fbpx


Buitenland
oekraïne

Anastacia Galouchka: ‘Ja, ik heb de voorbije maanden al doodsangsten uitgestaan’

Anastacia Galouchka strijdt al 10 maanden voor Oekraïne



Twee weken lang blikt de Doorbraak-redactie in een aantal eindejaarsinterviews terug én vooruit. Wat waren de meest spraakmakende trends en gebeurtenissen van het voorbije jaar? En wat brengt 2023 ons? Gaande van de gruwel in Oekraïne over de migratiecrisis of de politieke chaos in eigen land tot de toekomst van onze landbouw. Vandaag: Anastacia Galouchka uit Kiev.  Enkele weken voor de eerste Russische bommen op Kiev vielen, interviewden we Anastacia Galouchka (29) voor het eerst. Als dochter van een Oekraïense…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Twee weken lang blikt de Doorbraak-redactie in een aantal eindejaarsinterviews terug én vooruit. Wat waren de meest spraakmakende trends en gebeurtenissen van het voorbije jaar? En wat brengt 2023 ons? Gaande van de gruwel in Oekraïne over de migratiecrisis of de politieke chaos in eigen land tot de toekomst van onze landbouw. Vandaag: Anastacia Galouchka uit Kiev. 

Enkele weken voor de eerste Russische bommen op Kiev vielen, interviewden we Anastacia Galouchka (29) voor het eerst. Als dochter van een Oekraïense vader en Russische moeder groeide ze op in België, maar na haar rechtenstudies verhuisde ze naar Kiev, waar ze de oorlog nu vanop de eerste rij meemaakt. Ze is er al maandenlang aan de slag als fixer voor The Washington Post. ‘Naar België terugkeren zit er voorlopig niet in. We willen hier allemaal zijn voor het overwinningsfeest.’

Hoe is het leven daar, na negen maanden oorlogsgruwel?

Anastacia Galouchka: ‘Eigenlijk nog best oké. Vroeger werkte ik onder meer voor de VN en reisde ik vaak, maar dat is in de gegeven omstandigheden natuurlijk behoorlijk lastig. Ik heb hier nu een appartement, en probeer af en toe nog eens naar België terug te komen. Het dagelijkse leven kan hier soms redelijk uitdagend zijn, maar goed, we trekken ons uit de slag. Voedsel is er voorlopig genoeg, enkel mijn favoriete chips moet ik voorlopig missen. De stroom en het internet vallen regelmatig uit, maar daar leer je mee leven. Dit gezegd zijnde: de constante onzekerheid en de passieve stress zijn wel heel uitputtend. Mentaal vreet dit leven je dus wel aan, maar de meeste Oekraïners verkiezen dit boven een bestaan in een door de Russen bezette stad.’

Op het gevaar af bijzonder cynisch te klinken: alles went blijkbaar, ook de oorlog?

‘Het kan ook niet anders. Je kan onmogelijk negen maanden ondergedoken blijven zitten in een kelder, je moet verder met je leven. Je gaat dus door, terwijl je de risico’s voortdurend inschat en afweegt. Tegelijk is het ook een soort van statement naar de Russen toe: we laten ons niet doen, je zal ons nooit kunnen vernietigen. Mocht het hele land nu collectief in een depressie vervallen, dan kunnen we net zo goed de boeken sluiten en is de oorlog verloren.’

Je werkt intussen voor de Amerikaanse krant The Washington Post: enkel vanuit Kiev of trek je soms ook mee naar de frontlinie?

‘De krant beschikt over een kantoor hier in Kiev, maar daarnaast werkt hij ook met twee fixers — ikzelf en een goede jeugdvriend van me — die afwisselend mee naar het front in het Oosten of in het Zuiden trekken. Ik wissel de weken hier in Kiev — om even uit te blazen — dus af met de weken aan het front, samen met een journalist van de krant. Dat is soms best hard: je beleeft de oorlog echt van heel nabij en het werk is heel uitdagend. Het heftigste aan dat soort werk is evenwel dat het nooit stopt. We hebben geen pauzeknop om pakweg ’s avonds of in het weekeind even uit te blazen en de doorstane emoties te verwerken. Dat maakt het bijzonder intens.’

Hoe ver ga je daarbij, als burger? En kan je sowieso voor jezelf wel een grens afbakenen?

‘Je zet je persoonlijke veiligheid constant op het spel, er bestaan amper regels in zo’n werksituatie. Je probeert uiteraard wel zoveel mogelijk garanties in te bouwen. We reizen constant met een Britse ex-special forces die gepokt en gemazeld is in oorlogssituaties en die bij elke opdracht de situatie ter plekke en de mogelijke risico’s afweegt. Moeten we ons voor een bepaald verhaal echt letterlijk op het strijdtoneel of in de loopgraven begeven, dan is dat altijd heel strikt getimed.’

‘Sowieso blijven we daar nooit langer dan een uur, maar ik zal niet ontkennen dat ik de voorbije maanden ook al enkele keren echte doodsangsten heb uitgestaan. Momenten waarop ik dacht: dit overleef ik niet. Zo herinner ik me een beschieting niet zo ver van de stad Slovjansk. Nauwelijks een minuut na onze aankomst bij een tankpositie werden we zwaar beschoten werden met clustermunitie. De scherven vlogen in het rond en ik kon nergens schuilen, tenzij onder de tanks die uitgerekend ook het doelwit waren van de Russische aanval. De special forces-man én de aanwezige Oekraïense soldaten schreeuwden me toe dat ik onder de tank moest kruipen, maar op zo’n moment maak je natuurlijk in eerste instantie een persoonlijke afweging. In een flits van een seconde moet je dan een beslissing nemen die het verschil kan maken tussen leven en dood.’

Wanneer je daar dan achteraf opnieuw bij stilstaat, is het dat dan allemaal waard?

‘Kort na het begin van de oorlog zijn miljoenen Oekraïners het land ontvlucht, maar ruim de helft daarvan is intussen ook al teruggekeerd. Tienduizenden mannen hier zijn vrijwillig naar het front getrokken, ze stonden vaak zelfs urenlang in de rij om toch maar een geweer te krijgen om hun gezin en hun land te verdedigen. Wat zou ik me dan vragen stellen bij wat ik nu doe? Ik weet verdomd goed waarom ik dit doe. Niet voor de kick of voor de adrenaline, wél om deze oorlog onder de internationale aandacht te houden.’

Want één ding weten we hier heel zeker: zodra de VS de kraan toedraaien, is het voor ons over en uit. Dan begint de genocide pas echt, dan staat een heruitgave van de slachtpartij in Boetsja ons allemaal te wachten.’

Heb je nu het gevoel dat Oekraïne er vandaag beter voor staat dan in het voorjaar?

‘Absoluut. De Russen hebben intussen een hele rist belangrijke steden die ze veroverd hadden opnieuw moeten opgeven. Veel hangt nu af van de hulp die we de komende maanden zullen blijven krijgen van onze westerse partners. We doen wat we kunnen, tonen ons van onze meest inventieve kant, maar die hulp blijft echt levensnoodzakelijk.’

‘Ik vrees dat deze oorlog nog vele maanden kan duren, een soort van status quo lijkt me op dit moment niet langer realistisch. We willen ook niet meer dezelfde fout begaan die we in 2014 al hebben gemaakt, toen we onder gigantische druk de akkoorden van Minsk hebben afgesloten.’

Krijg je nooit het gevoel dat almaar meer Oekraïense burgers de oorlog moe raken en op termijn wél eerder voor de onderhandelingstafel zouden opteren?

‘Hoegenaamd niet! Integendeel zelfs: met elke raket die op Kiev of welke stad dan ook landt, worden de vastberadenheid en de verbetenheid van de Oekraïners een stukje groter. Ook al betekent dit dat ze misschien nog maandenlang in de kou en zonder stroom zullen zitten. Ik was in Cherson de eerste dag nadat de Oekraïense troepen daar de stad opnieuw zijn binnengetrokken: wat ik daar zag, het gevoel dat ik daar kreeg, dat vergeet ik nooit meer.’

‘Intussen zijn de lijken en de massagraven bovengekomen en is de euforie natuurlijk weggeëbd, maar de verbetenheid is er enkel maar groter op geworden. En natuurlijk spuit ook de Oekraïense regering volop propaganda, dat beseft iedereen, maar een land in oorlog overleeft niet zonder propaganda. Maar geloof me: blijven vechten, dat is wel het narratief dat ik hier overal rondom mij hoor. Een nieuwe onderhandelde uitweg zou door de bevolking vandaag nooit meer aanvaard worden.’

Is de steun voor president Zelenski in Oekraïne zelf nog altijd even groot als het respect dat hij in het buitenland krijgt?

‘Zeker en vast. De man geniet hier een ware heldenstatus.’

De VS maar vooral Europa hebben de voorbije maanden een wat voorzichtige en zelfs enigszins dubbelzinnige houding aangenomen als het over militaire steun ging: raketten of wapens die te offensief waren, werden niet geleverd. Vanuit de redenering dat ook de NAVO in dat geval echt wel betrokken partij dreigde te worden. Hoe kijkt men in Oekraïne tegenover die dubbelzinnigheid aan?

‘Vooral naar de Amerikanen toe heerst er een heel grote dankbaarheid, dat merk ik zelf ook telkens ik met Amerikaanse journalisten aan het front ben. Het land beseft ook heel goed dat niemand ons iets verschuldigd is, maar tegelijk leeft hier wel het idee dat wij vandaag ook een beetje jullie oorlog voeren.’

Want laat ons wel wezen: de rest van de wereld mag zogezegd niet betrokken raken bij deze oorlog, maar klopt dat idee nog wel? Wij worden bestookt met Iraanse drones en raketten, we vechten met Amerikaanse wapens en aan het front duiken er een pak Amerikaanse vrijwilligers op die met ons meestrijden. Nu goed, er is ook wel begrip voor de houding van Europa, maar jullie moeten echt beseffen dat de huidige hulp enkel volstaat om het hoofd net boven water te houden. De oorlog ook winnen, dat lukt hiermee niet, vrees ik. We vechten grotendeels op pure wilskracht en overlevingsinstinct.’

Heb je zelf intussen al familie of vrienden verloren?

‘Kennissen. Mensen met wie ik ooit nog op kamp ben geweest, of mensen die ik tijdens de oorlog heb leren kennen en die plots niet meer antwoorden. Maar geloof me, dit geldt voor iedereen hier.’

Je bent nog geen dertig, je leven moest eigenlijk nog beginnen. Ben je vandaag iemand anders dan een jaar geleden?

‘Ik ben op negen maanden tijd veel ouder geworden en heb ook een pak beter leren relativeren. Mijn jeugdige onbezonnenheid ben ik nu helemaal verloren, al werd dat misschien tijd, ik ben tenslotte al 29 (lacht).’

Morgen: Ruud Koopmans, socioloog, over migratie. 

Filip Michiels

Filip Michiels is zelfstandig journalist.