fbpx


Politiek
Borssele

Heftige reacties op uitspraak Zuhal Demir over samenwerken met Nederlandse kerncentrales

Voert N-VA de forcing binnen de Vlaamse regering of is het maar oppositie tegen de federale regering?



Nederland kiest resoluut voor kernenergie in de toekomst. Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) pakte alvast fors uit met de uitspraak dat ‘Vlaanderen’ desnoods via Nederland dan maar voor kernenergie moet kiezen. In een week dat de federale regering beweerde dat het licht niet zal uitgaan, maar geen garanties kon geven, is de uitspraak van Demir op zijn minst controversieel. Afgelopen vrijdag maakte de Nederlandse regering bekend dat het Zeeuwse Borssele langs de Westerschelde de voorkeurslocatie is waar de eerste voorbereidingen…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Nederland kiest resoluut voor kernenergie in de toekomst. Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) pakte alvast fors uit met de uitspraak dat ‘Vlaanderen’ desnoods via Nederland dan maar voor kernenergie moet kiezen. In een week dat de federale regering beweerde dat het licht niet zal uitgaan, maar geen garanties kon geven, is de uitspraak van Demir op zijn minst controversieel.

Afgelopen vrijdag maakte de Nederlandse regering bekend dat het Zeeuwse Borssele langs de Westerschelde de voorkeurslocatie is waar de eerste voorbereidingen worden gestart voor de bouw van twee kerncentrales van de derde generatie. De oplevering is gepland voor 2035.  Elke kernreactor heeft een vermogen van 1000 tot 1650 megawatt (MW). Daarmee zouden de twee reactoren in 9 tot 13 procent van de elektriciteitsproductie voorzien in 2035. Het Nederlandse kabinet bereidt daarnaast de verlenging van de bestaande kerncentrale in Borssele voor, zodat deze ook na 2033 veilig in bedrijf kan blijven. De bestaande kerncentrale in Borssele produceert zo’n 3,8 terawattuur (TWh) elektriciteit per jaar. Een definitieve locatiekeuze maakt de regering op z’n vroegst eind 2024.

CO2-vrije energievoorziening

Minister Jetten (D66) voor Klimaat en Energie zei ‘Kernenergie kan een belangrijke bijdrage leveren aan een betrouwbare en CO2-vrije energievoorziening.’ Toeval wil dat De Vlaamse minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme,  Zuhal Demir (N-VA),  Jetten vorige week ontmoette. In het radioprogramma ‘De ochtend’ op Radio 1 vertelde Demir zaterdag kort na 8 uur dat de Vlaamse regering ‘niet aan de zijlijn wil blijven staan’. Meteen voegde ze eraan toe dat ze met haar Nederlandse collega zo snel mogelijk wil praten om mee in het project te stappen als Vlaamse regering.

De Vlaamse overheid ‘is bevoegd voor hernieuwbare energie – wind en zon doen we volop – maar als je wilt voldoen aan onze energiebehoeften, kan je niet anders dan ook kijken naar kernenergie. Die energie is proper en we hebben die knowhow’. Daarmee doelde Demir op het Studie Centrum Kernenergie (SCK) in Mol. ‘De samenwerking kan verschillende vormen aannemen, ook financieel. Het is een win-win. Het zit pal op de grens en zij moeten een internationale milieu-effectenrapportage doen: dan kunnen wij ook onze inbreng doen’ aldus Demir.

Fout van de geschiedenis

‘Ik ben niet bevoegd voor energieproductie, dat is federaal. Maar als Nederland nieuwe kerncentrales gaat bouwen pal aan de grens, ga ik niet aan de zijlijn blijven staan. Zeker niet als ik zie hoe minister Tinne Van der Straeten federaal omgaat met die kerncentrales. Dat is de fout van de geschiedenis. Ik hoop dan ook dat die gesprekken iets opleveren, zodat ik dat dan in de schoot van de Vlaamse regering kan bespreken.’

De voorzitter van Groen Jeremie Vaneeckhout reageerde meteen zeer gepikeerd op twitter. In het Vlaams parlement is Groen een oppositiepartij. ‘Er is blijkbaar extra Vlaams geld voor energie-investeringen. Maak dat vrij voor dingen die energie betaalbaarder/duurzaam maakt en waarvoor je bevoegd bent: isolatie, zonnepanelen op alle daken…’, twitterde Vaneeckhout.

De drukkingsgroep Bond Beter Leefmilieu (BBL) die al jaren de antikernenergielobby in Vlaanderen aanvoert, reageerde via Almut Bonhage ook: ‘Dit verandert niks op korte termijn. Ook niet voor de moeilijke winters waarover we het nu hebben, in 2025 en 2026.’

Onze knowhow

Ook de met een voormalige Groen-politica getrouwde Vlaamse fractieleider van Open VLD Willem-Frederik Schiltz reageerde voor de camera’s van de VRT. Volgens Schiltz is Demir niet eens bevoegd om dit te beslissen en ‘dat weet ze zelf ook wel’. ‘Samenwerken is altijd goed, maar dan liefst met heel het land: Vlaanderen is bevoegd om ervoor te zorgen dat wij allemaal zonnepanelen op ons dak leggen. Federaal is bevoegd voor de kerncentrales: op dit moment lopen de onderhandelingen om ervoor te zorgen dat de bestaande kerncentrales de komende jaren stroom kunnen leveren. En we investeren ook al honderden miljoenen euro’s in onderzoek naar nieuwe kerncentrales. Dus samenwerken: prima idee, maar niet Vlaanderen alleen.’

Die laatste bewering van Schiltz was een leugen. De federale regering besteed geen honderden miljoenen euro’s, maar besloot in 2022 om 25 miljoen euro per jaar – 100 in totaal – te investeren in onderzoek naar die nieuwe zogenaamde SMR-centrales. Om de stemming meteen op scherp te zetten voegde Schiltz toe ‘We moeten er wat beducht voor zijn om onze centen en onze knowhow zomaar aan de Nederlanders te geven.’

Of gewoon verlengen?

Bij de andere Vlaamse coalitiepartner CD&V klonk het iets genuanceerder. Voorzitter Sammy Mahdi ging door op de SMR-plannen van de federale regering waar CD&V ook in zit: en vond het niet opportuun ‘zomaar te investeren in Nederlandse kerncentrales van de oude generatie’. ‘We hebben in ons eigenste Mol in het SCK-CEN ongelooflijk veel knowhow op vlak van nucleair onderzoek zitten. Laat ons die gebruiken om tegen 2045 kleine modulaire kerncentrales van de nieuwste generatie te hebben in ons land’.

Mahdi herhaalde wat federaal vicepremier Vincent Van Peteghem eerder deze week aan Doorbraak zei: dat CD&V hoopt de huidige kernreactoren te verlengen met 20 jaar. ‘Tot 2045 moeten we onze huidige kerncentrales zo veel mogelijk inzetten om te zorgen dat het licht blijft branden. We hebben draaiende kerncentrales in ons land, waarom zouden we dan ons heil zoeken ergens anders?’

Oppositietruc?

De uitspraken van Demir op de radio waren dus blijkbaar iets waar de coalitiepartners CD&V en N-VA niet van op de hoogte waren. In de entourage van Demir was nochtans vrijdag al te horen dat Demir met groot nieuws zou uitpakken tijdens het ontbijtinterview op zaterdagochtend. De uitspraken lijken dus geen slip of the tongue in het vuur van de strijd.

De vraag is of de uitspraak de Vlaamse partners onder druk wil zetten of dat N-VA via het kernenergiedossier aan oppositie doet tegen de federale regering die het kernenergiedossier volgens hen mismeestert.

Lode Goukens

Lode Goukens is master in de journalistiek en docent 'Europese en wereldinstellingen' aan de Thomas More Hogeschool.