fbpx


Europa, Geopolitiek
Macron

Macron trekt de kar van het Europees migratiepact

Elke afgewezen asielzoeker kost de Deense staat 40.300 euro



Tijdens de informele Europese top van ministers van Binnenlandse Zaken op 3 februari en die van de ministers van Justitie op 4 februari in Rijsel legde het Franse roterende voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie de plannen op tafel betreft het migratiepact van de EU. De ministers zaten aan tafel met de Europese Commissie en een aantal betrokken neveninstellingen zoals Frontex, Europol en het gloednieuwe EU Agentschap voor Asiel (EUAA). Ook de omstreden EU-wetgeving tegen online haatspraak kreeg…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Tijdens de informele Europese top van ministers van Binnenlandse Zaken op 3 februari en die van de ministers van Justitie op 4 februari in Rijsel legde het Franse roterende voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie de plannen op tafel betreft het migratiepact van de EU.

De ministers zaten aan tafel met de Europese Commissie en een aantal betrokken neveninstellingen zoals Frontex, Europol en het gloednieuwe EU Agentschap voor Asiel (EUAA). Ook de omstreden EU-wetgeving tegen online haatspraak kreeg een duw in de rug.

Migratie weer bovenaan

Migratie staat daarmee weer bovenaan de agenda van het politieke overleg binnen de Europese Unie (EU). De Franse president Emmanuel Macron sprak de ministers de avond voordien al toe. In volle verkiezingsmodus zag Macron zich genoodzaakt om het vrij verkeer van personen binnen de Schengenzone in vraag te stellen. Macron riep op om dit systeem te ‘herbalanceren’ omdat het ontstaan was in een ander tijdperk en de recente migratieproblematiek en terroristische aanvallen dit vereisen.

Ter herinnering, het Schengenverdrag uit 1985 was eigenlijk een verdrag van een deel van de EU-lidstaten die van de grenscontroles af wilden en het vrij verkeer van personen binnen de toenmalige Europese Economische Gemeenschap (EEG) wilden doordrukken. De zogenaamde Bangemann-wave (het wuiven met een EU-paspoort genoemd naar de bevoegde Duitse Eurocommissaris) zou moeten volstaan.

Vanaf 1993 zou iedereen in de twaalf lidstaten vrij moeten kunnen reizen binnen de EEG. Bepaalde lidstaten zoals het Verenigd Koninkrijk en Ierland bedongen echter een uitzondering. Niet EU-landen zoals IJsland, Noorwegen, Zwitserland en Liechtenstein traden toe tot de Schengenruimte. De EU incorporeerde de Schengenverdragen later in de EU-wetgeving hoewel de verdragen dus geen EU-verdragen blijken.

Grensbewaking

Macron ijvert nu voor een soort ‘Schengenraad’ wat niet meer of minder is dan een politiek project dat de soevereiniteit qua grensbewaking weer bij de lidstaten moet leggen. ‘Wat we echt willen is een Schengenraad, met een coördinator, zodat ministers regelmatig beslissingen kunnen nemen en dit onderwerp politiek kunnen sturen zoals we ook doen met de euro’, aldus Macron. De eerste Schengenraad zou al op 3 maart plaatsvinden.

Ondertussen was de Eurocommissaris voor Binnenlands Beleid, de Zweedse socialiste Ylva Johansson, volop bezig met haar migratiepact van de EU. Volgens uitspraken in de pers zag ze in Macron een bondgenoot. Johansson gaf wel toe dat miljoenen mensen aankomen in de Schengenruimte. ‘Volgens Frontex werden 39 miljoen reizigers niet gecontroleerd in het Schengen Information System’, aldus Johansson. Ook duizenden illegale aankomsten werden niet geregistreerd in EURODAC, de asieldatabank met vingerafdrukken van de Europese Unie. ’Het verscherpen van de veiligheid in Schengen is noodzakelijk’.

Zaken zoals betere registratie, screening en terugkeerbeleid zouden op de agenda staan tijdens het Franse voorzitterschap en dus al in Rijsel aan bod komen. Die onderwerpen van de informele raad in Rijsel stonden in een zogenaamde ‘discussion paper on asylum and migration’. Afgaande op het uitblijven van ronkende verklaringen van de aanwezige excellenties zit dit dossier nog steeds muurvast.

Uitvoerige screening

Merkwaardig genoeg wil de EU de uitvoerige screening aan de buitengrenzen van de EU uitfaseren. De EU wil een collectieve inspanning om het huisvesten van illegalen als oplossing van het verdwijnen van de illegale immigranten na registratie in die grenslanden. Een aanpassing van EURODAC zou de oplossing zijn. Of dit de beloofde verandering qua beleid oplevert is de vraag.

De nadruk lag de afgelopen jaren op strenge controles aan de buitengrenzen en de felbevochten, maar onuitvoerbare spreiding van de ‘migranten’ over de lidstaten. De Deense minister zou verklaard hebben dat de EU-landen momenteel veel geld verspillen aan migranten die niet de minste kans maken op verblijfsvergunningen. Zo zou een afgewezen asielzoeker de Deense staat 40.300 euro kosten.

Dus kwam automatisch de samenwerking van derde landen die illegalen laten passeren of waar illegalen uit afkomstig zijn aan bod. Althans het stond ook op de agenda. De EU zoekt haar heil in een ‘terugkeercoördinator’. De zoveelste nieuwe instelling of topfunctie, nadat in december nog maar pas per verordening (een EU-wet met directe werking in alle lidstaten die dus nooit door de nationale parlementen besproken noch goedgekeurd werd) het Agentschap voor Asiel van de EU (EUAA) met een eenvoudige stemming in de Raad van de EU werd doorgedrukt.

Deze specifieke pijnpunten met landen zoals Marokko, Libië of Mali moeten dan bespreekbaar zijn op de Franse top tussen de EU en de Afrikaanse Unie van 17 tot 18 februari.

Discussie

De discussie bij de justitieministers ging over drie thema’s: de strijd tegen haatspraak, de aanpak van een waarschuwingssysteem in verband met ontvoeringen van kinderen en de erkenning van ouderschap in alle lidstaten.

Vooral de zogenaamde EU-wetgeving tegen haatspraak of haatmisdrijven is een hete aardappel die menig minister zal willen doorgeven. De EU wil de ‘online haatmisdrijven’ aanpakken en wil daarvoor kunnen samenwerken met digitale platformen zoals Twitter, Facebook enzovoort. Zogezegd om de Europese waarden te verdedigen.

Het voorstel van de Europese Commissie moet de leidraad vormen, maar daarop is veel kritiek omdat het een inperking van de vrije meningsuiting zou zijn. Het huidige ontwerp is allicht verre van verenigbaar met vele grondwettelijke of constitutionele tradities in EU-lidstaten. De Commissie beroept zich op artikel 83 paragraaf 1 van de Verdragen betreft de werking van de EU (VWEU). Daarom dat lobbyisten van Google, Meta (Facebook) en Twitter mee aanschuiven. Een op zijn minst zeer merkwaardige gang van zaken binnen een democratische organisatie.

De discussies over de relaties tussen deze platformen en de gerechtelijke overheden draaiden officieel rond digitale bewijsvoering. Daarom dat ook de Franse carrière-magistrate Laure Beccuau, sedert 15 oktober 2021 de eerste vrouwelijke openbare aanklager van Parijs, een woordje kwam placeren. Ook de Ierse directeur van het Agentschap voor de Grondrechten (FRA) van de EU, Michael O’Flaherty, nam deel aan de werksessies.

Godsgeschenk

Macron sloot dus blijkbaar een pact met de Europese Commissie om migratie en online haatmisdrijven vanonder het stof te halen. In ruil voor de mediatieke punten die hij hierdoor bij zijn links-liberale achterban met hoofdzakelijk overgelopen voormalige socialisten scoort, geeft hij de Europese Commissie de vrije hand.

De Franse presidentsverkiezingen in april blijken ondertussen een godsgeschenk voor Google, Facebook (Meta) en Twitter om invloed te krijgen op het hoogste Europese niveau. Ironisch genoeg dankzij een Franse president die GAFAM (Google, Amazon, Facebook, Apple en Microsoft) ging aanpakken over hun belastingontduiking, disruptieve karakter en monopolieposities.

Lode Goukens

Lode Goukens is master in de journalistiek en docent 'Europese en wereldinstellingen' aan de Thomas More Hogeschool.