Zapman schrijft over televisie en beseft heel goed dat de Doorbraaklezer meestal geen al te hoge pet op heeft van het medium, en al zeker niet van de meeste programma’s die er te zien zijn.

Dat maken jullie in de reacties op deze rubriek ook vaak duidelijk. Toch blijft uw dienaar het belangrijk vinden om u te informeren over tv-fenomenen en nieuwigheden, omdat ze nog altijd een belangrijke invloed hebben in onze samenleving.

Uitgesteld kijken

Bijkomend probleem is dat het allemaal heel subjectieve materie is en zelfs een doorgewinterde Zapman kan zich eens vergissen. Zo schreven we een paar weken geleden nog dat ‘kijkcijferkanonnen doel beginnen missen‘.

En dat klopt niet helemaal. Zo zijn de kijkcijfers van De Slimste Mens wel lager op de dag van uitzending zelf, maar zeven dagen later blijkt dezelfde aflevering toch weer vlot richting anderhalf miljoen te gaan. Anderzijds blijft Het Huis, ook met uitgesteld kijken, lager scoren dan vroeger: het programma haalt met moeite 700.000 kijkers.

Zelfs een doorgewinterde Zapman kan zich eens vergissen.

Toen we twijfelden of de knappe zondagavondreeks This is not a murder mystery op VRT 1 een groot publiek zou kunnen aanspreken, kregen we dan weer gelijk. Die blijft, ook met uitgesteld kijken, hangen op minder dan 600.000 kijkers, wat echt weinig is voor zo’n prestigieus project.

Vanoudenhoven en Boeva

Wat wél bijna een miljoen kijkers scoort (uitgesteld kijken inclusief) is het zondagavondprogramma dat vlak ervoor wordt uitgezonden: Down The Road. Toevallig kwam Zapman op sociale media een clipje tegen waarin voormalig kijkcijferkanon Rob Vanoudenhoven zich kritisch uitlaat over dat programma. ‘Dat is niet de weg die we moeten opgaan. Dit is geen inclusie’, zei hij erover. Als vader van een dochter met een ernstige motorische beperking, heeft hij enig recht van spreken.

Een paar jaar geleden had ook komiek William Boeva, zelf geboren met dwerggroei, zo zijn bedenkingen. ‘Mensen met down zijn geen feelgood entertainment’, zei hij in een open brief aan de Vlaamse media. Beide heren verwoorden daarmee perfect de reden waarom Zapman nog nooit naar een aflevering van Down the Road heeft gekeken en dat ook nimmer van plan is.

Zindelijk

Misschien was er ooit wel een goede reden om het programma te maken. Want waarom zou je geen programma mogen maken met mensen met het downsyndroom?

Twee dingen. Ten eerste zie je in zo’n programma’s maar een klein deel van de mensen met down: enkel degenen die nog een beetje goed praten, slim genoeg zijn en… zindelijk zijn, dus enkel degenen die kunnen ‘dienen’ voor ‘feelgood’-televisie zoals de VRT die zo gretig maakt.

Als het maar gaat over ziektes, depressies of de dood, dan zijn ze er graag bij aan de Reyerslaan.

Dat doen ze niet alleen met down-mensen trouwens. Ook met jongdementen bijvoorbeeld in Restaurant Misverstand en tal van andere groepen in zogenaamd ‘verbindende’ en ‘maatschappelijk verantwoorde’ programma’s. Als het maar gaat over ziektes, depressies of de dood, dan zijn ze er graag bij aan de Reyerslaan. In het voorjaar maakten ze zelfs nog een spelprogramma rond ‘gelukkig gescheiden’ koppels. ‘Cringe’, zou Zapman zeggen, als hij een 12-jarige was.*

Exploitatie?

Maar er is nog een tweede argument waarom wij zeker niet zullen kijken naar Down the Road. Van seizoen 1 kon je nog zeggen dat het eens een inkijk gaf in de leef- en denkwereld van de ‘down-mensen’. Maar vanaf een tweede seizoen begint het wat ons betreft te lijken op exploitatie. En intussen is Down the Road al bezig aan zijn zevende seizoen!

Kijkt u er wél graag naar, ook prima. Niemand hoeft het met Zapman eens te zijn. Maar zelf voelt hij er zich niet goed bij. En blijkbaar vinden heel wat mensen met een down-persoon in hun directe omgeving zulke programma’s ook te pijnlijk om ernaar te kijken. Al zullen er ongetwijfeld ook mensen zijn die de aandacht voor down juist positief vinden. Tsja, ook daar is natuurlijk iets voor te zeggen.

Goede bedoelingen

Ongetwijfeld heeft presentator Dieter Coppens de beste bedoelingen met het programma en de deelnemers zullen wellicht genoten hebben. Maar toch nog een laatste bedenking: moet het zo extreem? Moet je, zoals in aflevering 1 van dit seizoen (Ok, bekentenis: we hebben ten behoeve van deze rubriek toch een klein stukje gekeken), een jongen met down die nog nooit heeft gevlogen, zomaar meenemen op een vlucht van bijna twintig uur?

Feelgood moet het zijn!

Ach, op televisie duurt dat toch maar een paar minuten en mocht er toch onverhoeds iemand onderweg een paniekaanval krijgen (een meisje vond het al lastig om door de veiligheidspoortjes van de luchthaven te gaan), dan laat je dat toch gewoon weg uit de montage?

Feelgood moet het zijn!

* cringe = gênant

Rob Vanoudenhoven

Het reisprogramma-met-down-syndroom