12 miljoen ontheemden en 150.000 burgerslachtoffers. Dit is het trieste bilan van de burgeroorlog die sinds 2023 bezig is in Soedan. Er vielen tot nu toe drie keer meer burgerslachtoffers dan in Gaza.

‘Het is de meest wrede oorlog waar ik ooit verslag heb over uitgebracht. Maar geen Greta Thunberg, geen verzameld links om zich te bekommeren over de oorlog. De onverschilligheid is totaal.’ Aan het woord is Bernard-Henri Lévy (BHL) in Paris Match (‘Soudan, le massacre oublié’, 31 juli).

Met zijn La barbarie à visage humain (1977) was BHL ooit het boegbeeld van de Franse ‘nouveaux philosophes’. Die ‘nieuwe filosofen’ werden bekend in de tweede helft van de jaren 70 omwille van hun scherpe kritiek op het marxisme, stalinisme en maoïsme. Dat waren in die tijd nog dominante stromingen in het Franse politieke denken. Maar de ‘nieuwe filosofen’ misten diepgang. Hun invloed was van korte duur. Vandaag is BHL auteur en oorlogsverslaggever.

Selectieve verontwaardiging

Wat BHL vaststelt in Frankrijk, geldt onverkort voor België. Geen Conner Rousseau of Sammy Mahdi die pleiten voor sancties. Niemand die dreigt met de val van de regering. Geen Kamercommissie die in spoed wordt samengeroepen. Geen universiteitslokalen die bezet worden. Geen Soedanese vlaggen die hier en daar opduiken. Geen roep om sancties. De onverschilligheid is compleet.

Vergelijk dit met Gaza. Het regent morele oorvegen in de media, dag na dag. Waarom is de verontwaardiging zo selectief? Op de Franse kwaliteitszender LCI geeft BHL een begin van verklaring: ‘No Jews, no news’. De emotionele passies laaien hoog op zodra Israël betrokken is.

Vergelijk dit met Gaza. Het regent morele oorvegen in de media.

Wie durft een ander standpunt vertolken komt in het vizier van de Senior Writer, het zelfverklaarde morele kompas van de Lage Landen en omstreken. ‘Bouchez is uiterst rechts’, schrijft hij dit weekend.

Ik ken Georges-Louis Bouchez vrij goed: ik was zijn eerste werkgever. Hij was enkele jaren mijn assistent aan de universiteit. Schrijven dat Bouchez uiterst rechts is, is even potsierlijk als schrijven dat de aarde plat is. Hoe zoiets voorbij een redactie is geraakt, is mij een raadsel.

Wat is de Palestijnse Autoriteit?

Er gaan stemmen op om Palestina te erkennen. Maar wat is die Palestijnse Autoriteit eigenlijk? Ze werd opgericht in 1994 als gevolg van de Oslo-akkoorden, gesloten tussen de PLO van Yasser Arafat en Israël. Het grondgebied bestaat uit delen van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.

De Palestijnse autoriteit heeft zelfs een soort Grondwet (2002, herzien in 2003 en 2005). Artikel 5 stelt: ‘Het regeringssysteem in Palestina zal een democratisch parlementair systeem zijn, gebaseerd op politiek en partijpluralisme. De president van de Nationale Autoriteit wordt rechtstreeks door het volk gekozen. De regering is verantwoording verschuldigd aan de president en aan de Palestijnse Wetgevende Raad’. Andere artikels voeren de scheiding der machten in, garanderen persvrijheid, enzovoort. Op papier is het een perfect ogende democratie.

De Palestijnse Autoriteit is in de verste verte geen democratie en is het nooit geweest.

Maar papier is gewillig. De Palestijnse Autoriteit is in de verste verte geen democratie en is het nooit geweest. In 1996 werd Yasser Arafat verkozen tot president. Na zijn dood eind 2004 wordt Mahmoud Abbas verkozen voor een ambtstermijn van vier jaar. Vandaag is Abbas nog altijd president, hoewel er geen presidentsverkiezingen meer werden georganiseerd sinds 2005. Zijn legitimiteit is ver te zoeken.

Na de parlementsverkiezingen van 2006 liep het helemaal fout. Hamas won deze verkiezingen, maar net daarom kwam het tot een machtsstrijd tussen Hamas en de Fatah van Mahmoud Abbas. Het gevolg is een feitelijke splitsing van het Palestijnse bestuur tussen de Gazastrook (bestuurd door Hamas) en de Westelijke Jordaanoever (bestuurd door Fatah). Parlementsverkiezingen werden nadien nooit meer georganiseerd. Ook hier is de legitimiteit ver te zoeken.

Wie of wat wil men nu erkennen? Het corrupte regime van Abbas? Of het terreurbewind van Hamas? Of beiden? Of gaat men hypocriet zeggen dat men staten erkent, maar geen regimes? Dit zou pas de ogen sluiten zijn voor de ondraaglijke werkelijkheid.

Belgische regeringen en buitenlandse conflicten

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau dreigt met een regeringscrisis. Hij zal misschien meestemmen met de oppositie. MR-voorzitter Bouchez antwoordt prompt dat een wisselmeerderheid meteen het einde betekent van de regering.

Het is niet de eerste keer dat een buitenlands conflict zorgt voor een binnenlandse crisis. Het gebeurde verschillende keren toen het afleveren van vergunningen voor Wapenexport nog een federale bevoegdheid was. In 1991 valt de regering-Martens VIII onder meer over de export van wapens naar Saudi-Arabië, Oman en de Verenigde Arabische Emiraten. De socialistische vicepremier Willy Claes had in de regering de export mee goedgekeurd, maar SP-voorzitter Frank Vandenbroucke en ook de Volksunie gingen dwarsliggen. Ook vandaag is Frank Vandenbroucke een van de hoofdrolspelers.

Het is niet de eerste keer dat een buitenlands conflict zorgt voor een binnenlandse crisis.

In 2002 is het hommeles in de paarsgroene regering-Verhofstadt I. Deze keer gaat het om wapenleveringen aan Nepal. Ook toen werden die goedgekeurd door de regering, maar het kost wel de kop van het regeringsboegbeeld van Agalev: Magda Aelvoet geeft ontslag en wordt vervangen door Jef Tavernier.

Uiteindelijk heeft men dit soort conflicten binnen de federale regering opgelost door de bevoegdheid voor wapenvergunningen toe te kennen aan de gewesten.

Crisis importeren wordt afgestraft

Wel heeft het verleden duidelijk gemaakt dat de kiezer niet happig is op regeringscrisissen omwille van buitenlandse conflicten. Bij de verkiezingen van november 1991 verliezen de hoofdrolspelers zwaar: SP (-4 Kamerzetels) en VU (-6 Kamerzetels). Bij de verkiezingen van 2003 verdwijnt Agalev zelfs uit de Kamer (-9 Kamerzetels).

Het is maar de vraag wat de kiezers van Vooruit en CD&V gaan vinden van een binnenlandse crisis over een buitenlands probleem. De eerste minister hult zich voorlopig in stilte. De Kamercommissie komt pas samen op 14 augustus. Er is dus nog een zee van tijd om een oplossing te verzinnen.

Is de erkenning van Palestina een oplossing?

Wil men de Palestijnse Autoriteit erkennen als staat, dan zijn er toch een aantal minimale voorwaarden die moeten vervuld zijn. Ten eerste moeten beide partijen de wapens neerleggen. Ten tweede moeten alle gijzelaars van 7 oktober 2023 worden vrijgelaten. Dat zijn er nog 49, waarvan er waarschijnlijk 27 overleden zijn. Ten derde moet Hamas ontwapend worden. Milities hebben geen plaats in een burgerlijk bestuur. Ten vierde moet een proces worden opgestart om het volledige grondgebied onder burgerlijk bestuur te brengen. Dat zal even duren, maar het proces moet wel worden opgestart.

Milities hebben geen plaats in een burgerlijk bestuur.

Een erkenning van Palestina zonder dat aan deze voorwaarden is voldaan is knettergek. Het helpt noch de Gazanen, noch de gijzelaars. Het zorgt niet voor vrede. Het zorgt alleen voor politiek theater op de Belgische bühne.

Of gaat men Palestina erkennen terwijl er nog gijzelaars zitten in de tunnels van Hamas? Dit zou een megageschenk zijn voor Hamas. Het zou bewijzen dat terreur loont. De stichtingsdaad van de nieuwe Palestijnse Staat is dan de pogrom van 7 oktober 2023, met 1.200 Israëlische doden en 250 gijzelaars. Is dat dan de moraliteit van de linkse moraalridders?

Oorlog: waar is het graf van de onbekende generaal?

Neen, ik pleit Israël niet vrij van alle zonden. Ik ben Maarten Boudry niet. Een oorlog is een verschrikking voor alle burgers. Dit is zo in Gaza, maar ook in Soedan, Oekraïne, Oost-Congo…

Niemand omschreef beter wat oorlog echt is dan Pol De Witte (1848-1929). Deze kleermaker was van bij het begin betrokken bij de opkomst van het socialisme in Gent. Hij schreef zijn levensverhaal neer in een prachtig tijdsdocument: Alles is omgekeerd. Hoe de werklieden leefden 1848-1918, uitgegeven door Kritak in 1986.

De leiders van de oorlogen zijn de lijders niet.

Over de Eerste Wereldoorlog schreef hij dat men de eer om als held voor het vaderland te sneuvelen overlaat aan de simpele soldaten. Nergens is een graf te vinden van de onbekende generaal, schrijft De Witte. En ja, het is nog altijd zo. De leiders van de oorlogen zijn de lijders niet.

De Franse politieke denker Raymond Aron (1905-’83) stelde ooit: ‘Les horreurs ne se compensent pas, elles s’ajoutent’ (‘De gruwelen heffen elkaar niet op, ze stapelen zich op’). Dit is ongetwijfeld ook het geval in Gaza, of de gruwel nu komt van Hamas of van Israël, gruwel is gruwel. Daar zal het Belgische politieke theater niets aan veranderen.

Pol De Witte

Gaza, Gaza, Gaza…