fbpx


Politiek

André Antoine: ‘Gelukkig voor Wallonië zegt Belfius dat het nu echt genoeg is geweest’

Van 21 naar 35 miljard euro staatsschuld op vier jaar tijd



André Antoine was financiënminister tussen 2009 en 2014. Daarna was hij voorzitter van het Waals parlement. Nu voert hij oppositie voor Les Engagés, het voormalige CDH, in het Waals parlement. Het parlementslid is uiterst kritisch voor de financiële toestand van zijn gewest. Dat staatsbank Belfius aan de alarmbel trok, vindt hij dan ook een goede zaak. ‘Het was nodig om dit op de agenda te zetten. Er is soberheid nodig. Niet alleen voor energie, maar ook voor overheidsuitgaven.’ Antoine: ‘Wallonië…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


André Antoine was financiënminister tussen 2009 en 2014. Daarna was hij voorzitter van het Waals parlement. Nu voert hij oppositie voor Les Engagés, het voormalige CDH, in het Waals parlement. Het parlementslid is uiterst kritisch voor de financiële toestand van zijn gewest. Dat staatsbank Belfius aan de alarmbel trok, vindt hij dan ook een goede zaak. ‘Het was nodig om dit op de agenda te zetten. Er is soberheid nodig. Niet alleen voor energie, maar ook voor overheidsuitgaven.’

Antoine: ‘Wallonië moet scrupuleus het afgesproken besparingsplan volgen en vooral niet extra uitgeven. Bovendien moet de Waalse regering zich ook rigoureus aan het Waalse relance-plan houden. Alleen dan zullen de internationale kredietrating-agentschappen misschien clement zijn voor ons. Daarom hoed ik me nu te zeggen dat Wallonië failliet is. Dat is het niet. Op voorwaarde dat we ons aan de besparingsplannen houden.’

‘In 2022 zijn er in Wallonië 15 miljard euro inkomsten en 20 miljard euro uitgaven. Dat is een enorm verschil. Ik bemerk in Wallonië de reflex om de hoge uitgaven aan de watersnoodramp van vorig jaar en aan de coronacrisis te wijten. Het Rekenhof heeft met die denkpiste komaf gemaakt. Al sinds het aantreden van de Waalse regering-Di Rupo zijn de uitgaven sterk gestegen. Uitgaven die niets met crisis te maken hebben. In 2022 zijn er 16 % meer gewone uitgaven vergeleken met 2019. Laten we dat niet onder de mat vegen.’

Maar is dat te wijten aan alleen de regering-Di Rupo, of is het daarvoor al fout gelopen?

‘Het is daarvoor al beginnen fout lopen, als we eerlijk zijn. Maar de economische context was vroeger beter. Eind 2018 bedroeg de totale Waalse staatsschuld nog 21 miljard euro. Eind dit jaar bereiken we meer dan 35 miljard euro. Op vier jaar tijd is de staatsschuld dus met 14 miljard euro toegenomen. De gewone uitgaven waren voor 2020 al te hoog. Men is toen steevast gaan bij lenen om de uitgaven vol te kunnen houden.’

De Waalse staatsschuld bedraagt 200% van de inkomsten. Tegen 2024 wordt verwacht dat het bij ongewijzigd beleid 300% zal zijn. Niemand kan beweren dat die situatie vol te houden is.’

‘Het verschil tussen nog te betalen uitgaven en het werkelijke geld in kas bedraagt op dit moment 6 miljard euro. Er zijn op dit moment dus nog voor 6 miljard euro facturen te betalen, met geld dat nog niet gevonden is. Na de covidcrisis dacht de regering dat de economie opnieuw zou aantrekken en dat er dus best wel wat mocht uitgegeven worden. Maar dat is niet zo. Met de oorlog in Oekraïne, de inflatie en de energiecrisis, zal er niet veel economische heropflakkering zijn. Het Federaal Planbureau heeft ons al voorgehouden dat een recessie realistisch is.’

‘Ook de Franse gemeenschap is er financieel erg aan toe. In 2027 wordt voorspeld dat de staatsschuld daar ook 200% van de inkomsten zal bedragen. De kloof met Vlaanderen wordt groter.’

Om de huidige financieel-economische toestand te duiden, volstond het om gezond verstand te koppelen aan basis-economisch inzicht…

‘De politiek steunt te weinig op financiële expertise, en te veel op beloften. Er zijn niet veel Waalse politici en academici die zich de financiële situatie hebben aangetrokken de voorbije jaren. De kiezer heeft het nu wel door, denk ik. De politici, dat betwijfel ik.’

‘Voormalig Waals financiënminister Jean-Luc Crucke (MR) en zijn partijgenoot en opvolger Adrien Dolimont, steunen in naam dan wel het plan om elk jaar cumulatief 150 miljoen euro te besparen, wat 8 miljard euro geeft op tien jaar tijd. Dat is zo door experten vooropgesteld. Maar het blijft een politieke keuze om vol te houden. Het zal sterkte vereisen om de komende tien jaar niet toe te geven aan de neiging om opnieuw meer uit te geven.’

‘Dat besparingsplan opstellen heeft 10 miljoen euro aan de belastingbetaler gekost, voor iets dat nu ook niet zo moeilijk is om zelf te bedenken. Experten horen was een goede reflex. Maar het besparingsplan werd door de experten voorgesteld als het absolute te behalen minimum, en is opgesteld in een periode dat de intresten op de staatsleningen niet zo hoog waren. Niemand kan nu controleren of de Waalse regering in 2022 echt de eerste geplande 150 miljoen euro bespaard heeft. Ze zeggen van wel, maar eigenlijk weten we het niet. Qua minimumdoelstelling zijn we dus al niet goed bezig. Er is geen enkele minimumlijst met besparingen per ministerie. Dat zegt voor mij genoeg.’

Belfius

‘Gelukkig is er Belfius, de verantwoordelijke staatsbank die zegt dat het nu genoeg is geweest. Zij geven mee dat problemen niet veraf meer zijn. De Waalse kredietrating was hiervoor al niet goed, maar dreigt nu in categorie “B” te belanden, te midden van landen als Mexico, Peru en Bulgarije. Adrien Dolimont beweert dat hij nog aan degelijke voorwaarden geld kan lenen op de financiële markten. Maar eens kredietrating-agentschappen zeggen dat het genoeg is geweest, is het genoeg. Hun beslissingen zijn brutaal en houden geen rekening met al te veel mitsen en maren.’

‘De bal ligt in ons kamp. Maar wat mij stoort, is de totale afwezigheid van de federale overheid vorig jaar tijdens de overstromingsramp. De kosten daarvan lopen op tot ongeveer 3 miljard euro. Dat zijn bijzondere nooduitgaven, daarover is iedereen het eens. Rampen heb je niet in de hand. Toch hebben wij van federale solidariteit weinig gemerkt. De federale overheid heeft heel zuinigjes een geldbedrag uitgeleend, snel terug te betalen, met BTW inbegrepen, waardoor ze daar dus nog aan verdient. Ik vind Vlaanderen dan veel realistischer als zij tenminste benadrukken dat er nu al een pot moet aangelegd worden voor natuurrampen. De federale overheid doet dat niet. België heeft Wallonië hier teleurgesteld.’

Het grote probleem is: ook België heeft geen middelen meer om solidariteit te garanderen.

‘Dat klopt. Er is een federaal begrotingstekort van vijf procent, en een hoge federale staatsschuld. Maar bekijkt u het ook eens van onze kant: wij hebben de indruk dat de Walen in de federale regering zich niet laten gelden.’

Wil men bij Les Engagés deel uitmaken van de Waalse, ja, zelfs van de federale regering?

‘Tja. In tegenstelling tot CD&V hebben wij voor de oppositie gekozen in 2019, omdat de kiezer ons zei dat het daar tijd voor was. Zo’n momenten kunnen helend werken, en een degelijke generatiewissel betekenen. We zijn van naam veranderd en timmeren opnieuw aan de weg. Nu merken we dat er opnieuw politieke interesse is in ons. De PS wordt te veel op de voet gezeten door de PTB, Ecolo toont zich dogmatischer dan ooit. Bij Ecolo willen ze nu alles uit de kast halen omdat ze beseffen dat ze zullen afgestraft worden. En de MR is instabiel omdat Georges-Louis Bouchez een stevig rechts discours hanteert terwijl zijn partij mee regeert. De federale regering is een kakofonie.’

‘Maar we gaan niet zomaar mee regeren. Eerst moet de publieke opinie ons daarvoor ondersteunen in 2024. Of vroeger? In België is natuurlijk alles mogelijk.’

Christophe Degreef