fbpx


Binnenland

Van Reset tot Big Shift: er roert wat in de socialistische gelederen

De Elchardusbocht, voor u uitgelegd



De man die decennia lang achter de schermen het ideologisch kader van de Vlaamse socialisten bepaalde, VUB-professor Mark Elchardus, heeft zonet zijn opus magnum afgeleverd, genaamd Reset. Een term uit de informatica die normaal duidt op het terugzetten naar fabrieksinstellingen, zoals de coverafbeelding suggereert. Maar daar lijkt het allerminst op. Want met één duw op de knop haalt de professor het ideeëngoed binnen waar rechtse opiniemakers decennialang voor verketterd werden en  uitgescholden voor racisten of xenofoben: het gevaar van de…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


De man die decennia lang achter de schermen het ideologisch kader van de Vlaamse socialisten bepaalde, VUB-professor Mark Elchardus, heeft zonet zijn opus magnum afgeleverd, genaamd Reset. Een term uit de informatica die normaal duidt op het terugzetten naar fabrieksinstellingen, zoals de coverafbeelding suggereert. Maar daar lijkt het allerminst op.

Want met één duw op de knop haalt de professor het ideeëngoed binnen waar rechtse opiniemakers decennialang voor verketterd werden en  uitgescholden voor racisten of xenofoben: het gevaar van de islamisering, het opengrenzenbeleid en de migratie, de woke-ideologie en de anti-racisme-heksenjacht, het doorgeslagen discriminatiediscours, de eigengereidheid van activistische rechters, de dictaten van de EU en het Europees Mensenrechtenhof, het stigmatiseren van Orban en Hongarije. En, jawel, zelfs het cordon sanitaire moet op de schop. De volkswil werd daarbij te lang genegeerd luidt het. Grote kop-van-Jut is het liberalisme en de globalistische logica, die elke identitaire reflex of vorm van ‘gemeenschapsdenken’ als achterlijk wegzetten. Onze oren tuiten.

Een strategische evidentie

Zoals te verwachten ademt deze klet van ruim 600 bladzijden academische degelijkheid uit, met veel voetnoten en referenties, wetenschappelijk onderbouwd. ‘Het belangrijkste politieke boek in decennia’, beweert Wetstraatwatcher Rik Van Cauwelaert met enige zin voor overdrijving. Ondertussen is het geschrift wel the talk of the town, krijgt het enorm veel media-aandacht, en geeft Elchardus zowat elke dag een interview weg. Zo ontstaat er een boek-over-het-boek, interviews, meningen, indrukken, geruchten. Heel dat amalgaam geeft een aparte kijk op de kwestie, waarbij toch weer de olifant in de kamer opduikt: wat is de bedoeling van deze grote ideologische bocht?

Het antwoord op die vraag zit cryptisch in de interviews zelf vervat. Daar waar Elchardus bijvoorbeeld stelt dat zijn boek een uitnodiging is aan links en zijn partijgenoten om ‘in dialoog te gaan’ over een aantal waarden en principes (De Tijd, 23/10). Een reële bekommernis, want de oude vormen en gedachten zitten diep in het Vlaams-progressieve biotoop. In het bijzonder is de hoogopgeleide elite, die vandaag Vooruit nog genegen is, ook zeer gehecht aan het globalistisch-kosmopolitische credo, en heeft ze helemaal niets op met de volkswil. Zij zijn de erfgenamen van de 68-ers die de Lange Mars door de Instellingen succesrijk hebben afgerond.

Deze intellectuele bovenlaag meekrijgen, en oud-linkse criticasters als Walter Zinzen de pas afsnijden, daarvoor werd de professor emeritus van stal gehaald. De eigenlijke reden van de Elchardusbocht is een strategische evidentie: de Vlaamse grondstroom is rechts, en zolang links die niet kan capteren zal het geen verkiezingen meer winnen. De N-VA was in dat grondstroomverhaal een decennium succesrijk, maar dreigt nu overvleugeld te worden door het radicalere Vlaams Belang. Het is le moment suprême voor de Vooruiters van Conner Rousseau.

Sociaaldemocratische centrumpartij

Een poging tot ideologische herschikking en herverkaveling dus. Wijselijk laat de professor het groene gedachtengoed over aan Groen!, en het dieprode aan de PvdA, daar vallen niet zoveel stemmen meer te rapen. Het einddoel van de operatie is een restyling tot sociaaldemocratische centrumpartij die de onderkant van de Vlaamse middenklasse moet aantrekken – nu N-VA-stemmers – en wie weet zelfs de arbeiders, gepensioneerden en andere kleine Vlamingen die ze aan het VB verloren.

 

Daartoe is het verhaal van volkseigenheid en recht op een Vlaams thuisgevoel een geschikte ingang, dat heeft Elchardus heel goed begrepen. De resetknop moet de ‘identitaire’ vleugel van de N-VA losweken van de nog steeds zeer actieve liberale fractie. Men zou dan inzake migratie min of meer op één lijn met de partij van Bart De Wever komen, waardoor de oude sossenhaat van rechts kan geneutraliseerd worden. De fuik staat open. Naar verluidt heeft de N-VA-voorzitter zich al positief uitgelaten over Elchardus’ denkoefening. Binnenskamers echter flikkeren alle alarmlichten: als de vos de passie preekt…

Het is ook niet zonder betekenis dat Elchardus’ boek door de nieuwe Ertsberg-uitgeverij van Karl Drabbe wordt uitgegeven, ook medewerker van Doorbraak. Drabbe wilde zich meer in het midden positioneren en grote namen – in Vlaanderen – aantrekken en richtte de uitgeverij Ertsberg op. Iets met ‘het radicale midden’, een goed klinkend oxymoron. Vermoedelijk is Ertsberg zelfs speciaal opgericht om het Reset-boek te lanceren. Zo valt de puzzel in elkaar: dit is politiek stratego en niets anders.

Een progressief leger

Als bij wonder valt de Reset-publicatie samen met een ander gebeuren waarvan de naam bijna een echo lijkt van Elchardus’ boektitel: The Big Shift, zijnde het ‘participatieproject’ waarmee Conner Rousseau de kloof tussen politiek en burger wil dichtrijden. Dat hebben we al meer gehoord. De campagne werd afgelopen zaterdag afgetrapt in Mechelen en bevat interessante retorische elementen. Rousseau roept er namelijk op tot de oprichting van een volksleger tegen extreem-rechts. Dat loopt mooi parallel met de intellectuele oefening van professor Elchardus: terwijl de elite denkt, zal het voetvolk zich bewapenen tegen de fascisten. Alle gelijkenissen met de Mao-retoriek toevallig. De Grote Sprong Voorwaarts was het motto waarmee de culturele revolutie in China het land op de rand van de afgrond bracht, neen, eigenlijk erover.

Dat je met een leger – ook al is het metaforisch bedoeld – een politiek project moet verdedigen tegen andersdenkenden, klinkt natuurlijk niet echt democratisch. Het Vlaams Belang roept, in tegenstelling tot de islam, niet op tot gewapende actie of enige geweld. Niettemin positioneert de Big Shift zich als een verdelgingscampagne, dat kan misschien ook de wokes met hun canceldrift bekoren. Debora zal dus de kassa moeten combineren met een kalasjnikov of minstens een krachtig insecticide. Waar is de tijd van de mestkevers van Karel de Gucht.

De decennialange vervreemding van de sociale realiteit bij de Vlaamse linkerzijde zal niet door een boek worden gekeerd, zelfs al heet de auteur Mark Elchardus. Om maar te zeggen: N-VA en VB hoeven zich niet al te veel zorgen te maken over de Reset en de Big Shift. Heel de campagne herinnert onweerstaanbaar aan de tijd van Patrick Janssens, Steve Stevaert en de Teletubbies die Vlaanderen veroverden met een grote ballon gebakken lucht, tot ze onherroepelijk door het ijs zakten. Marketing, oneliners en perceptiepolitiek: in die zin zijn Rousseau en C° toch weer liberaler dan ze zelf willen toegeven. Debora is trouwens naar eigen zeggen voor de blauwen. Wat misschien wel die kassa-idylle verklaart.

Johan Sanctorum

Johan Sanctorum is filosoof, publicist, blogger en Doorbraak-columnist.