak ook gepaard gaan met gewelddadig optreden van de ordetroepen. De Fransen gebruiken in deze context het woord ‘liberticide’. In Duitsland en Italië speelt de overheid met gelijkaardige ideeën. Vooral in Duitsland gaat dit gepaard met hevige en gewelddadige protesten door zogenaamde ‘Querdenkern‘ (dwarsdenkers).

Ook bij ons overweegt de overheid om een gezondheidspas in te voeren om deel te kunnen nemen aan het maatschappelijke leven. De pas zal gebaseerd worden op de ondertussen gekende drie G’s: gevaccineerd, getest of genezen. Hoog tijd om de drie G’s eens onder de loep te nemen.

Gevaccineerd

Dat de vaccins beschermen tegen het ontwikkelen van ernstige symptomen, hospitalisatie en overlijden, blijkt tot nu toe uit de cijfers. Ondanks een stijgend aantal besmettingen volgen de hospitalisatie- en sterftecijfers niet in de statistieken. Dat bleek al in Israël en het VK, die in het vaccinatietraject een zekere voorsprong hebben ontwikkeld op de rest van de wereld. Ook bij ons kan men dezelfde evolutie van de cijfers vaststellen. Daaruit kunnen we opmaken dat gevaccineerden voldoende efficiënte bescherming genieten tegen een ernstig verloop van een besmetting met covid-19. Zij kunnen dus met een gerust gemoed deelnemen aan het publieke leven.

Over de bescherming die de vaccins bieden tegen overdracht van het virus, bestaat meer onduidelijkheid. Zeker met het dominant worden van de deltavariant, blijkt dat gevaccineerden nog steeds drager kunnen zijn van het virus en het ook kunnen overdragen. Sta ons toe daarbij op te merken dat het primaire doel van vaccinatie het beschermen van het individu is tegen ernstige ziekte. Het feit dat transmissie nog steeds mogelijk is, doet op zich geen afbreuk aan het nut van de vaccins.

Dat gegeven ondermijnt echter wel het argument om een coronapas voor deelname aan het publieke leven in te voeren op basis van al dan niet gevaccineerd zijn. Op geen enkel moment weten de gevaccineerden namelijk of ze een gevaar zijn voor hun omgeving. Ze hebben enkel de relatieve zekerheid zelf beschermd te zijn tegen ernstige gevolgen van een besmetting. Zij kunnen nog steeds dienstdoen als (super)verspreiders van het virus. Een vrijheidsprivilege op basis van vaccinatie is dus niet verantwoord.

Getest

Voor het testen van mensen op Sars-CoV-2 wordt meestal een beroep gedaan op een PCR-test. Die geldt nu al heel de tijd als de Gouden Standaard. Het probleem is dat die test enkel de aanwezigheid van een specifiek gezocht pathogeen aantoont, zonder iets te zeggen over de status ervan. Op basis van de aanwezigheid van genetisch materiaal wordt vastgesteld dat er sporen van — in dit geval — Sars-CoV-2 terug te vinden zijn in een staal. Of dit virus actief is of niet, kan niet worden achterhaald.

Een PCR-test zegt dus niets over eventuele besmettelijkheid van de geteste persoon. Evenmin kan eruit afgeleid worden of iemand ziek is. Enkel de aanwezigheid van sporen van een pathogeen wordt aangetoond. Het verheffen van de PCR-test tot Gouden Standaard voor de detectie van Sars-CoV-2 heeft een bijzonder onprettig gevolg. Het heeft immers de definitie van een casus aangepast. In precoronatijden was een casus iemand die ziek was en met symptomen bij de arts terecht kwam. Nadien kon dan worden onderzocht over welk pathogeen het specifiek ging. Daarbij kan een PCR-test uitkomst bieden wanneer er een vermoeden bestaat dat het over een bepaalde ziekteverwekker zou kunnen gaan.

Beperkingen van PCR-test

Het verhaal doet de ronde dat een PCR-test geen onderscheid kan maken tussen verschillende virussen. Dat is onzin. Een PCR-test is uitermate nauwkeurig en gaat op zoek naar de aanwezigheid van genetische sporen die uniek zijn voor een specifiek pathogeen. Het probleem bestaat er uit dat alle andere pathogenen, die mogelijk de oorzaak kunnen zijn van het ziektebeeld, niet opgespoord worden, tenzij men ook daar specifiek naar op zoek gaat. Daardoor bestaat de kans dat ziektebeelden verkeerdelijk worden gekoppeld aan de aanwezigheid van sporen van Sars-CoV-2. Dit kan een verklaring zijn voor de opvallende afwezigheid van griepgevallen de laatste tijd. De definitie van een besmetting is nu verworden tot de aanwezigheid van sporen van een pathogeen, los van het al of niet actief zijn van dat pathogeen. Andere mogelijke veroorzakers van het ziektebeeld blijven buiten beschouwing. In de VS wil het CDC (Centres for Desease Control and Prevention) daarom ook dat er wordt overgeschakeld naar PCR-tests die zowel naar Sars-CoV-2 als Influenza op zoek gaan.

Verder kunnen mensen nu onterecht veroordeeld worden tot zelfisolatie of quarantaine, zonder dat ze eigenlijk een gevaar betekenen voor de volksgezondheid. De mens is permanent drager van verschillende pathogenen die door een PCR-test kunnen worden gedetecteerd. Maar dat zegt niets over besmettelijkheid of de activiteitsstatus van de pathogenen. Afhankelijk van de Ct-waarde – het aantal cycli dat tijdens de test wordt doorlopen – kan men sporen terugvinden van infecties die tot maanden teruggaan. Over het algemeen wordt aangenomen dat een Ct-waarde van 25 relevant is. Hoe hoger de Ct-waarde echter komt te liggen, hoe groter het risico op een vals positief dat irrelevante aanwezigheid van genetisch materiaal aantoont.

Test zegt niets over besmettelijkheid

Dat kan naar de toekomst toe ook een grote impact hebben op het dagelijks functioneren van de bevolking. Vroeger moest bijvoorbeeld een ziek kind thuisblijven tot de koorts geweken was. Indien nu een negatieve PCR-test de standaard wordt om te bepalen wanneer een kind terug welkom is op school of in de opvang, zullen ouders geconfronteerd worden met veel langere periodes van afwezigheid op het werk.

We moeten zo snel mogelijk af van het gebruik van PCR-tests als basis om beleid te voeren en terug naar effectieve ziekte en hospitalisatie om de ernst van een epidemie te bepalen. Hoe nauwkeurig ze ook mogen zijn, ze bieden geen direct zicht op de besmettelijkheid van geteste personen. Het aantal gedetecteerde besmette personen heeft stilaan zijn relevantie verloren. Daardoor is deze test minder geschikt om ingezet te worden voor gebruik bij een coronapaspoort. Te veel mensen kunnen onterecht van hun vrijheid worden beroofd.

Genezen

‘Genezen’ betekent dat een niet gevaccineerde persoon aan de hand van de aanwezigheid van antilichamen in het bloed kan aantonen dat hij/zij succesvol een infectie heeft doorgemaakt. Daardoor vormt die gedurende een bepaalde periode geen gevaar meer voor de volksgezondheid. Alleen bestaat er geen zekerheid over hoe lang die periode duurt. Het is duidelijk dat genezen mensen nog steeds kans lopen op herinfectie. Net zoals gevaccineerden nog kans lopen op infectie en besmettelijk kunnen zijn. Ook dit criterium is dus niet geschikt om te gebruiken bij een coronapas.

Conclusie

Het invoeren van een coronapas als voorwaarde voor deelname aan het publieke leven is een inperking van de vrijheid van de bevolking op grond van biomedische gegevens. Onze Grondwet verbiedt discriminatie op basis van gezondheidskenmerken. Los van dat grondwettelijke verbod, hebben de gegevens die vermeld staan op een coronapas geen enkele relevantie voor het al dan niet besmettelijk zijn van de houder ervan. In extremis kan je stellen dat enkel een negatieve PCR-test garant staat voor de afwezigheid van een pathogeen. Maar dat geldt eigenlijk enkel voor het moment van afname van het staal.

Sinds bekend is dat ook gevaccineerden nog kunnen zorgen voor verspreiding van het virus kan het hele idee van een coronapaspoort op de schop. Dat men nog steeds overweegt om dit instrument in te voeren, heeft niets te maken met het beschermen van de bevolking tegen besmettingen. Het heeft er alle schijn van weg dat het moet dienen — zoals in Frankrijk — om het onwillige deel van de bevolking mits vrijheidsberoving richting vaccinatie te dwingen.

Duister doel: sociaal kredietsysteem

Een ander mogelijk doel van het invoeren van zo’n pas is het permanent controleren van de bevolking. Door een digitale versie in te voeren via een app, kan de overheid perfect het reilen en zeilen van de burger opvolgen. Het risico bestaat dat in de toekomst dit instrument zal worden ingezet om andere voorwaarden te koppelen aan het vrij bewegen in de openbare ruimte. Het is een eerste stap in de richting van een sociaal kredietsysteem naar Chinees voorbeeld. De overheid beweert dat dit niet de bedoeling is, maar waarom zouden we haar dit instrument in handen geven?

In Vlaanderen is de vaccinatiegraad zo hoog dat een coronapas ongeoorloofd is. Dat in andere landsdelen de vaccinatiebereidheid lager ligt, kan geen excuus zijn om ons met een dusdanig autoritair systeem te laten opzadelen. Het is aan de politiek om een oplossing te zoeken voor de vaccinatieproblemen bij bepaalde bevolkingsgroepen. Dat daarbij geen gebruik mag gemaakt worden van dwang, lijkt ons in een democratie en een rechtstaat vanzelfsprekend te zijn. In ons samenlevingsmodel worden discussies gewonnen op basis van goede argumenten. Niet op basis van dwang.

Figuren die stellen dat verplichting de stap is die we moet nemen wanneer overtuigen niet lukt, mogen we niet in de mogelijkheid stellen dit in de praktijk te brengen. Een vrijgeleide voor dit soort machtsmisbruik leidt ons naar een surveillancemaatschappij. Dat is in het verleden nooit goed afgelopen. Wie vrijheid opoffert voor veiligheid, verdient en krijgt geen van beiden.

[ARForms id=103]

Winny Matheeussen

Enige tijd geleden geboren, in de herfst. Momenteel levend.