fbpx


Multicultuur & samenleven

Barbara Pas: ‘Asiel staat voor ons niet gelijk aan een verblijfsrecht in Europa’

Barbara Pas (Vlaams Belang) over de aanhoudende migratiecrisis



Zowel in eigen land als in een aantal buurlanden blijft het aantal asielaanvragen ook dit jaar pieken. En in Italië kwamen er de eerste drie maanden van dit jaar zelfs al driemaal zoveel migranten aan als in dezelfde periode vorig jaar. Tegen die achtergrond van een permanente asielcrisis probeert de EU nu eindelijk een nieuw asiel- en migratiekader klaar te stomen. 'Vergeefse moeite', vindt Barbara Pas, fractieleidster voor Vlaams Belang in de Kamer. 'Het Europese uitgangspunt zit fundamenteel fout.' De…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Zowel in eigen land als in een aantal buurlanden blijft het aantal asielaanvragen ook dit jaar pieken. En in Italië kwamen er de eerste drie maanden van dit jaar zelfs al driemaal zoveel migranten aan als in dezelfde periode vorig jaar. Tegen die achtergrond van een permanente asielcrisis probeert de EU nu eindelijk een nieuw asiel- en migratiekader klaar te stomen. ‘Vergeefse moeite’, vindt Barbara Pas, fractieleidster voor Vlaams Belang in de Kamer. ‘Het Europese uitgangspunt zit fundamenteel fout.’

De cijfers spreken boekdelen: nadat het aantal asielaanvragen in ons land in 2022 al spectaculair toenam, valt er ook dit jaar geen sterke terugval te verwachten. U reageerde in een persbericht dat die cijfers ‘bij ongewijzigd beleid’ niet zullen afnemen. Wat kan er gewijzigd worden?

Barbara Pas: ‘Eigenlijk is die stijging al sinds 2018 bezig, met een tijdelijke terugval tijdens de pandemie. Om het tij te keren, hebben we echt een volledig andere Europese aanpak nodig. De geesten lijken stilaan te rijpen op dat vlak, vooral als het over de versterking van de buitengrenzen gaat, maar het centrale uitgangspunt blijft toch nog altijd hetzelfde. Europa zet zichzelf in de markt als een soort van groot loket waar asielzoekers kunnen aankloppen, waarna wij hen over de verschillende lidstaten trachten te verspreiden. Daar geloven wij helemaal niet in: we moeten naar een Europese variant van het Australische model, waarbij we ons asielbeleid volledig externaliseren. Illegaal Europa binnenkomen, kan nooit tot verblijfsrecht leiden.’

Naar welke landen wilt u dit dan externaliseren? Naast Rwanda – toch niet geheel onomstreden – werd bijvoorbeeld ook Tunesië op dat vlak al meermaals genoemd. Vandaag moeten we evenwel vaststellen dat de president zelf zwart-Afrikaanse migranten het land uitjaagt. Om over het prijskaartje en het risico op chantage door die landen nog maar te zwijgen.

‘Die chantage met het al dan niet doorsturen van migranten is vandaag al een feit. Dat daar ook een stevig prijskaartje zal aan vasthangen, betwist ik niet, maar het huidige opvangbeleid alleen al kost ons ook meer dan 860 miljoen euro. En dan heb ik het nog niet over de verborgen kosten, die onder andere begrotingsposten vallen. In Duitsland heeft men berekend dat het integrale asielbeleid jaarlijks zowat 20 miljard euro kost.’

Om het asiebeleid uit te besteden aan derde landen moet we sowieso kunnen rekenen op de medewerking van die landen. Waarom zouden zij dat doen, wanneer ook het draagvlak bij de lokale bevolking niet bijzonder groot is?

‘Ik ben er rotsvast van overtuigd dat er met sommige landen, die de centen bijzonder goed kunnen gebruiken, wel degelijk afspraken te maken vallen. Na een tijdje zal de instroom richting Europa ook vanzelf verminderen, omdat de meeste economische gelukszoekers natuurlijk echt wel in Europa willen terechtkomen. En vergeet niet: zes op de tien mensen die asiel aanvragen in ons land blijken daar achteraf geen recht op te hebben. Zij komen dus om zuiver economische redenen naar hier. De Australische aanpak heeft overigens al bewezen dat zo’n model kan werken: het aantal mensen dat daar nog asiel wil aanvragen, is spectaculair verminderd. Wie waagt vandaag de oversteek naar Europa? Zij die het kunnen betalen. Terwijl heel wat vluchtelingen die wél aanspraak kunnen maken op bescherming in Europa hier nooit geraken.’

Voor alle duidelijkheid: Vlaams belang vindt niet dat we het aantal mensen dat daadwerkelijk recht heeft op asiel in Europa moeten verminderen?

‘Mijn partij vindt dat iedereen die daar recht op heeft ook bescherming moet kunnen krijgen, maar niet noodzakelijk in Europa. Asiel staat voor ons niet gelijk aan een verblijfsrecht in Europa. Daar kleeft een prijskaartje op dat we dan ook in alle solidariteit moeten betalen, maar finaal zal die prijs altijd een stuk lager liggen dan wat het huidige beleid ons kost.’

Is het in uw ogen echt realistisch om de huidige aantallen asielzoekers die nu massaal hun toevlucht zoeken in Europa te laten opvangen in een handvol landen buiten Europa?

‘Dat lijkt me wel. We hebben voldoende instrumenten achter de hand – van ontwikkelingssamenwerking tot handelsverdragen – om landen buiten Europa tot samenwerking te bewegen. Maar in eerste instantie moeten alle EU-lidstaten zelf aan eenzelfde zeel trekken. In Italië – het belangrijkste Europese aankomstland – kwamen de eerste drie maanden van dit jaar al ruim 30.000 nieuwe migranten aan. Maar daar staat wel tegenover dat Italië in 2022 welgeteld 143 asielaanvragen per 100.000 inwoners registreerde. In ons land lag dat aantal dubbel zo hoog.’

De regering-Meloni kondigde vorige week aan de noodtoestand te zullen uitroepen rond migratie. Premier Meloni verwacht ook veel meer solidariteit van de andere EU-lidstaten. Uw partij belandt hiermee in een wat lastige spreidstand: enerzijds verwelkomen jullie het strenge italiaanse migratiebeleid, anderzijds is Meloni’s aanpak er net op gericht om meer asielzoekers richting West-Europa te sturen?

‘Nee, wij spiegelen ons graag aan landen die wél strengere maatregelen willen nemen. Denemarken doet dat al langer, Zweden zit nu op datzelfde spoor. Italië pleit nu voor meer solidariteit, maar toont zich zelf niet solidair door zoveel mogelijk vluchtelingen door te sturen. Het is nu aan Europa om Italië te helpen, door de buitengrenzen veel beter te beschermen. Hierdoor zal de instroom vanzelf fel verminderen.’

Ook op Europees niveau staat migratie al maandenlang bovenaan de politieke agenda, en de onderhandelingen over het nieuwe asiel- en migratiepact kwamen de voorbije weken in een stroomversnelling. Daarbij ligt ook een jaarlijkse ‘solidariteitspool’ op tafel voor de gespreide opvang van asielzoekers bij verhoogde migratiedruk. Onder meer op basis van het aantal inwoners en de economische draagkracht van elke lidstaat. Een stap in de goede richting?

‘Nee, het uitgangspunt blijft in onze ogen fundamenteel verkeerd. Asielaanvragen mogen niet automatisch leiden tot een verblijfsrecht in Europa. We mogen op Europees niveau zoveel afspraken maken als we willen, het zijn finaal toch de asielzoekers zelf die beslissen waar ze naartoe trekken. Ze doen dus zelf aan relocatie, en de politiek heeft daarbij weinig of niets in de pap te brokken. Daarnaast stelt Europa ook voor om het recht op gezinshereniging te versoepelen, terwijl wij net willen dat het verstrengd wordt.’

Een strengere controle van de buitengrenzen, dat lijkt ook op Europees niveau nog amper een punt van discussie. Maar de nationale landsgrenzen opnieuw permanent gaan controleren, dat zou voor een open economie zoals de Belgische – centraal gelegen in Europa én sterk afhankelijk van de in- en uitvoer – toch ronduit dramatisch zijn?

VB

Barbara Pas

‘Wij vinden dat elk land autonoom moet kunnen beslissen of het al dan niet de eigen grenzen wil controleren. Overigens: die grenzen controleren of sluiten heette altijd onmogelijk te zijn, maar in coronatijd was het plots wél opnieuw mogelijk. De cijfers liegen niet: zowat veertig procent van de mensen die in ons land komen aankloppen, hebben eerder al in een andere EU-lidstaat asiel aangevraagd, of werden daar zelf al erkend. Om nog maar te zwijgen van het aantal illegalen dat in ons land blijft hangen.’

Hoe kan het dan anders en beter?

‘Wij pleiten voor de dubbele aanpak: enerzijds de Europese grenzen versterken, anderzijds het asielbeleid uitbesteden naar niet-Europese landen. Hierdoor valt ook het huidige aanzuigeffect grotendeels weg en zal de primaire instroom naar Europa drastisch verminderen. Het probleem is dat een groot gedeelte van de Europese migratiewetgeving van vóór de asielcrisis van 2015 dateert, en dus niet meer aangepast is aan de huidige situatie. Maar zelfs binnen de huidige Europese krijtlijnen kunnen we ons in België al een stuk strenger opstellen, bijvoorbeeld door in te zetten op een écht terugkeerbeleid. Dat is al jarenlang dé achilleshiel van ons migratiebeleid.’

Dat klopt, maar ook daarvoor zijn we opnieuw sterk afhankelijk van de medewerking van niet-Europese landen. Die zitten doorgaans niet te wachten op de terugkeer van duizenden illegalen vanuit ons land.

‘Waarom spelen we de troeven die we tegenover heel wat Afrikaanse landen in handen hebben, bijvoorbeeld op vlak van ontwikkelingssamenwerking, niet veel harder uit?  Het kalf ligt daar vooral gebonden bij de Franstalige regeringspartijen: PS en Ecolo liggen consequent dwars van zodra een verstrenging van het migratiebeleid nog maar op tafel komt. Zowel Theo Francken (N-VA), Sammy Mahdi als Nicole de Moor (CD&V) hebben daar hun tanden al op stukgebeten. Daarnaast moeten we natuurlijk ook veel zwaarder inzetten op de actieve opsporing van illegalen. Zowel Francken als Mahdi hebben ooit een wet op de woonstbetredingen in het vooruitzicht gesteld, maar tot vandaag blijft het daarop wachten. Terwijl die nochtans noodzakelijk is om de strijd tegen illegalen met meer succes te kunnen voeren. Ook Nicole de Moor heeft het constant over een ‘aanklampend terugkeerbeleid’, maar blijft vooral inzetten op vrijwillige terugkeer. Dat werpt amper vruchten af.’

Vlaams Belang pleit al jarenlang en consequent voor een versterking van de Europese buitengrenzen, maar hoe ziet u dat dan concreet? Migratie is zoals water, het vindt altijd een weg. Zolang er niet in alle Europese grensstaten een meerderheid te vinden is voor ‘Fort Europa’, zullen er toch altijd zwakke plekken blijven bestaan?

‘Individuele migratie zal er altijd zijn, maar dat moet heel gecontroleerd en onder de voorwaarden van de lidstaten gebeuren. Ik ben er ook niet van overtuigd dat het onmogelijk zou zijn om de EU-buitengrenzen beter te bewaken. We moeten naar een systeem waarbij illegale migratie niet beloond wordt. Terwijl illegaliteit vandaag wél loont, zeker in ons land. Zo blijf je mensen aanlokken. Het is dus ook aan Europa om heel duidelijk te communiceren dat je hier niet zomaar binnenkomt en dat het, als het wél lukt, zeker niet loont.’

Er kwam de voorbije maanden almaar meer overtuigend bewijsmateriaal op tafel dat er vanuit de EU – onder meer aan de grenzen tussen Turkije, Griekenland en Bulgarije – ook zeer gewelddadige en verboden pushbacks plaatsvonden. Hoe kunnen we dan blijven garanderen dat pakweg een in zijn land met de dood bedreigde Iranees wel degelijk de kans behoudt om asiel aan te vragen in Europa?

‘Zo’n behandeling kan je uiteraard niemand toewensen, maar die voorvallen tonen nogmaals aan in welke mate het huidige systeem faalt. Wij pleiten voor opvang in eigen regio, en daar moet ook de asielaanvraag gebeuren. Zo halen we mensensmokkelaars de wind uit de zeilen.’

Maar hoe ziet u dat dat in praktijk? Waar zou zo’n Iranees dan moeten aankloppen om asiel aan te vragen?

‘Ik ben tegen gewelddadige pushbacks, maar Europa kan die mensen wel tegenhouden aan de grenzen en terugsturen. Daarvoor moeten we goede afspraken hebben met derde landen.’

Het Deense voorbeeld toont aan dat al minstens de perceptie van een streng asiel- en terugkeerbeleid volstaat om het aantal vluchtelingen drastisch te doen dalen. Vraag is natuurlijk of dit ook nog zou werken mocht heel Europa het Deense voorbeeld volgen. Nu zijn er binnen de EU immers nog voldoende valabale ‘alternatieven’ voor Denemarken?

‘Ik wil toch even benadrukken dat het in Denemarken niet alleen een kwestie van perceptie is: hun terugkeerbeleid bijvoorbeeld is effectief al jarenlang veel strenger en consequenter. Op korte termijn zou België zich al minstens mee in het uitstalraam kunnen zetten als een “streng land”. Dat kan overigens perfect binnen de huidige Europese wetgeving. We hebben het nu al de hele tijd over asielmigratie, maar laat ons niet vergeten dat familiehereniging veruit het belangrijkste legale asielkanaal blijft in ons land. Al jarenlang is dat jaarlijks goed voor gemiddeld 50.000 nieuwkomers, waarvan de helft niet uit de EU afkomstig is.’

‘Deze week nog heb ik aan bevoegd staatssecretaris Nicole de Moor de vraag voorgelegd om hoeveel mensen het de voorbije twee jaar precies ging, maar op die vraag moest ze me het antwoord schuldig blijven. Zogezegd een gevolg van de gebrekkige digitalisering op de dienst Vreemdelingenzaken. Dat is toch ronduit hallucinant? We kunnen de voorwaarden voor gezinshereniging nochtans perfect verstrengen. Bijvoorbeeld door de criteria voor gezinsleden een stuk strenger te maken, maar ook door striktere termijnen, integratie- of inkomenscriteria vast te leggen. In de wetenschap dat 44 procent van de niet-Europese migranten in ons land niet werkt, lijkt me dat eerlijk gezegd niet zo vergezocht.’

Filip Michiels

Filip Michiels is zelfstandig journalist.