Zondag wint het Rassemblement National (RN) van Jordan Bardella in Frankrijk de parlementsverkiezingen. Geen journalist, geen politicoloog, geen opiniepeiler die daaraan twijfelt. Andere voorspellingen durven diezelfde journalisten, politicologen en opiniepeilers niet doen.

Niemand weet wie zal profiteren van de verwachte hoge opkomst. Niemand weet in welke mate centrumkiezers het vermaledijde front républicain nog zullen respecteren in de tweede ronde. Die Franse versie van het cordon sanitaire is al decennia een ongeschreven wet die voorschrijft in de tweede ronde altijd tegen ‘extreemrechts’ te stemmen.

Autodidact

Slaagt Bardella erin met zijn partij een absolute meerderheid te halen? Hoeveel zetels haalt het Nouveau Front Populaire van de linkse en extreemlinkse partijen rond Jean-Luc Mélenchon? Haalt de partij van Emmanuel Macron nog twintig procent en genoeg zetels om een factor van betekenis te blijven? En blijft er nog iets over van de verscheurde centrumrechtse Les Républicains (LR) waar voorzitter Eric Ciotti een bondgenootschap met het Rassemblement National sloot om de verenigde rechtse politieke krachten uitzicht op een absolute parlementaire meerderheid te bieden? Tot ontzetting van de meer gematigde krachten in zijn partij die hun eigen voorzitter prompt uit de partij zetten. De ooit zo machtige politieke formatie van wijlen Jacques Chirac en Nicolas Sarkozy is op sterven na dood.

Het RN wint dus zondag en dat is hoofdzakelijk de verdienste van zijn jonge en charismatische voorzitter Jordan Bardella die door opgemerkte televisieoptredens onmiskenbaar zijn stempel op de campagne wist te drukken. Er zijn er niet veel die op 28 jaar al een dergelijk palmares kunnen voorleggen. Slaagt Bardella er in de tweede ronde op 7 juli in meer dan 288 van de 577 parlementszitjes te veroveren, dan wacht de jonge politicus uit de banlieue van Seine-Saint-Denis het eerste ministerschap. Een politiek avontuur waarvan niemand durft te voorspellen wat de gevolgen zullen zijn.

Zemmour

Om te beginnen dringt één vergelijking met de politiek uitgetelde Eric Zemmour zich op. Bardella heeft net als de gewezen journalist allochtone wortels. Zemmour stamt af van Joods-Berberse pieds-noirs. Bardella heeft een Algerijnse grootvader. Zijn moeder is Italiaanse. Beiden werden Fransen in Frankrijk. Maar daar houdt de vergelijking op.

De soepele pragmaticus Bardella die niet slaagde voor het ingangsexamen van de grande école Sciences Po heeft het definitief gehaald van de intellectuele en meer dogmatische ideoloog Zemmour. Van de vijf Europarlementsleden die op 9 juni voor diens partij Reconquête gekozen werden, trokken er vier met vlag en wimpel terug naar het RN. Ze lieten Zemmour en zijn vriendin Sarah Knaffo alleen achter. De vadermoord is nooit ver weg in de politiek. La reconnaissance du ventre bestaat er al evenmin.

Blitzcarrière

Niet lang nadat Marine Le Pen de teugels van het Front National overneemt van haar vader treedt de zeventienjarige Bardella in 2012 toe tot de partij. Vanaf dan gaat het alleen maar in stijgende lijn. Bardella wordt al snel parlementair assistent. Hij behoort in die eerste jaren tot de vertrouwelingen van de toenmalige, in de partij felomstreden, ‘Raspoetin’ van Marine Le Pen, Florian Philippot, die van een ‘frexit’ en de strijd tegen de Europese instellingen het belangrijkste programmapunt maakte. Een lijn die Bardella net als heel de partij verlaten heeft na het vertrek van Philippot.

Bardella haalt 23,3 procent, meer dan La République en marche, de partij van de president

In 2017 is Bardella een actief lid van het campagneteam van Marine Le Pen en zorgt hij er mee voor dat ze het in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen mag opnemen tegen Macron. Daarna gaat het snel. Bardella wordt woordvoerder, jongerenvoorzitter, tweede ondervoorzitter van het RN en mag in 2019, net geen 24 jaar oud, de lijst trekken bij de Europese verkiezingen. Voor het grote publiek is hij op dat moment nog een nobele onbekende, maar politieke waarnemers zien al snel dat hij de nieuwe richting moet belichamen waar Marine Le Pen naartoe wil. De keuze voor een zeer jonge lijsttrekker is een succes. Bardella haalt 23,3 procent, meer dan La République en marche, de partij van de president. Bardella is definitief gelanceerd.

Voorzitter

Als Europarlementslid zetelt Bardella in de commissie Petities in het EP, waar hij niet opvalt. Hij neemt deel aan de stemmingen in plenaire zittingen, en dat is het zowat. Zijn concurrenten in de partij en tegenstanders buiten de partij persifleren al snel dat ze hem beter Bard-est-pas-là zouden noemen, maar dat kan hem niet deren. Bardella is een Rastignac. Hij weet dat zijn politieke toekomst zich in Parijs afspeelt, niet in Straatsburg. Zeker nadat Marine Le Pen in 2021 een stapje opzijzet als voorzitster van het RN om zich volop aan haar derde presidentiële campagne te kunnen wijden. Bardella wordt interim-voorzitter.

Hij zal de teugels van de partij niet meer loslaten. Na de tweede overwinningsnederlaag van Marine Le Pen tegen Emmanuel Macron in mei 2022, haalt het RN bij de parlementsverkiezingen tot eenieders verrassing meer dan tachtig zetels in de Assemblée Nationale. Een triomf. Marine Le Pen kiest ervoor om zich volop op het parlementaire werk te storten. Een vierde kandidatuur bij de presidentsverkiezingen van 2027 behoort plots tot de mogelijkheden.

Tussen Alain Souchon en Mylène Farmer

Op het XVIIIe partijcongres in Parijs heeft Bardella bij de voorzittersverkiezingen slechts één concurrent: Louis Aliot, de vroegere partner van Marine Le Pen en vandaag burgemeester van de Zuid-Franse stad Perpignan. Die lag lang in polepositie om zijn ex op te volgen, maar het talent en de pijlsnel stijgende populariteit van de wonderboy uit Seine-Saint-Denis beslissen er anders over. Aliot maakt geen kans meer. Op 5 november 2022 wordt Bardella met 84,8 procent door de leden tot nieuw voorzitter gekozen. Sindsdien gaat er geen dag voorbij of de afgeborstelde en welbespraakte nieuwe ster maakt zijn opwachting in de televisiestudio’s.

Heel Frankrijk kent hem nu. En bewondert hem. Vriend en vijand. Blijkens een peiling door het gerenommeerde instituut Ifop in december 2023 behoort Jordan Bardella, net als Marine Le Pen, tot de vijftig meest geliefde Fransen. Hij staat op plaats dertig. Tussen de zanger Alain Souchon en de zangeres Mylène Farmer. Qua leeftijd en talent is er alleen de nieuwe eerste minister Gabriel Attal die zich met hem kan meten. Bardella zelf zegt dat hij een loyale partijsoldaat is en alles zal doen om ervoor te zorgen dat Marine Le Pen in 2027 president wordt.

‘Melonisering’

Welke richting slaat Jordan Bardella na zondag met zijn Rassemblement National in als hij een absolute meerderheid haalt? Een scherpzinnig politiek waarnemer als Jérôme Jaffré sluit die mogelijkheid niet uit. Ook het peilingsinstituut Odoxa houdt rekening met een absolute meerderheid voor het RN, al lijkt het mij weinig waarschijnlijk. Een aantal hervormingen werd door Bardella tijdens de campagne alvast op de lange baan geschoven. Of ‘verloochend’, zoals zijn politieke tegenstanders hem verwijten. Hoever moet je gaan om respectabel te worden?

Toen Marine Le Pen in 2010 voorzitter van het Front National werd, was haar eerste bekommernis ervoor te zorgen dat de demonisering van haar partij zou stoppen. Samen met Philippot zette ze operatie dédiabolisation in. Met succes.

Is vandaag de volgende fase aangebroken met Jordan Bardella? Die van de melonisering van de partij zoals een politiek analist opmerkte? Een verwijzing naar Giorgia Meloni in Italië, die met een veel radicaler programma dan het RN de verkiezingen in haar land won, maar vandaag een eerder banale rechtse centrumkoers vaart. Het is te vroeg om daar al uitspraken over te doen.

Mylène Farmer

Wie is Jordan Bardella?

De boer blokkeert, en wij ook