De wereldvreemde blasfemie van Studio Brussel

Via de buitenlandse pers vernam ik dat Studio Brussel een blasfemische scène in beeld had gebracht. Neen, het woord blasfemie is niet verkeerd gekozen. Ook al straalde het interview daarover van een Engelstalige reporter met de makers van het filmpje banaliteit, onverschilligheid en hoogmoedige zelfzekerheid uit.

Waarom moest men zich druk maken om een beeld van Maria en een Heilig Hartbeeld dat werd stukgeslagen? Men moest de context bekijken, al de rest was bijzaak. En daarbij, zo christelijk was België toch niet meer, en verstandige mensen zouden zich daar niet aan storen. Zo werden zij die zich daaraan storen weggezet als oubollige, enggeestige en totaal wereldvreemde conservatieven. Dat liedje van Studio Brussel klonk bekend in de oren.

Geen tuinkabouter

Maar waarom werden dan heiligenbeelden gebruikt en geen tuinkabouter om de zogenaamde blauwe maandag af te reageren? De klassieke vraag of men ook een beeld van Mohammed zou durven stukslaan deed mijns inziens hier niets ter zake, en we staan liever niet stil bij de antwoorden die we toen moesten aanhoren.

Er is natuurlijk een verschil tussen het onteren van een kerk, zoals onlangs in de Sint-Pietersbasiliek in Rome, waar een man op het hoofdaltaar urineerde, het vertrappelen van geconsacreerde hosties zoals bij een recente inbraak in een kerk, en het kapotslaan van een aantal kitscherige heiligenbeelden. Wat hier telt is de symboliek en de keuze om juist deze devotionele voorwerpen op een sarcastische wijze in gruizelen te slaan.

Een kaars voor Maria

Heiligenbeelden zijn op zich niet heilig, maar ze krijgen een sacrale waarde door de verwijzing naar wat heilig is. Van oudsher hebben mensen beelden gemaakt om vanuit hun menselijke realiteit een band te kunnen onderhouden met het goddelijke, met het heilige.

Zelfs in tijden van geloofsverduistering en verregaand secularisme valt het op dat bedevaarten naar Maria-oorden en het branden van een kaars bij een beeld in een kerk in ere worden gehouden. Zelfs door weinig of zelfs niet-praktiserende christenen.

Ze zijn niet meer mee

Wat deze verlichte geesten van Studio Brussel hebben gedaan is in volle zin blasfemisch en kwetst vele christenen en ook andersgelovigen zwaar. Het verdient dan ook volledige afkeuring. Ze komen er bij Studio Brussel heel goedkoop van af met de verontschuldiging dat ze misschien te ver zijn gegaan. Ze hadden te weinig rekening gehouden met die vrome zieltjes die daar eventueel aanstoot kunnen aan nemen.

Rik Torfs duidde het goed in zijn reactie tijdens het programma De Afspraak, dat ze bij Studio Brussel niet meer mee zijn met hun tijd. Hij verwees daarbij naar de heropleving van het geloof, jawel, bij jongeren. Ik heb het zelf mogen meemaken tijdens de jongerendagen van het Heilig Jaar (2025) toen een grote groep Vlaamse jongeren in onze tuin in Rome kampeerden en op een meer dan enthousiaste wijze deelnamen aan de plechtigheden die voor hen werden georganiseerd.

Het nieuwe groeit

Dat waren geen naïeve, vrome zieltjes, uit een ander tijdperk. Het waren kleine kiemen die op een heropleving duiden, niet van een triomferende kerk, maar van een kerk die haar ware grond vindt in de persoon van Jezus en de verlossende boodschap die Hij brengt.

Een beeld van het Heilig Hart verwijst naar die Jezus en een Mariabeeld op diegene die de verlossing mee hielp realiseren. Ooit zongen we uit volle borst dat men haar overal aantrof, ‘waar men gaat langs Vlaamse wegen’. Vandaag zingen ze bij Studio Brussel een ander lied, tergend voor de religie, maar misschien wereldvreemder dan ze zelf denken.