‘Vlamingen houden meer van China dan van de VS’, kon je in sommige kranten lezen. Dat is ietwat kort door de bocht. Uit De Stemming, een peiling in opdracht van VRT NWS, RTBF en De Standaard, bleek dat 52 procent van de Vlaamse kiezers Amerika als een vijand ziet en slechts 44 procent China. Dat was ooit anders.

We zijn na de Tweede Wereldoorlog opgegroeid met het idee van een grote broer aan de andere kant van de oceaan die voor ons zou zorgen via het NAVO-handvest. De Russen waren de slechteriken, en er was ook het ‘gele gevaar’, het doembeeld dat omstreeks 1900 door Kaiser Willem II werd verspreid.

Maar Donald Trump heeft die zekerheden grondig onderuit gehaald. Via zijn vicepresident J.D. Vance kregen we als schoolkinderen te horen dat Europa cultureel de weg kwijt is, een papieren tijger is geworden, en zichzelf dringend moet heruitvinden. Makkelijk gezegd. Want wat is dat voor iets, een Europeaan?

Heilige Roomse Rijk

Waar je de modale EU-burger aan kan herkennen, is wél duidelijk: iemand die nijdig de dop van een plastic fles trekt. De regel dat die eraan moet blijven werd, samen met vele andere voorschriften die ons bestaan in goede banen moeten leiden, door slimme lieden uitgedokterd in het Brusselse Karel de Grotegebouw. Een enorme kast, genoemd naar de Frankische monarch die zich in het jaar 800 tot keizer van het Heilige Roomse Rijk liet kronen.

Met de goedkeuring van de paus richtte Karel de Grote een nietsontziende slachtpartij aan onder de ‘heidense’ volkeren die zich niet schikten naar zijn integratieplannen

Carolus Magnus dus. De Europese Unie eert hem als een patroonheilige, en elk jaar wordt er in Aken een naar hem vernoemde Europese vredesprijs uitgereikt. Karel was effectief bezield door het idee van de Europese eenmaking. Met de goedkeuring van de paus richtte hij een – zelfs naar de maatstaven van die tijd – nietsontziende slachtpartij aan onder de ‘heidense’ volkeren die zich niet schikten naar zijn integratieplannen, zoals de Friezen, de Saksen, en de Longobarden.

Het Bloedbad van Verden in 782, waar zo’n 5.000 Saksische opstandelingen een kopje kleiner werden gemaakt, is berucht gebleven. Wat restte, werd gedeporteerd of kwam in een soort kamp terecht – een methode die tot in de 20ste eeuw navolging zou krijgen. Om duidelijk te maken dat de genocide ook cultureel was, liet hij de mythische levensboom (Irminsul) vernietigen, die het middelpunt van hun religieus leven vormde. De Romeinen hadden het Karel overigens al voorgedaan, toen Julius Caesar de opstandige Gallische stammen liet afslachten. Ook die barbaren wisten niet wat goed voor hen was.

Superbureaucratie

Uit de geschiedenisles kennen we het vervolg: het Heilige Roomse Rijk werd in 843 opgedeeld in drie stukken, waarmee de kaart van Europa vorm kreeg: Oost-Francië (het latere Duitsland), West-Francië (dat Frankrijk zou worden), en Lotharingen (het buffergebied, waarin onze contreien vallen).

Zoals het erfgenamen betaamt, bleven Oost en West elkaar doorheen de eeuwen het leven zuur maken, wat twee wereldoorlogen en miljoenen slachtoffers zou opleveren. Tot ze in de tweede helft van de 20ste eeuw beseften dat ze Europa beter konden controleren onder hun twee: een dubbelmonarchie met wat staatjes errond, waar iedereen het liefst in een Duitse of Franse auto rondrijdt, op de tonen van Beethovens Ode an die Freude.

Het naoorlogse Wirtschaftswunder zou eindelijk dé Europeaan opleveren: een vreedzame modelburger

Het naoorlogse Wirtschaftswunder zou eindelijk dé Europeaan opleveren: een vreedzame modelburger, vetgemest, geboetseerd en gedrild door een lawine van voorschriften, geboden en verboden. Dat die modelburger gesjeesd werd met sjoemeldiesels die nadien in brand schoten; ja kijk, regels zijn er om ontweken te worden, toch als je over de juiste lobbyisten in Brussel beschikt.

Het Europa van de flessendoppen dus, maar ook van de Chat Control die meeleest met uw digitale correspondentie. De Karolingische machtsdroom is uitgekristalliseerd tot een superbureaucratie op maat van postjesjagers, lobbyisten en overbetaalde aktentasdragers, geparachuteerd vanuit de nationale politiek. De kakistocratie, voorgezeten door de volstrekt onbekwame en corrupte Ursula von der Leyen (Pfizergate), focust op eindeloze regulering en controle, omdat al die ambtenaren toch íéts moeten doen, en tegelijk uit een soort haat tegen de Europeaan die maar geen Europeaan wil worden.

De steen van David

Helaas, dat Karel de Grotegebouw zal stilaan onder zijn eigen gewicht bezwijken: daar kunnen we rustig Oswald Spenglers Der Untergang des Abendlandes uit 1918 bij lezen. Eenmakingsprojecten die van bovenaf zijn opgelegd deugen niet. Daarenboven zijn de tijden veranderd, en lopen ook de grote machtsblokken tegen hun limieten aan. De EU én de NAVO zijn de institutionele dinosaurussen van deze tijd. Grootmacht Amerika bijt zijn tanden stuk op Iran, Poetin-Rusland op Oekraïne. ‘Gemakkelijke’ oorlogen die eindeloos blijken te duren.

Het manmoedige voornemen van de Europese Calimero om ook een grootmacht te worden, zoals China, Rusland en de VS, is dan ook lichtjes lachwekkend. Vandaag geldt een nieuw militair-defensief paradigma, wat men doorgaans de hybrideoorlog noemt. Daarin kunnen op papier minder sterke landen een agressor eindeloos hoofdpijn bezorgen door speldenprikken en onvoorspelbare micro-operaties: de strijd van David tegen Goliath. Het slagveld wordt een cyberruimte.

De drone is het symbool van die transitie: het is de steen van David anno 2026. De Oekraïense strategie is gebouwd op decentralisatie, wendbaarheid en innovatie. Kleine cellen kunnen autonoom opereren, de dronetechnologie wordt van uur tot uur geperfectioneerd, waarbij elke achterkeuken of garage als atelier kan dienen.

De EU én de NATO zijn de institutionele dinosaurussen van deze tijd

Wat ben je dan met een groot leger? Niks, het is puur kanonnenvlees. Wat ben je met gigantische vliegdekschepen? Nul, nada, één goed gemikte drone en het zijn dobberende wrakken. Generaals, ministers, de centrale commandokamer? Puur theater. De nieuwe kracht, de tegenkracht, schuilt in verbeelding en wendbaarheid vanuit autonome cellen die zonder centraal commando kunnen opereren.

Helaas is dat niet de visie van Theo Francken of zijn lieftallige sidekick Michelle Haas of die van kolonel Roger Housen. Zij leven in de logica van de vorige oorlog, toen we veel mankracht moesten verzamelen en dikke forten bouwden tegen een oprukkende vijand (die ons leger op een paar weken tijd in de pan hakte). Vooral dure grappen (één F-35 vliegtuig in de light-versie kost 80 miljoen), waarbij we ons op elk moment de vraag moeten durven stellen wat we willen verdedigen en voor wie. Maar dat is nog een andere discussie.

Samengevat: de Europeaan zal voorlopig flesdoppen blijven afrukken, de Oekraïners gaan de vuile klus voor ons klaren, en binnen vijf jaar rijdt de modale Vlaming met een Chinese auto. Dat is het optimistische scenario, en laat het ons deze mooie zondag daarop houden.

Loontransparantie

Poetify

Hete patat

De week van Vlasti!

Gevarendriekhoeksverhouding

Vuile Picchu