Tegen klimaatalarmisme

Volgens Bjorn Lomborg werd er de voorbije 35 jaar 16.000 miljard dollar uitgegeven aan klimaatbeleid, groene subsidies, regelgeving, enzovoort. De temperatuur steeg in die periode slechts een fractie van een graad minder dan verwacht. In het nieuwe boek ‘False Alarm’ schrijft hij dat met veel minder geld veel meer levens gered kunnen worden.

De Deense activist Bjorn Lomborg is een fenomeen. Sinds zijn eerste boek met de titel ‘De Sceptische Milieuactivist’ laat hij zich horen als kritische stem in het klimaatdebat. Hij is geen ‘ontkenner’ van de opwarming van de aarde, noch van het menselijke aandeel daarin. Maar Lomborg verzet zich tegen het alarmisme en de onwezenlijke bedragen die uitgegeven worden om de opwarming tegen te gaan, met een volgens hem nauwelijks meetbaar effect.

Zijn boek leidde destijds wereldwijd tot grote woede van minder sceptische milieuactivisten en klimaatwetenschappers. Een Deense wetenschappelijke commissie noemde het zelfs ‘wetenschappelijk bedrog’. Een conclusie die in beroep werd ingetrokken.

Levens bespaard?

In ‘False Alarm’ stelt hij de vraag of met die tienduizenden miljarden klimaatmaatregelen levens zijn gespaard. Dat zou zeker wel het geval zijn geweest als het geld was besteed aan malariabestrijding of schoon water.

Kosten-batenanalyses produceren voor mondiale problemen is precies waarvoor de Deense wetenschapper in 2004 het Copenhagen Consensus Center (CCC) oprichtte. Een denktank met verschillende Nobelprijswinnaars die onderzoekt hoe problemen zo efficiënt mogelijk aangepakt kunnen worden. Lomborg verduidelijkt dat met een voorbeeld: ‘Op de Golden Gate Bridge in San Francisco was geen afscheiding tussen de rijrichtingen en vielen jaarlijks twee doden bij frontale botsingen. Toen die afscheiding in 2015 wel werd geplaatst vielen er geen doden meer. Waarom gebeurde dat niet eerder? Omdat het te duur was. Dat zet een prijs op elke verkeersdode: in dit geval tien miljoen dollar.’ 

Voor en tegen

Professor Lomborg is statisticus en politicoloog. Hij zegt zijn berekeningen uit wetenschappelijke publicaties te hebben gehaald, maar de auteurs zijn vaak diep verontwaardigd over hoe hij die ‘misbruikt’. Hij zou aan cherrypicking doen en geen benul hebben van klimaatwetenschap.

Maar Lomborg krijgt ook erkenning. Time Magazine noemde hem ‘één van de honderd meest invloedrijke mensen in de categorie “wetenschap en denkers”’ en het blad Foreign Policy zette hem jarenlang op de lijst met de honderd belangrijkste ‘global thinkers’. Ook stond hij in de lijst ‘Wereldleiders van Morgen’ van het World Economic Forum, wat hem er niet van weerhield kritiek op hun klimaatstandpunten te uiten: ‘Ze luisteren meer naar Greta Thunberg dan naar Nobelprijslaureaten.’

De Engelse krant The Guardian, die hem meermaals ‘ondeugdelijk’ wetenschappelijk werk verweet, noemde hem tegelijk ook een van de vijftig mensen ‘die de planeet zouden kunnen redden’…

Onverwachte steun

Lomborg kreeg vorig jaar onverwachte steun. Bill Gates verklaarde dat het bij nader inzien toch niet zo’n vaart zou lopen met de opwarming van de aarde. Klimaatproblemen zouden niet leiden tot de ‘vernietiging van de mensheid’ en het geld om emissiedoelen te verwezenlijken kon beter worden uitgegeven aan ‘welzijn; armoede, ziekte en aanpassing (aan hogere temperaturen)’. Precies wat Bjorn Lomborg al 25 jaar lang verkondigt. Lomberg heeft overigens zelf ook een dergelijke ommezwaai gemaakt. Ooit was hij lid van Greenpeace en gaf hij zijn studenten opdracht hun argumenten na te rekenen. Daar bleek niets van te kloppen… 

Meer en meer blijkt dat de klimaatmaatregelen ook schadelijk zijn voor de economie. Eerder dit jaar kwamen er ook serieuze bedenkingen over het twintig jaar oude emissiehandelsysteem (ETS). Dat dwingt bedrijven te betalen voor hun CO2-emissie. Ze moeten rechten kopen om te mogen vervuilen. Wie ‘schoner’ is, houdt rechten over en kan die op de vrije markt verkopen aan bedrijven die ‘vuiler’ zijn. Vooral het restrictieve EU-beleid had de prijs per ton uitgestoten CO2 al meer dan verdubbeld. Dat zou bedrijven dwingen te innoveren om schonere energie te gebruiken, maar in de praktijk werkt dat niet altijd.

Bedrijven uit Europa

‘Een stijgende CO2-prijs verjaagt bedrijven uit Europa’, voorspelde directeur Markus Kamieth van chemiegigant BASF. Hij waarschuwde op een bijeenkomst van grootindustriëlen afgelopen februari in Antwerpen dat de leegloop al gaande is. BASF betaalt zelf nu honderden miljoenen euro’s per jaar voor zijn uitstoot. Als het zo doorgaat, zal dat volgens Kamieth na 2030 in de miljarden lopen.

In dezelfde vergadering werd aangedrongen op een aanpassing van het EU-beleid. Dat deden de EU-leiders ook, aansluitend te gast bij Bart De Wever in kasteel Alden-Biesen. De CO2-prijs daalde acuut, maar nog lang niet genoeg naar de zin van de Franse president Emmanuel Macron. Hij maakte zich aan het begin van zijn eerste termijn in 2017 juist sterk voor een hoge prijs om zijn geliefde energietransitie te waarborgen, maar nu wil hij een lagere prijs. Waarmee hij nu op één lijn staat met de Belgische premier en bondskanselier Friedrich Merz. De Wever drong aan op ‘pragmatisme in het Europese klimaatbeleid’. Volgens hem ‘hoeft Europa niet altijd de properste te zijn als dat industrie wegjaagt’.

Bjorn Lomborg constateerde tevreden dat de befaamde ‘Green Deal’ van de EU eindelijk op de helling lijkt geraakt.