Quinten Jacobs: ‘Die samenvallende verkiezingen zijn waanzin’

Een ‘rijzende ster’ zal hij zichzelf nooit noemen. Maar na de publicatie van Het betonnen beleid is Quinten Jacobs, nog altijd maar 26 jaar oud, niet meer weg te slaan uit kranten en tv-studio’s. Vandaag schuift hij aan bij Jinnih Beels, voor een nieuwe aflevering van ‘De Dwarsliggers’ en een gesprek over het Belgische systeem, de mensenrechteninflatie, de verantwoordelijkheid van de burger en… zijn eigen politieke toekomst.

Wat begint met een kennismaking vloeit snel over in een scherpe analyse van de Belgische democratie. De jonge advocaat en grondwetspecialist ontleedt waarom het zo moeilijk is om in België écht iets te veranderen. De Europese Unie, het supranationale mensenrechtenkader en de Belgische staatsstructuur komen aan bod.

‘Waanzin’

‘De federale overheid is een bootje dat vol lekken zit’, stelt Jacobs vast. ‘We krijgen jaarlijks 260 miljard euro aan belastingen en sociale bijdragen binnen, maar na de verplichte stortingen aan sociale zekerheid, dotaties aan de deelstaten, EU-lidgeld en rentelasten blijft er amper 25 tot 27 miljard over voor de kernbevoegdheden.’ Het gevolg? ‘De federale regering kan nergens anders besparen dan in de sociale zekerheid.’ Daarom verbaast het Jacobs dat socialisten zo weinig enthousiasme tonen voor een staatshervorming: ‘Politici die niet graag saneren in de sociale zekerheid, hebben net de plicht om iets aan die staatsstructuur te doen.’

Ook de burger wordt een spiegel voorgehouden. ‘De kiezer heeft ook een verantwoordelijkheid’, vindt Jacobs, maar hij voegt er aan toe dat het systeem die verantwoordelijkheid bemoeilijkt. Mensen werken van ’s ochtends tot ’s avonds, hebben geen tijd om zich dagelijks in de staatsstructuur te verdiepen, en toch moeten ze elke vijf jaar een stem uitbrengen in een mix van Vlaamse, federale en Europese verkiezingen die op dezelfde dag plaatsvinden. ‘Waanzin’, vindt Jacobs die verplicht samenvallende stembusgangen.

Mensenrechten

Het meest delicate deel van het gesprek gaat over mensenrechten. Jacobs is voorstander van afdwingbare mensenrechten, maar waarschuwt voor inflatie. ‘Als je plots veel of bijna alles in mensenrechtentermen kan formuleren, dan verdwijnt de waarde van wat een mensenrecht is.’ Het gevolg is dat politieke debatten worden gedepolitiseerd: wie tegen een bepaald beleid is, zou tegen de mensenrechten zijn. Zowel links als rechts maken zich hieraan schuldig.

Maar Jacobs is geen doemdenker: hij ziet beweging. Partijen die vroeger eurosceptisch waren, maken bochten. Meer dan twintig landen werken aan een protocol bij het EVRM om mensenrechten te herinterpreteren, en ook niet-Vlaamsgezinde partijen erkennen dat de federale begroting onhoudbaar is. ‘Ik zie op de drie domeinen beweging die ik mij vijf à tien jaar geleden nauwelijks had kunnen voorstellen.’

Persoonlijk blijft Jacobs voorlopig buiten de partijpolitiek. ‘Ik zou het jammer vinden mocht je al in je twintiger jaren in zo’n ideologisch carcan zitten’, legt hij uit. ‘Dat je al niets anders mag zeggen dan wat de partij zegt.’ Maar wat niet is, dat kan nog komen. ‘Wat niet wegneemt dat ik vind dat mensen die begaan zijn met de res publica, op termijn wel de morele plicht hebben om de arena te betreden.’ ‘Ze gaan je claimen’, waarschuwt Beels. ‘Ze claimen je nu al.’

Bekijk de volledige podcast via YouTube of op uw favoriete podcastplatform.

Het boek van Jinnih: https://www.jinnihbeels.com/boek