Anthropic is een van de AI-bedrijven dat zijn diensten aanbiedt aan de Amerikaanse overheid. AI-model Claude wordt zo gebruikt door verschillende inlichtingen- en veiligheidsdiensten, waaronder het ministerie van Defensie. Maar die relatie tussen Anthropic en de overheid loopt behoorlijk stroef.

‘Wij geloven dat AI soms democratische waarden niet kan verdedigen, en ze zelfs ondermijnt.’ Deze uitspraak komt niet van een conservatieve boomer die artificiële intelligentie allemaal maar onzin vindt, maar van de 43-jarige Dario Amodei, de CEO van Anthropic. Zijn bedrijf ontwikkelde Claude: een large language model (LLM), net als de meer bekende modellen ChatGPT en Grok. Dergelijke AI-modellen genereren teksten over van alles en nog wat, op basis van de vraag van de gebruiker en een grote database aan allerhande info.

Lavender

Ook in militaire context is zoiets handig. Zo kan AI ingezet worden om vijandige voertuigen of vliegtuigen te herkennen, of om op basis van gezichtsherkenning mensen op te sporen, of om allerhande militaire plannen en ideeën uit te werken. Tijdens de oorlog in Gaza raakte bekend dat het Israëlische leger een AI-systeem, Lavender, losliet op een grote database, om zo meer dan 37.000 vermeende Hamas-strijders te identificeren en vinden.

Claude werd ingezet bij de arrestatie van Maduro, waarbij 83 mensen om het leven kwamen

De Amerikanen blijven niet achter op de Israëli’s. Zo sloot Amodei’s Anthropic in 2024 een deal met het Amerikaanse ministerie van Defensie, waarbij het samen met Palantir en Amazon Web Services het AI-model Claude zou leveren. In juli 2025 kocht het Pentagon zich ook een toegang tot andere LLM’s van Google, OpenAI en xAI. Door de samenwerking met Palantir is Claude wel het enige systeem dat als input ook geheime data te verwerken krijgt.

Dat maakt Claude uniek, populair en tegelijk controversieel. Zo bleek uit een rapport dat Claude werd ingezet bij de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro, waarbij 83 mensen om het leven kwamen. In welke mate Claude werd gebruikt is niet bekend: het systeem kan simpele documenten lezen en berichten opstellen, maar is net zo goed in staat om drones autonoom te besturen, zelfs zonder veel menselijke controle.

Verklaring schiet in verkeerde keelgat

In de nasleep van de raid op Maduro begonnen de eerste barstjes zichtbaar te worden in de relatie tussen Anthropic en de regering-Trump. Zo bleek dat het bedrijf niet wilde dat Claude werd ingezet voor surveillance op grote schaal, of voor volledig autonome wapens zonder menselijke tussenkomst. CEO Amodei gaf aan dat het eerste niet in lijn lag met de fundamentele waarden van het bedrijf en dat hij zich zorgen maakte over de privacy van burgers. Wat de autonome wapens betreft, gaf hij aan dat AI-modellen vandaag nog lang niet betrouwbaar genoeg waren om ze zo’n macht te geven.

‘We gaan geen product leveren dat Amerikaanse soldaten en burgers in gevaar brengt. We hebben het Pentagon voorgesteld om samen te werken op gebied van onderzoek en ontwikkeling om de betrouwbaarheid van zo’n systemen te verbeteren, maar het ging niet in op het aanbod’, communiceerde Amodei via een persbericht. ‘Zonder deftige controle kan je vandaag niet op volledig autonome wapens vertrouwen om de juiste beslissingen te maken.’

‘Een masterclass in arrogantie en verraad’, noemde de Amerikaanse minister van Defensie de verklaring van Anthropic

Die reactie schoot bij Pete Hegseth, de Amerikaanse ‘minister van Oorlog’, in het verkeerde keelgat. ‘Een masterclass in arrogantie en verraad’, noemde hij het statement, om het bedrijf meteen uit te roepen tot ‘nationaal veiligheidsrisico voor de toeleveringsketen’. Ook Hegseths baas, president Donald Trump, reageerde via Truth Social. Hij noemde Anthropic ‘een radicaal links AI-bedrijf dat gerund wordt door mensen die niet weten hoe de wereld in elkaar zit’. Einde voor Anthropic als leverancier van diensten aan de Amerikaanse overheid, zou u denken. Fout.

Ondanks de forse uitspraken blijken de Verenigde Staten Claude toch nog goed te kunnen gebruiken. Dat doen ze ook, in de militaire operaties tegen Iran. Zo zou de Amerikaanse legertop het AI-model inzetten, samen met het Maven-systeem van Palantir, om vijandige doelwitten te identificeren. Dat leverde op dag één al aanvallen op duizend doelwitten op. Zonder Claude zou het Amerikaanse leger daar simpelweg niet toe in staat zijn geweest, of toch niet zo efficiënt. De invasie startte overigens enkele uren na de uitspraken van Trump.

‘Leugenaar met godscomplex’

‘De agentschappen zoals het ministerie van Defensie, die producten van Anthropic gebruiken, krijgen een uitfaseringsperiode van zes maanden’, zo stond ook te lezen in Trumps mededeling. Binnen het leger wordt dus gehoopt dat Claude binnen die periode kan worden vervangen.

Een andere optie is natuurlijk dat Anthropic plooit voor het Amerikaanse spierballengerol. Zo blijken verschillende andere Amerikaanse bedrijven, waaronder giganten Google en Nvidia, zich zorgen te maken over de stempel die Anthropic krijgt van Trump, zo blijkt uit een brief aan Hegseth. Een deal lijkt nog mogelijk: volgens de Financial Times zitten Amodei en Emil Michael, onderminister van Defensie voor onderzoek die de CEO van Anthropic vorige week nog een ‘leugenaar met godscomplex’ had genoemd, weer rond de tafel.

Kans bestaat dat binnenkort AI de trekker overhaalt, en daarmee over leven en dood beschikt

De discussies zijn nu herleid tot één zin die nog zou moeten worden aangepast, rond het verzamelen van een massa data. Dat wil zeggen dat de bezorgdheid over de inzet van Claude in volledig autonome wapens meteen ook van de baan is. De kans bestaat dus dat binnenkort AI de trekker overhaalt, en daarmee over leven en dood beschikt.

Doorbraak contacteerde Anthropic voor een reactie op de situatie en onderhandelingen, maar kreeg tot op heden geen antwoord.

Emil Michael

Anthropic en het Pentagon: een moeilijk huwelijk