Twee jonge vrouwen vormen sinds vorige zaterdag het voorzittersduo van de Duitse links-radicale partij Die Linke. Janine Wissler (39) en Susanne Hennig-Wellsow (43) werden op het digitale partijcongres verkozen met respectievelijk 84,2 en 70,5 % van de stemmen. Wissler leidt de fractie van Die Linke in het parlement van de West-Duitse deelstaat Hessen, Hennig-Wellsow vervult dezelfde functie in de Oost-Duitse deelstaat Thüringen.

Droom van rood-rood-groen

Hennig-Wellsow verwierf bekendheid in de Bondsrepubliek toen ze vorig jaar op 5 februari de liberaal Thomas Kemmerich (FDP) een bloementuil uit protest voor de voeten wierp. De man had zich immers tot minister-president van het ‘Land’ (deelstaat) Thüringen laten verkiezen met de steun van de rechts-nationalistische Alternative für Deutschland (AfD). Hennig-Wellsow had die tuil oorspronkelijk voorzien voor Bodo Ramelow (Die Linke) van wie iedereen dacht dat hij in de derde ronde in zijn functie van ‘Landesvater’ zou worden bevestigd. De AfD had die hoop de bodem ingeslagen met een tactisch manoeuvre.

Uiteindelijk moest Kemmerich na een paar dagen zijn mandaat aan de wilgen hangen; te groot was de druk van de media, het politieke establishment en de straat op de liberale politicus geworden, te zeer werd de FDP op één hoop gegooid met de ‘fascisten’. Zo kwam Ramelow dan toch weer aan het roer van het Thüringse schip te staan. De architecte van Rot-Rot-Grün (Die Linke, de sociaaldemocratische SPD en die Grüne) in Thüringen was Hennig-Wellsow. En van wat ze in Thüringen realiseerde, droomt ze ook met betrekking tot het federale niveau: de christendemocraten van de ‘CDU/CSU uit de Bondsregering verdrijven’ en een rood-rood-groene regering tot stand brengen. Ze hoopt alvast dat het aftreden van Angela Merkel (CDU) als bondskanselier tot een verzwakking van ‘zwart’ (de partijkleur van de christendemocraten) zal leiden.

Trotskistisch

Minder fan van rood-rood-groen, maar daarom niet minder radicaal is Janine Wissler. Ze was tot enkele weken geleden nog lid van Marx21, een trotskistisch netwerk binnen Die Linke dat geobserveerd wordt door de Verfassungsschutz (letterlijk: ‘Bescherming van de Grondwet’, de dienst die ongrondwettelijke activiteiten in het vizier heeft – nvda).

Minstens 15 van de 69 parlementsleden van Die Linke in de Bondsdag blijken trouwens lid te zijn van een van de extremistische groeperingen binnen de partij die de inlichtingendienst in de gaten houdt omdat ze einen grundsätzlichen Systemwechsel (‘een fundamentele verandering van het systeem’ – nvda) nastreven. Een van die groepen, Marx21, spreekt zich uit voor de installatie van een kommunistische Gesellschaftsordnung (communistische maatschappelijke ordening – nvda).

‘De bakkerij overnemen’

Met het oog op haar kandidaatstelling als covoorzitter van Die Linke had de politica uit Hessen haar lidmaatschap van Marx21 opgezegd. Ze heeft zich in een interview inhoudelijk niet gedistantieerd van Marx21 en bestrijdt verder het kapitalisme omdat het ‘niet in staat is de rijkdom op de wereld rechtvaardig te verdelen’. Dat de Verfassungsschutz de groepering als extremistisch inschat, is voor Wissler ‘geen maatstaf’ omdat de dienst jarenlang geleid werd door de ‘rechtse samenzweringstheoreticus’ Hans-Georg Maaßen en ‘rechtse terreur jarenlang gebagatelliseerd’ heeft.

Wissler, die stamt uit een linksgeoriënteerde middenklasse, is intussen wel gepokt en gemazeld in het extreemlinkse milieu, net zoals Hennig-Wellsow beïnvloed is door haar kinderjaren en haar ouderlijke thuis in de DDR (haar vader werkte bij de gerechtelijke politie, haar moeder was ambtenaar). Dat radicalisme blijkt ook uit de woorden die Wissler tijdens het partijcongres uitsprak: ‘Es geht nicht nur [niet alleen] um ein größeres Stück vom Kuchen (taart – nvda). Es geht ums Ganze, es geht um die Bäckerei’. Een paar hervormingen, een stukje sociale rechtvaardigheid meer, is niet voldoende, Die Linke moet de ‘bakkerij’, het systeem als geheel, overnemen.

Politieke wissel

Hoe dit moet gebeuren, is een van de grote twistpunten binnen de partij. Federale regeringsdeelname zou Die Linke tot heel wat compromissen dwingen, en daar past Wissler voor. De partij is bijvoorbeeld tegen de inzet van de Bundeswehr, het Duitse leger, in buitenlandse missies, wil de NAVO afschaffen en bepleit de afschaffing van de Verfassungsschutz. Daarvoor valt geen meerderheid met bijvoorbeeld de SPD te vinden.

Terwijl Hennig-Wellsow haar ongeduld om mee te regeren uitdrukt met de woorden ‘Laat ons niet meer wachten! De mensen hebben geen tijd om op ons te wachten’, zegt Wissler de deur niet te sluiten, maar ‘voor een politieke wissel [te] strijden.’ Rood-rood-groen maakt gelet op achtereenvolgende opiniepeilingen sowieso geen kans om de meerderheid bij de Bondsdagverkiezingen van 26 september 2021 in de wacht te slepen (samen 42,1% tegenover de 53,1 % van – niet ondenkbaar – zwart-groen).

Bolsjewist

Wissler en Hennig-Wellsow lossen Katja Kipping en Bernd Riexinger af. Deze laatste had op de Strategie-conferentie van Die Linke begin maart 2020 voor commotie gezorgd toen hij een wansmakelijk ‘grapje’ vertelde over wat er met de rijken moest gebeuren die verantwoordelijk waren voor een groot deel van de CO²-uitstoot: ‘Wir erschießen sie nicht. Wir setzen sie schon für nützliche Arbeit ein.’ (‘We schieten ze niet dood. We zetten ze wel in voor nuttig werk.’ – nvda).

Riexinger had in een onbewaakt moment het masker laten vallen en aangetoond dat hij in de grond van zijn hart nog altijd een hardleerse bolsjewist was. Zijn opvolgsters zelf moeten voor niemand binnen Die Linke onderdoen in radicaliteit. De Verfassungsschutz zal nog veel werk hebben.

Susanne Hennig-Wellsow

Linksradicale partij ligt in de lappenmand

Die Linke kleurt nog roder

Regeringsvorming op de helling?