fbpx


Buitenland

Opnieuw Macron, maar hoe moet het nu verder met Frankrijk?

Komende parlementsverkiezingen worden eerste zware test voor Macron II


Aangeboden door deze bibliotheek


Dit plus-artikel wordt u aangeboden door deze bibliotheek die voor u een abonnement nam.

Vindt u het interessant? Neem dan vandaag uw eigen gratis proefabonnement van 30 dagen.



Emmanuel Macron heeft zich gisteren relatief vlot verzekerd van een tweede ambtstermijn in het Elysée. Afgaande op de exitpolls haalde hij 58 procent van de stemmen. Marine Le Pen deed het een stuk beter dan vijf jaar geleden en zette met 42 procent een historische score neer voor het Rassemblement National. Toch moet zij er zich bij neerleggen dat ze wellicht nooit president van Frankrijk zal worden. In juni volgen er in Frankrijk ook nog parlementsverkiezingen, en die kondigen zich…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Emmanuel Macron heeft zich gisteren relatief vlot verzekerd van een tweede ambtstermijn in het Elysée. Afgaande op de exitpolls haalde hij 58 procent van de stemmen. Marine Le Pen deed het een stuk beter dan vijf jaar geleden en zette met 42 procent een historische score neer voor het Rassemblement National. Toch moet zij er zich bij neerleggen dat ze wellicht nooit president van Frankrijk zal worden. In juni volgen er in Frankrijk ook nog parlementsverkiezingen, en die kondigen zich aan als extreem boeiend.

‘Dit resultaat is voor ons een eclatante overwinning’, verklaarde Marine Le Pen in een eerste korte toespraak meteen nadat de resultaten van de exitpolls bekend waren geraakt. Nu zijn politici uiteraard meesters in het verkopen van een nederlaag als een overwinning, maar ergens had Le Pen ditmaal wel gelijk. Toen ze het in de beslissende ronde van de presidentsverkiezingen van 2017 tegen Macron moest opnemen, moest ze zich tevreden stellen met een score van 33 procent. Gisteren deed ze ruim acht procent beter, en dit mag dus gerust als een halve overwinning worden verkocht.

Daar staat tegenover dat dit voor haar meer dan waarschijnlijk de verkiezing van de laatste kans was, nadat ze intussen al driemaal in het zand moest bijten. Bovendien had ze de voorbije maanden ook duidelijk de scherpste kantjes van het programma geveild waarmee het Front National – de voorloper van haar Rassemblement National – groot geworden was, en had ze zich ook resoluut een sociaal imago aangemeten. Dat dit ook nu – op een moment dat de dalende koopkracht uitgegroeid is tot hét centrale politieke thema in Frankrijk– niet volstond om de verkiezingen te winnen, moet ongetwijfeld pijn doen.

Radicaal links

Le Pen toonde zich boordevol zelfvertrouwen voor de parlementsverkiezingen die er binnen enkele weken aankomen, maar het is maar de vraag of ze haar uitstekende persoonlijke resultaat dan zal kunnen doortrekken. ‘Wij hebben vandaag aangetoond dat wij de enige echte oppositie zijn in dit land’, klonk het. Dit kan geïnterpreteerd worden als een rechtstreekse sneer naar Eric Zemmour en lijkt dus ook op een zekere verbittering te wijzen.

‘Marine Le Pen heeft uitstekend campagne gevoerd voor de eerste ronde, maar daarna heeft ze politiek toch stevig geblunderd’, vindt Frankrijk-kenner en auteur Koen Dillen. ‘De voorbije twee weken heeft ze zich vooral op de kiezers van de radicaal-linkse Jean-Luc Mélenchon gericht, in de hoop hen over de streep te trekken. Daarmee heeft ze ongetwijfeld ook een heel aantal Zemmour-stemmers – die ideologisch nochtans veel dichter bij haar aan aanleunden – afgestoten. Je kan niet eeuwig water in je wijn blijven doen zonder daarbij de harde kern van je aanhang ook tegen het hoofd te stoten.’

Eén tegen allen

Emmanuel Macron mag zich dus opmaken voor een tweede ambtstermijn, maar ondanks zijn triomfalistische en nogal pompeuze intrede op het Parijse Champs-de-Mars gisteravond leek Macron zelf ook wel te beseffen dat hij deze overwinning deels ook wat gestolen had. In zijn overwinningstoespraak richtte hij zich al meteen uitdrukkelijk tot de miljoenen Fransen die ofwel niét ofwel met frisse tegenzin voor hem hadden gestemd.

Hij gaf ruiterlijk toe dat hij zijn verkiezingsoverwinning wellicht ook te danken had aan heel wat mensen die eerder radicaal-rechts wilden afblokken dan hem een tweede mandaat te gunnen. En hij erkende dat het zijn verantwoordelijkheid zou zijn als president om een antwoord te formuleren op de onvrede en woede die miljoenen Fransen ertoe had aangezet om thuis te blijven of voor Le Pen te stemmen.

Gewezen Frankrijk-journaliste en De Standaard-columniste Mia Doornaert toont zich niet echt verrast dat de kloof tussen Macron en Le Pen uiteindelijk nog zo groot uitviel. ‘De campagne was nooit echt spannend, en persoonlijk heb ik ook nooit geloofd dat 50 procent van de Fransen voor Le Pen zou stemmen. Bovendien was het de voorbije dagen ook een strijd van één tegen allen. In die zin is het haast een mirakel te noemen dat Marine Le Pen nog zo goed gescoord heeft.’

Gespleten land

Meer dan ooit erft de nieuwe president ook een gespleten land: de polarisering tussen links en rechts maar ook tussen jong en oud was nooit eerder zo groot in Frankrijk. Terwijl 70 procent van de 65-plussers voor de uittredende president stemden, gingen 4 op tien jongeren niét stemmen en koos de meerderheid van de jongeren die wél naar het stemlokaal trokken voor de radicaal-linkse Jean-Luc Mélenchon.

Het zijn cijfers die ook Macron tot nadenken moeten stemmen, niet in het minst in het vooruitzicht van de komende parlementsverkiezingen. ‘Een stem voor Mélenchon is een anti-establishment stem, het is dus allesbehalve de stem van een land dat met zichzelf verzoend is‘, geeft Doornaert aan. ‘Frankrijk trekt nu ook naar de parlementsverkiezingen in een wel heel bijzondere constellatie: de twee kandidaten van de gevestigde regeringspartijen werden weggeveegd bij deze presidentsverkiezingen, maar beschikken in het parlement en op lokaal niveau wel nog over een stevige electorale basis. Omgekeerd zijn de twee kandidaten die na Macron het best scoorden – Le Pen en Mélenchon dus – nu amper vertegenwoordigd in dat parlement. Mocht dit, mede door het Franse kiessysteem, ook na de volgende parlementsverkiezingen het geval blijven, dan kan je dit bezwaarlijk heel democratisch noemen. Dé vraag is nu dus in welke mate het Rassemblement National erin zal slagen om de goede score van Marine Le Pen ook te verzilveren in juni.’

Eric Zemmour, die de voorbije maanden als een komeet omhoog schoot in de peilingen maar in de eerste ronde toch wat teleurstelde, riep gisterenavond al meteen op om de krachten op rechts te bundelen. Zijn partij Reconquête slaagde er op amper enkele maanden tijd in 100.000 leden te werven, maar zullen die hem ook trouw blijven in een campagne die toch vooral op lokaal en regionaal niveau wordt beslist? ‘Bovendien’, zo onderstreept Koen Dillen, ‘is het maar de vraag of Le Pen zelf open zal staan voor een bundeling van de krachten op rechts. Ik ken haar een beetje, en zij is toch iemand die eerder de confrontatie dan het compromis opzoekt.’

Plat politiek opportunisme

De zucht van opluchting in zowat alle Europese hoofdsteden was gisterenavond wellicht te horen tot op de maan, maar is die zucht wel terecht? Als de Franse presidentsverkiezingen al iets hebben aangetoond dan is het wel dat radicaal links en rechts ook daar de wind in de zeilen hebben. En dat klassiek links of rechts er niet bepaald beter van worden als ze die partijen consequent blijven demoniseren of wegzetten als populistisch.

Men heeft de voorbije dagen alle registers opengetrokken, tot en met een open brief van onder meer de Duitse kanselier Scholz in Le Monde over het belang van de Europese waarden en de rol die Frankrijk daarin speelt. Sorry, maar waar bemoeit die man zich eigenlijk mee? En heeft iemand als Le Pen – die bij een eventuele overwinning heus niet de mars van Mussolini op Rome zou hebben overgedaan – dan echt lessen te krijgen van een land dat jarenlang vooral beste vriendjes wilde blijven met Poetin? Laat ons ook wel wezen: achter een cordon sanitaire tegen radicaal-rechts gaan heus niet enkel grote politieke principes schuil. Het is vaak ook ingegeven door plat politiek opportunisme.’

Ook Koen Dillen vindt elke vorm van triomfalisme nu bijzonder misplaatst. ‘Het resultaat van Le Pen is zonder meer historisch te noemen: noch haar vader noch zijzelf kwamen ooit eerder zo dicht bij het Elysée. Bovendien dreigt de verkruimeling van de de klassieke partijen, die zich nu in Frankrijk volop heeft doorgezet, ook in heel wat andere Europese landen. Niet in het minst in Vlaanderen, waar partijen zoals Open VLD of CD&V binnenkort wellicht al blij zullen zijn wanneer ze meer dan tien procent van de stemmen binnenrijven. Ik kijk dus met héél veel belangstelling uit naar de resultaten van de komende parlementsverkiezingen bij onze zuiderburen.’

Filip Michiels

Filip Michiels is zelfstandig journalist.