fbpx


Economie

Torenhoge inflatie is vorm van verkapte vermogensbelasting



Aangeboden door deze bibliotheek


Dit plus-artikel wordt u aangeboden door deze bibliotheek die voor u een abonnement nam.

Vindt u het interessant? Neem dan vandaag uw eigen gratis proefabonnement van 30 dagen.



Laten we een jaar teruggaan. Er was een lockdown die de cultuursector en de horeca veel pijn deed. Maar anderzijds was er ook optimisme: er waren een paar vaccins op de markt gebracht die een hoge bescherming inhielden tegen het virus. De beurzen anticipeerden daarop en gingen na het dieptepunt van maart 2020 fors omhoog, wat zich doorzette in 2021. De beurzen staan nu nog steeds op een hoog niveau. Vaccin-euforie is voorbij De vaccinatiecampagne zelf kwam maar traag op…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Laten we een jaar teruggaan. Er was een lockdown die de cultuursector en de horeca veel pijn deed. Maar anderzijds was er ook optimisme: er waren een paar vaccins op de markt gebracht die een hoge bescherming inhielden tegen het virus. De beurzen anticipeerden daarop en gingen na het dieptepunt van maart 2020 fors omhoog, wat zich doorzette in 2021. De beurzen staan nu nog steeds op een hoog niveau.

Vaccin-euforie is voorbij

De vaccinatiecampagne zelf kwam maar traag op gang, maar vanaf mei kwam ze volledig op toerental. En dit gebeurde zeer efficiënt in Vlaanderen. Anderzijds kwam er in het najaar met de vierde golf de kater. De vaccins boden toch geen volledige bescherming, en het rijk der vrijheid was nog niet in zicht. Dit was eigenlijk te verwachten. De beschermingsfactor van Pfizer bv. daalt tot ca. 50% zes maanden na de tweede spuit. Ondertussen krijgt iedereen een de derde ‘booster’-prik, en het zal de laatste niet zijn. In Israël zit men al aan de vierde spuit.

Door de strengere maatregelen is de vierde golf qua besmettingen nu aan het dalen. Maar de Omikron-variant, die nog maar drie weken bekend is in ons land, komt met rasse schreden opzetten. Samen met het griepseizoen vreest men dat dit de vierde golf nog naar nieuwe recordhoogtes kan duwen.

V-curve

Na de inzinking van het bruto binnenlands product (BBP) met 5,7% in 2020, verwacht men voor dit jaar een groei met 6,1%. Het vierde kwartaal was in België reeds pover met een toename van slechts 0,2%. Volgend jaar staat een groei van 2,6% gepland. Het herstel van de economie was dus forser dan verwacht, en dit in gans de wereld.

Met dank o.a. aan de enorme steunmaatregelen van de overheid, die wel tot een negatief begrotingssaldo leiden: -9,1% van het BBP in 2020, en -6,3% in 2021. De staatsschuld zou volgend jaar op 107% van het BBP uitkomen. De lopende overheidsuitgaven zijn met 3% structureel gestegen door de coronacrisis, en als men dit niet dringend bijstuurt wordt het begrotingstekort onhoudbaar.

Positief is dat daardoor de gezinsconsumptie sterk blijft, ondersteund door een toename van de koopkracht per capita: +0,2% in 2021 en +1,6% in 2022 als gevolg van de loonindexeringen. Salarissen zouden in 2022 met 4,5% stijgen. Dit creëert het gevaar voor de tweeronde-effecten: hogere salarissen leiden tot hogere prijzen, die de salarissen weer omhoog duwen via de indexering. Deze negatieve spiraal moet zeker vermeden worden. Daar België het enige land is met een automatische loonindexering kan dit op korte termijn de concurrentiekracht van onze bedrijven aantasten.

Het spook van de inflatie

Door de sterke groei hebben veel bedrijven het moeilijk om geschikt personeel te vinden, wat een opwaartse druk op de lonen legt. Dit is ook een gevolg van de vergrijzing en pensionering van talrijke werknemers. Door de arbeidsschaarste wordt de groei afgeremd. Ook zijn er aanvoerproblemen voor allerlei onderdelen uit diverse delen van de wereld. Dit komt enerzijds door het stilleggen van de fabrieken als gevolg van COVID-19, een tekort aan grondstoffen door een gebrek aan investeringen in capaciteit en onvoldoende transportmogelijkheden.

De Belgische inflatie bedraagt in november volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP) 7,1% ten opzichte van 5,4% in oktober. En de Nationale Bank verwacht iets meer dan 7,5% in februari 2022. Voor het hele jaar zou de inflatie 3,2% bedragen in 2021, en 4,9% in 2022. Daarna zou de inflatie dalen. Positief is wel dat de kerninflatie (zonder de energie en onbewerkte levensmiddelen) in november 2,3% bedraagt ten opzichte van 2,0% in oktober. Om die reden verwacht men dat de geharmoniseerde prijsindex eind volgend jaar zal dalen tot 1%.

Het is enigszins ook begrijpelijk dat de inflatie omhoog schiet. In februari 2020 bedroegen de olieprijzen meer dan 80 USD/barrel, om dan te dalen onder 20 USD/barrel. Er waren toen zelfs negatieve olieprijzen. De inflatie was toen slechts 0,2%, en men sprak zelfs van deflatie! Als die olie zich weer op 80 USD/barrel bevindt, krijgen we natuurlijk een hogere inflatie.

Vooruitzichten

Op korte termijn zullen vooral geopolitieke factoren de energieprijzen bepalen. Als er een oorlog uitbreekt tussen Oekraïne en Rusland kan de gasprijs immers nog verder stijgen. En Europa is daar jammer genoeg afhankelijk van. Men zou beter eens nakijken hoe men daartegen iets kan doen in de toekomst.

De nieuwe gaspijpleiding Nord Stream 2 is nog steeds niet in gebruik. In ieder geval leiden dergelijke energieschokken tot een verarming van de Europese economie. De dure energie heeft al tot een paar slachtoffers geleid onder de energieleveranciers: ze zaten gewurgd tussen enerzijds de stijgende energieprijzen, en anderzijds de contracten met vaste (lagere) prijs van hun klanten. Dit is het gevolg van een agressieve commerciële strategie.

De geldhoeveelheid is in tegenstelling tot vroeger geen factor van betekenis meer voor de inflatiegraad. Het impliceert dat de kwantitatieve versoepeling, waarbij een massa liquiditeiten in de geldmarkt wordt gepompt, geen impact zou mogen hebben. Vooral omdat men dit overal in de wereld terugdraait als gevolg van de sterkere economie.

Monetaire politiek

De verwachting dat de inflatie dicht bij een piek zit overtuigde de Europese Centrale Bank (ECB) haar rente niet te doen stijgen. De ECB-doelstelling bestaat er immers in een inflatiegraad van 2% te bereiken. Er is nu dus duidelijk een ‘overshoot’. De vraag stelt zich of dit maar tijdelijk is. Er wordt nu enkel door de ECB aan een trager tempo obligaties gekocht om zo minder geld in de markt te injecteren. Dit terwijl andere centrale banken, zoals de Amerikaanse Federal Reserve en de Bank of England, de rente (gaan) verhogen. Volgens hen is er dus toch meer aan de hand dan een tijdelijk fenomeen.

Maar ECB-voorzitster Lagarde is benoemd door de Franse president Macron, en luistert naar hem. Deze wil geen hogere rente nu omdat er in Frankrijk binnen vijf maand al presidentsverkiezingen zijn. Daarbij zal een hogere rente de Zuid-Europese landen pijn doen omdat ze veel schulden hebben. We denken dan vooral aan Italië.

Maar als de ECB haar geloofwaardigheid verliest in de bestrijding van de inflatie, dan zal de markt de langetermijnrente omhoog duwen en kan de schade nog veel groter zijn. We hebben dat in 2012 gezien met de Europese schuldencrisis.

Vorm van verkapte vermogensbelasting

Inflatie leidt tot de ontwaarding van het geld, vooral als er daar tegenover onvoldoende rendement tegenover staat. Als je bv. 1 miljoen euro op de rekening hebt staat dat nul procent rente opbrengt, is je geld na 1 jaar bij een inflatie van 10% reëel slechts 900.000 euro waard. Een hoge inflatie is dus in het nadeel van zij die een liquide vermogen in cash geld hebben, maar in het voordeel van degenen die veel schulden hebben. De reële schuld daalt omdat de activa van de economie duurder zijn geworden. Het is dus in het voordeel van de overheden die veel schulden hebben. In feite kunnen ze via de monetaire politiek zo een vorm van verkapte belasting op de vermogens heffen.

Dit is in het voordeel van onze Franstalige zuiderburen omdat relatief gezien hun hoge schuld kleiner wordt tegenover het BBP. En dit geld in zekere zin voor de meeste Zuid-Europese landen ten nadele van die in Noord-Europa. Maar ze zullen daardoor geen grotere begrotingsdiscipline aan de dag leggen.

Winstwaarschuwingen

De hogere inflatie heeft al wel geleid tot winstwaarschuwingen bij Colruyt, Ontex en Barco. Waarschijnlijk zullen er nog volgen. In 2022 zullen we aanvankelijk een serieuze groeivertraging kennen, maar dit is niet negatief. Het kan ademruimte geven aan de economie, en de inflatie omlaag duwen.

Er blijft toch onzekerheid. Zullen de bedrijven de duurdere input volledig doorrekenen aan hun klanten, of zullen ze een stuk ervan absorberen door lagere winstmarges? De winstwaarschuwingen wijzen voorlopig op het laatste scenario.

Hervormingen

Volgens de Nationale Bank van België heeft ons land nood aan hervormingen. Het is een plaat die al diverse keren werd afgedraaid, maar we herhalen ze omdat het zo belangrijk is:

– structurele hervormingen met betrekking tot de arbeidsmarkt, maar ook productmarkthervormingen. Voor het uitbreken van de COVID-19 crisis was al sprake van een daling van de mondiale productiviteitsgroei. Ook in België: de productiviteit nam sinds 2000 slechts met 0,5% per jaar toe. Het doorvoeren van groeibevorderende maatregelen zoals productmarkthervormingen die barrières voor nieuwe toetreders verlagen, versterkt het concurrentiepotentieel en de prikkel voor productiviteitsverhogende investeringen. Dit is noodzakelijk om de vergrijzingsfactuur te betalen. De Vlaamse arbeidsmarkt moet losgekoppeld worden van die van Wallonië: de structuren zijn immers te verschillend;

– wat de begroting betreft wordt het tijd om buffers aan te leggen voor o.a. de vergrijzingskosten (bv. pensioenen) maar dit zegt men reeds lang, en tot dusver is het resultaat nihil. Ook zouden uitgaven moeten gereviseerd worden, maar ook dit is klagen tegen een muur. Hoe lang zegt men bv. al niet om de provincies af te schaffen. Er is ook de dure staatsstructuur, waar vooral de Franstaligen kampioen in zijn. We verwijzen maar naar de karikatuur van de 6 ministers van volksgezondheid, tegenover één voor Vlaanderen;

– de participatiegraad van de actieve bevolking aan de arbeidsmarkt bedraagt nu voor gans het land 69%, en zou 70% bedragen in 2024. De regeringsverklaring stelt als doel 80%: er zijn dus veel meer inspanningen nodig om dit te bereiken tegen 2030;

– tot slot moet het concurrentievermogen van de bedrijven gemonitord worden, en dan in de eerste plaats tegenover onze buurlanden. Desnoods moet de loonindexering gecorrigeerd worden.

Paul Becue

Paul Becue is lic. Rechten, TEW en Diplomatieke Wetenschappen. Hij heeft een lange ervaring in de financiële sector. Zijn boeken over kredietverzekering gelden als de referentie.