Waren het de Russen? Lindsey Graham overleden

Lindsey Graham, één van de belangrijkste Republikeinse bondgenoten van Oekraïne, overlijdt onmiddellijk na zijn terugkomst uit Oekraïne. Toeval?  

De senator uit South Carolina was in Kiev om de banden met de Oekraïense president aan te halen. Het was zijn tiende trip naar de Europese graanschuur sinds de start van de oorlog in 2022; geen politicus stak vaker de oceaan over.

Tijdens wat zijn laatste oversteek zou zijn, sprak Graham met de Oekraïense president Zelensky en bracht hij een bezoek aan een Oekraïense dronefabriek, waar hij nieuwe drones en dronetechnologieën inspecteerde die binnenkort op het slagveld worden ingezet. Hij kreeg uitleg over opleidingsprogramma’s voor dronepiloten en -technici. De senator noemde de fabriek ‘wereldklasse’ en drong aan op een nauwere dronesamenwerking tussen Oekraïne en de Verenigde Staten.

Vergiftigd

Eén dag later was hij dood. Gestorven aan een ‘brief and sudden illness’, een korte en plotse ziekte. Een uitleg die voor sommigen volstrekt ontoereikend bleek, en volgens anderen minstens verdacht was.

Lindsey Graham was in de Senaat immers één van de ferventste voorstanders van de Amerikaanse steun aan Oekraïne. Een opstelling die hem gaandeweg een buitenbeentje maakte in zijn Republikeinse Partij, waarin de Amerikaanse betrokkenheid in Oost-Europa de voorbije drie jaar aan populariteit moest inboeten. Dat Graham een republikein was, één met 25 jaar ervaring in Washington, maakte hem dan ook een uiterst gewaardeerde vriend van Zelensky. Dat hij het oor had van zijn partijgenoot-president nog meer.

Graham, naast een vriend van Oekraïne ook een vriend van de NAVO, stierf minder dan een dag na zijn terugkeer uit Oekraïne. De vaagheid van het eerste persbericht (‘a brief and sudden illness’) zette sociale media al snel in vuur en vlam. De senator, zo luidde het, werd wellicht vergiftigd door een Russische agent toen hij in Oekraïne was. Een vuur dat verder werd opgestookt door FBI-baas Kash Patel toen die niet enkel zijn deelneming uitte, maar ook meedeelde dat zijn FBI ‘de lokale autoriteiten ondersteunt en alle nodige middelen vrijmaakt’. Een mededeling die enkel steek hield als vuil spel vermoed werd.

Tijdperk van wantrouwen

Inmiddels werden de voorlopige bevindingen (preliminary findings) van de autopsie vrijgegeven. Graham stierf aan een ‘aortadissectie als gevolg van aderverkalking’, een ernstige maar natuurlijke hart- en vaataandoening. Aortadissecties kunnen plotseling optreden, vrijwel zonder waarschuwing, zelfs als iemand de dag ervoor nog volkomen gezond leek. Er bestaan, op het moment van publicatie, geen aanwijzingen dat Graham vermoord werd.

Het is evenwel kenmerkend voor dit tijdperk dat de formele ontkenning, de verklaring van de lijkschouwer en het ontbreken van bewijs door sommigen net wordt voorgesteld als indicatie van een samenzwering, een doofpotoperatie of (meestal) een niet-detecteerbare en dus succesvolle moord.

Die houding is, uiteraard, niet onbegrijpelijk, want het Kremlin deinst er niet voor terug om tegenstanders uit te schakelen, ook in het buitenland. Rusland had een motief, allicht ook de middelen en misschien de gelegenheid om Graham te vergiftigen. Dat er geen bewijs is dat ze het ook werkelijk deed, dat er zelfs bewijs is dat het niet zo is, wordt dan selectief genegeerd.

Verloren vriend

Hoe Graham ook aan zijn einde kwam: Oekraïne verliest een belangrijke bondgenoot in het Amerikaanse Congres. Samen met Democraten en andere pro-Oekraïense Republikeinen trok de senator met de zuiderse tongval voortdurend de interventionistische kar. Niet alleen in Oost-Europa, trouwens: ook Taiwan en de Iraanse bevolking vonden in Lindsey Graham een medestander tegen, respectievelijk, de Chinese communisten en de Opperste Leider in Teheran.

Dat Graham door zijn tegenstanders werd weggezet als oorlogsmenner, als warmonger, hoeft niet te verbazen. ‘Lindsey zag nog nooit een oorlog die hij niet wilde voeren’, waren zijn tegenstanders scherp, en dan vooral die in zijn eigen partij. Zijn ideeën werden door Trump serieus genomen, onder andere omdat Graham iemand was op wie de president, naar eigen zeggen, kon rekenen. ‘He was always working’, pochte Trump, die Graham ook een ‘echte patriot’ noemde. Met dat laatste waren Grahams scherpste tegenstanders het zeker niet eens; zij vonden hem een ‘America Laster’. Maar dat eerste, zijn permanente werkmodus, erkende vriend en vijand.

Overlever overlijdt           

Dat Lindsey Graham voortdurende aan het werk was, had allicht ook iets te maken met zijn privéleven. Hij was ongetrouwd, had nooit openlijk een relatie en geen kinderen. Zijn levenslange status als vrijgezellen lag aan de basis van (hardnekkige) geruchten dat hij eigenlijk homoseksueel was. Graham zelf ontkende dat, maar erkende dat hij ‘nooit de tijd gevonden had om de juiste meid te ontmoeten, of dat de juiste meid slim genoeg was om tijd te hebben voor hem’. Het bleven geruchten, maar in D.C. leken heel wat collega’s en journalisten er inderdaad vanuit te gaan dat Lindsey voor de mannen was, maar liever in de kast bleef.

Misschien om zijn politieke carrière niet in gevaar te brengen. Graham is niet enkel een Republikein, hij is een Republikein uit het diepe Zuiden. En een openlijke homoseksueel zou allicht geen senator kunnen worden van South Carolina, niet in 2002, toen Graham een eerste keer verkozen werd, en allicht ook niet in 2026. Als de geruchten waar zijn, verkoos de man een leven in het teken van de politiek – voorstanders zouden misschien zeggen ‘van zijn land’, tegenstanders ‘van zichzelf’. Dat laatste kan kloppen, zij het alvast niet financieel: Graham was toen hij stierf één van de minst welvarende leden van de Senaat.

Lindsey Graham was een politiek dier, een overlever in de betonnen jungle van Washington. In juni had hij zijn eigen Republikeinse voorverkiezing nog eenvoudig gewonnen, ondanks de bakken kritiek die hij kreeg vanop zijn rechterflank. Zijn overlijden betekent dat de Republikeinse Partij van South Carolina halsoverkop op zoek moet naar een vervanger. Of die de politieke nalatenschap van zijn voorganger zal eren, valt nog ernstig te bezien.