Zondag 3 mei
We rijden met een stuk of tien vrienden naar Rye om Darryls verjaardag te vieren in de Union Inn, bekend als het meest behekste etablissement van Engeland, waar een ingemetseld babylijkje is gevonden en waar in de keuken af en toe een mes door de lucht vliegt (zonder messenwerper).

Het eten is voortreffelijk, de stemming, vloeiende wijn, steeds uitbundiger, maar plotseling vallen er twee glazen op de tapkast achter Poppy: ik zie ze uit elkaar spatten in fragmenten als van een autovoorruit en ik zie de fragmenten – sterk vertraagd – naar het blonde haar van Poppy vliegen, een horizontale glasbui, waarvan de druppels in haar krullen blijven hangen.

Gilletjes. De gerant die zich naar onze tafel rept, struikelend over zijn verontschuldigingen. Mijn blonde, onbeschadigde vrouw, die het glas uit haar krullen schudt.

In de koude voorjaarsnacht

Op de terugweg rijden we door Stubb Lane; ter hoogte van Mary’s huis stop ik en open de raampjes. ‘Luister!’, zeg ik. Mary heeft me verteld dat er in het akkermaalsbosje achter haar tuin elke nacht een nachtegaal zingt. En het is waar. Poppy, Peter en ik zitten in de concertzaal van de holle weg naar de coloratuur van Mary’s nachtegaal te luisteren, superieur gezeur om een wijfje. We luisteren, een heel kwartier luisteren we, een eeuwigheidje. En het smalle segment nachthemel tussen de boomtoppen boven ons hoofd trakteert ons op zijn fonkelingen; de gloeiwormen in Mary’s heg gaan op hun beurt aan en uit, alsof het knipogen zijn…

Strenge kosmos!

De waarheid is dat je evenveel voor ons voelt als de klok voor haar tandwieltjes.

1 uur ’s ochtends

Poppy ligt in het echtelijk bed, maar Peter en ik kijken naar de wedstrijd van Christopher, die al maanden sukkelt met zijn knie; daarom speelt hij enkel de tweede helft. Hij zorgt voor een paar beslissende acties, maar zijn knie baart me zorgen, alsof dat een deel van mijn eigen lichaam is, een troebele lens, een zwoegende hartklep…

Je hangt samen met je vrienden en bloedverwanten, in zeker opzicht vorm je één en hetzelfde lichaam, waarvan ik niet zeker weet of je dat mystiek kunt noemen.

Maandag (16 uur)

Poppy stapt op de trein naar Charing Cross: kijk, daar gaat ze, ze verdwijnt in de tunnel onder het Kanaal, ze bereikt Brussel – ik mis haar in dezelfde ruimte veertig jaar durende minuut waarin ze op de trein stapt naar Charing Cross: kijk, daar gaat ze…

Dinsdag 5 mei

Peters zoon Elias, inmiddels ook al eind dertig, is nooit eerder in Engeland geweest, maar nu is hij voor zijn werk twee dagen in Londen. We begroeten elkaar op Trafalgar Square, aan de voet van de zuil waarop Horatio Nelson uitkijkt over de restanten van het Britse Rijk. De schim van het kind dat ik was, voert de duiven in een eeuwig 1956, begrensd door een gekartelde vierkante horizon en wordt nu opgeschrikt door de stem van Elias: ‘Is dat Napoleon?’

O godslastering! Natuurlijk, de arme Elias is in Lausanne naar school gegaan en het Franstalige onderwijs bedriegt de argeloze jeugd met een fantastische Bonaparte, tien centimeter langer, tamelijk pacifistisch, door aangeboren geestesadel verplicht Europa te veroveren, te verfransen…

Ook de admiraal draagt een driehoekige steek, hij en Bonaparte winkelden misschien bij dezelfde hoedenmaker. Horatio’s arm is boven de elleboog geamputeerd, het stompje verbergt hij in het voorpand van zijn jas; hij en Bonaparte hadden waarschijnlijk dezelfde spindoctor.

Ons gelach, het gelach van de zelfingenomen oudere generatie, weerkaatst tussen de National Gallery en de kerk van St Martins-in-the-Fields. Dan neemt Elias de ondergrondse naar het wetenschapsmuseum en Peter en ik wandelen naar de Portrait Gallery – we zien elkaar straks weer om iets te eten voor we samen naar Brede vertrekken.

Daar heb je de geabstraheerde naoorlogse Eliot (1949, Patrick Heron), de realistische vooroorlogse Isherwood (ouwelijk, rode kamerjas, 1937, Sir William Menzies Coldstream), Henry James, al die anderen… Dame Laura Knight, een prachtig zelfportret als keurige dame: haar zelf is bezig een naakt te schilderen en het rood van Laura’s hoed komt terug als een reflectie in de billen van het model… Daar heb je Vanessa Bell, geschilderd door Duncan Grant; hij was homoseksueel, maar ze hadden een verhouding van een halve eeuw… En daar Virginia Woolf, geschilderd door haar zus Vanessa… En Lytton Strachey door Dora Carrington: hij ligt in 1916 uitgestrekt op een bank te lezen: ongewoon lange rosse baard, expressionistische vingers als een tienvoudig vertakt fingerspitzengefühl; en alles drukt liefde uit, van de uitgerekte man voor het boek, tot de schilderes voor de man.

Ook Carrington and Strachey hadden een nogal onconventionele verhouding: zij was levenslang verliefd op hem, hij was gay (al heette dat toen niet zo); ze waren verknoedeld in een ménage à trois met Carringtons echtgenoot Ralph Partridge. In 1932 stierf Strachey en Carrington pleegde zelfmoord.

Strachey bespot de victoriaanse wereld van zijn ouders in Eminent Victorians. In de ogen van de modernisten van Bloomsbury was het tijdvak lachwekkend viriel, ook al heette het dan naar een bazig vrouwtje: een hypocriete wereld van keurig gehuwde hoerenlopers met een zijden hoed en een vestzakhorloge.

Het magnum opus van Strachey, verschenen in 1918, is even goed geschreven als het portret van Carrington geschilderd is: als je het gelezen hebt, lijkt het alsof de auteur, poserend op die divan, van zijn eigen toekomstige boek ligt te genieten.

Dan ben ik Peter kwijt. We hebben ‘bovenaan de trappen’ afgesproken, zodat we eerst een uurtje achter onze neus aan kunnen lopen; maar hij komt niet opdagen. Ik daal het gestapelde marmer af. Bij de voordeur staat een jonge kerel in uniform. Ik leg mijn probleem uit. ‘Waarom belt u hem niet?’, vraagt hij.

‘Ik heb geen telefoon.’

‘Hoe bedoelt u?’

‘Ik bedoel dat ik geen telefoon bezit.’

Zijn mond gaat open en dicht en ten slotte weer open: ‘Maar hoe hebt u dan universiteit gedaan?’

Woensdag

Bij de post zit een papierbundel van het Conquest Hospital, waar ik niets van begrijp. Ik ga naar Tony Dyson, mijn medische toeverlaat. ‘Het gaat over een plekje dat ze twee jaar geleden toevallig in de buurt van je prostaat ontdekt hebben. Een beetje littekenweefsel. Dat willen ze nu onderzoeken, maar de kans dat het iets is, lijkt me onbestaande. Heet jij trouwens Hendrik? Ik dacht dat je Benjamin heette.’

‘Hendrik is mijn officiële eerste voornaam. Naar mijn grootvader. Die was trouwens barbier.’

‘Net als ik dus.’

‘Jij was toch gespecialiseerd in longen?’

‘Ook in je prostaat. Een chirurgijn doet alles. Paar tangen en een schaar, meer heb je niet nodig. Zal ik ze even voor je bellen?’

Hij belt en doet een vlekkeloze Hendrik Barnard. Ik blijk een bloedtest te moeten ondergaan, meer niet.

Vrijdag 8 mei

Peter en Elias zijn alweer vertrokken. De pijl van de tijd ketst straks op een muur af en doorboort je oog als dat van koning Harold.

Mijn oude vriend Marcel van den Boogert schrijft me dat hij op zaterdag 23 mei naar Mechelen komt, waar Het raadsel van de anderen in boekhandel De Zondvloed wordt voorgesteld. Marcel laat zijn wierookvat gul schommelen: ‘In een reflex die iedere redacteur kent, zocht ik op of jouw boektitel niet al eens gebruikt is, in welke taal ook. Mijn zoektocht leverde nul treffers op. Hoe kan het dat een titel die zo goed klinkt, zo vertrouwd in het oor ligt, niet eerder op een kaft is verschenen? Misschien zie ik er te veel in, maar het lijkt me een metafoor voor het lot dat jouw werk aankleeft: het is te goed geschreven. Tot in je dagboek- en reisaantekeningen is je manier van kijken en schrijven monumentaal, romantisch-classicistisch, met precies genoeg ironie om je lezer te laten merken dat je het meent. Het is net als met architectuur in Italië, daar overheerst de’ menselijke maat’, waarmee ik niet, zoals iedereen, gezellige, kneuterige huisjes bedoel, maar juist de grandeur van trappen, zuilen en koepels die het menselijk streven een verticaliteit bezorgen die weldadig, vertrouwd en troostend aanvoelt. Het raadsel van de anderen zit ’m erin dat niet iedereen zo denkt en voelt.’

Het is ijdel van me om dat in extenso te citeren, maar monumentaal en romantisch-classicistisch als ik ben, haast van marmer, mag ik deze trappen en koepels wel voor u uitstallen.

Ach Marcel! Wat je schrijft over menselijke monumentaliteit is me ook, los van het compliment, uit het hart gegrepen. Ik weef die alinea dus in het wandtapijt van mijn notities, dat net als Bayeux mijn verovering van Engeland uitbeeldt en te lang wordt voor welke zaal dan ook, de monumentale inbegrepen.

Sedes sapientiae

Subsidie kookpotje

Subsidie Vlammer 3000

De week van Vlasti!

Licht en liefde

Mondje Nederlands